Bosnians against the Ottoman Empire – rebellion of the Muslim population in Bosnia in the first half of the 19th century

Main Article Content

Tomasz Jacek Lis

Abstract

This paper presents the history of anti-Ottoman rebellions, which occurred in Bosnia in the first half of the 19th century. The main initiators of these uprisings were not Christians, as it happened in Serbia, but local Muslim citizens, who were not accepting Stambuls’ agenda towards European parts of the Ottoman Empire. In the paper I would like to investigate some of the most important events in the history of Bosnia: Husejn kapetan Gradaščević rebellion; social turmoil of `30s and `40s, and the final confrontation of Herzcegovinian vezir Rizvanbegović with an army of Omer pasha Latas, who received orders to pacify riots in Bosnia and Herzegovina. The paper is based on the scientific literature, public archive documents and narratives sources – memoirs and travel diaries.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

How to Cite
Lis, T. J. (2021). Bosnians against the Ottoman Empire – rebellion of the Muslim population in Bosnia in the first half of the 19th century. Balcanica Posnaniensia. Acta Et Studia, 28(2), 81-97. https://doi.org/10.14746/bp.2021.28.21
Section
Articles

References

  1. Źródła publikowane
  2. Čaušević D., Pravno-politički razvitak Bosne i Hercegovine. Dokumenti sa komentarima, Sarajevo 2005.
  3. Ivan Franjo Jukić. Dokumentarna građa, red. M. Mirljanović, A. Liljak, Sarajevo 1970.
  4. Jabłonowski A., Pisma Aleksandra Jabłonowskiego. Tom V Słowiańszczyzna południowa oraz Wołosza i Albania, Warszawa 1911.
  5. Jukić I. F., Putopisi i istorijsko-etnografski radovi, Sarajevo 1953.
  6. Ljubušak M. K., Muslimani u Bosni i Hercegovini, Sarajevo 2008.
  7. Martić G., Zapamćenja, Zagreb 1906.
  8. Šljivo G., Bosna i Hercegovina u XIX stoljeću u spisama stranih izvještača, Tešanj 2008.
  9. Czasopisma
  10. „Dziennik Poznański”, 1875.
  11. „Kurier Poznański”, 1875.
  12. „Bosanski prijatelj”, 1861.
  13. Opracowania
  14. Ademović F., Princ Palikuća u Sarajevu, Sarajevo 1997.
  15. Aličič A., Pokret za autonomije Bosne od 1831. do 1832. godine, Sarajevo 1996.
  16. Andrić I., Omer pasza Latas, Warszawa 1968.
  17. Antić Č., Kecmanovića H., Istorija Republike Srpske, Banja Luka 2016 [Антић Ч., Кецмановића Н., Историја Републике Српске, Бања Лука 2016].
  18. Benson L., Jugosławia. Historia w zarysie, Kraków 2011.
  19. Bonarek J., Czekalski T., Sprawski S., Turlej S., Historia Grecji, Kraków 2005.
  20. Branković J., Mostar 1833–1918, Sarajevo 2009.
  21. Corović V., Bosna i Hercegovina, Beograd 1925.
  22. Čuvalo A., Historical dictionary of Bosnia and Hercegovina, London 1997.
  23. Đaković L., Političke organizacije bosanskohercegovačkih katolika Hrvata, (I dio: do otvaranja Sabora 1910), Zagreb 1985.
  24. Dobrołęcki P., Udział Polaków w walkach wewnętrznych w Bośni w latach 1850–1851, „Balcanica Posnaniensia”, 1993, nr 7, s. 79–86.
  25. Durkowicz-Jakszicz L. (L. Durković-Jakšič), Petar II Petrović-Njegoš (1813–1851), Warszawa 1938.
  26. Džaja S., Konfesjonalnost i nacjonalnost Bosne i Hercegovine. Predemancipijsko razdoblje 1463–1804, Mostar 1999.
  27. Đorđević D., Istorija moderne Srbije 1800–1918, Beograd 2017 [Ђорђевић Д., Историја модерне Србије 1800–1918, Београд 2017].
  28. Gibas-Krzak D., Bośnia i Hercegowina: Determinanty dziejów. Pomiędzy Serbami, Chorwatami a supremacją muzułmanów, Częstochowa 2016.
  29. Gibas-Krzak D., Zmierzch panowania tureckiego na Bałkanach. Polityczne, społeczno-kulturowe i militarne uwarunkowania schyłku władania Bośnią i Hercegowiną przez Osmanów, „Balcanica Posnanensia. Acta et studia” 2015, t. 22, nr 2, s. 15–36.
  30. Grandits H., Multikonfesjonalna Hercegovina. Vlast i lojalnost u kasnoosmanskom društvu, Sarajevo 2014.
  31. Hadžijahić M., Bune i ustanak u Bosni sredinom XVIII stoljeća, „Historijski zbornik” 1980-1981, t. 33–34, s. 99–137.
  32. Handžić M., Islamizacija Bosne i Hercegovine i porijeklo bosansko-hercegovačkih muslimana, Sarajevo 1940.
  33. Imamović M., Historija Bošnjaka, Sarajevo 2007.
  34. Heraclides A., Dialla A., Humanitarian intervention in the long nineteenth century, Manchester 2015.
  35. Hickok M. R., Ottoman military administration in eighteenth-century Bosnia, Leiden–New York–Kőln, 1997.
  36. Imamović M., Historija države i prava u Bosni i Hercegovini, Sarajevo 1999.
  37. Jawoszek-Goździk A., Bejowie, [w:] Leksykon idei wędrownych na słowiańskich Bałkanach, XVIII–XXI wiek, red. G. Szwat-Gyłybowa, D. Gil, L. Miodyński, t. 10, Warszawa 2020, s. 23–26.
  38. Jelavich B., Historia Bałkanów wiek XVIII i XIX, Kraków 2005.
  39. Jezernik B., Dzika Europa. Bałkany w oczach zachodnich podróżników, Kraków 2007.
  40. Kamberović H., Husein-Kapetan Gradaščević (1802–1834). Biografija, Gradačac 2002.
  41. Kapidžić H., Ali-paša Rizvanbegović i nijegovo doba, Sarajevo 2001.
  42. Karčić F., Studije o šerijatskom pravu i institucijama, Sarajevo 2011.
  43. Kecmanović I., Barišićeva afera: prilog proučavanju istorije Bosne i Hercegovine u prvoj polovini XIX vijeka, Сарајево 1954 [Кецмановић И., Баришићева афера: прилог проучавању историје Босне и Херцеговине у првој половини XIX вијека, Sarajevo 1954].
  44. Kreševljaković H., Husejn kapetan-Gradaščević. Zmaj od Bosne, Sarajevo 1931.
  45. Kreševljaković H., Kapetanje u Bosni i Hercegovini, [w:] H. Kreševljaković, Izabrane djela I, Sarajevo 1991.
  46. Kujawa K., „Smok z Bośni” w tradycji bośniackich muzułmanów wczoraj i dziś, „Balcanica Posnanensia. Acta et studia” 2010, nr 17, s. 183–192.
  47. Kujraković N., Vakuf Husein-Kapetana Gradaščevića, „Anali Gazi-husref begove biblioteke” 2009, nr 29–30, s. 65–98.
  48. Lis T. J., Bosna i Hercegovina u očima Poljaka – poljski putopisi o Bosni i Hercegovini u Austrougarskom razdoblju, „Prilozi. Univerzitet u Sarajevu. Institut za Historiju” 2018, nr 48, s. 91–105.
  49. Łątka J. S., Lew nasz, lew polski. Pasza Iskender (Antoni Iliński), Kraków 1996.
  50. Maier L., Die Grenze zwischen dem Habsburgerreich und Bosnien um 1830. Von einem Versuch, eine friedlose Region zu befriede, „Jahrbücher für Geschichte Osteuropas”, 2003, nr 51, s. 379–391.
  51. Malcolm N., Bosnia: a short history, London 1994.
  52. Malečkova J., „The Turk” in the Czech imagination (1870s–1923), Leiden–Boston 2020.
  53. Močanin N., Postanak muslimanskog plemstva u Bosni i Hercegovini: zanemirani aspekti, „Rad Hrvatske akademije znanosti i umjetnosti. Razred za društvene znanosti” 2017, nr 529, s. 73–94.
  54. Morawski W., Szawłowska S., Wojny rosyjsko-tureckie od XVII do XX wieku, Warszawa 2006.
  55. Omer Paša i bosanski Turci, „Bosanski Prijatelj” 1861, nr 3, s. 44.
  56. Pavlowitch S. K., Historia Bałkanów (1804–1945), Warszawa 2010.
  57. Pelc M., Utilissimus reipublicae princeps Eugen Savojski i retorika barokne medalje, „Radovi Instituta za povijest umjetnosti” 2020, nr 44/1, s. 89–108.
  58. Pelidija E., O Bošnjačkoj eliti XVIII stoljeća, „Znakovi vremena” 2005, nr 26–27, s. 126–147.
  59. Protopsaltis E. G., Byron and Greece, [w:] Byron's political and cultural influence in the nineteenth-century Europe, red. P. G. Trueblood, London 1981, s. 91–107.
  60. Rawski T., Boszniacki nacjonalizm. Strategia budowania narodu po 1995 roku, Warszawa 2019.
  61. Said E. W., Orientalizm, Warszawa 1991.
  62. Šehić S., Zmaj od Bosne. Husein-Kapetan Gradaščević između legende i povijesti, Wuppertal 1994.
  63. Sel Turhan F., The Ottoman Empire and the Bosnian uprising. Janissaries, modernisation and rebelion in the nientieenth century, London–New York 2014.
  64. Shaw, S. S., Shaw E. K., Historia Imperium Osmańskiego i Republiki Tureckiej, Warszawa 2012.
  65. Šljivo G., Omer Paša-Latas, Sarajevo 1977.
  66. Stryjek T., Współczesna Serbia i Chorwacja wobec własnej historii, Warszawa 2020.
  67. Wróbel P., Kontrowersje wokół podboju i islamizacji Bośni. Przyczynek do krytyki tzw. „Polityki historycznej”, „Balcanica Posnaniensia. Acta et studia” 2012, t. 19, s. 85–93.
  68. Wróbel P., Krzyż i Półksiężyc. Zachodnie Bałkany wobec Turcji w latach 1444–1463, Kraków 2000.
  69. Wróbel P., Oblicza islamizacji na terenach Bośni w XV i 1. połowie XVI wieku, „Balcanica Posnaniensia. Acta et studia”, XVIII, Poznań 2011, s. 83–100.
  70. Žanin-Čalić M., Jugoistočna Europa. Globalna historija, Sarajevo 2020.
  71. Zheliazkova A., The penetration and adaptation of islam in Bosnia from the fifteenth to the nineteenth century, „Journal of Islamic Studies” 1994, nr 5/4, s. 187–208.
  72. Zlatar B., Zlatno doba Sarajeva (XVI stoljeće), Sarajevo 1996.