Język jako element rozszerzonego fenotypu. Przyczynek do aplikacji koncepcji rozszerzonego fenotypu w badaniach nad językiem

Main Article Content

Adrian P. Krysiak

Abstrakt

This paper discusses evolutionary and neurobiological approaches to linguistic research. The role and significance of the co-evolution processes of language and the brain are highlighted. Thus language is regarded as a product of natural selection, shaped by the brain (but the influence is mutual). The author also indicates a possibility of applying the extended phenotype concept to the study of language. That original idea implies the perception of language as a neuromimesis-based phenotypic expression of the biological and cultural replicators outside the organism’s body.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Krysiak, A. P. (2010). Język jako element rozszerzonego fenotypu. Przyczynek do aplikacji koncepcji rozszerzonego fenotypu w badaniach nad językiem. Investigationes Linguisticae, 24, 95-106. https://doi.org/10.14746/il.2011.24.6
Dział
Artykuły

Bibliografia

  1. Andersen, Sandra B./Gerritsma, Sylvia/Yusah, Kalsum M./Mayntz, David/ Hywel-Jones, Nigel L./ Billen, Johan/Boomsma, Jacobus J./ Hughes, David P. (2009): „The Life of a Dead Ant: The Expression of an Adaptive Extended Phenotype”. American Naturalist 174, 424–433.
  2. Bailey, Richard /Schönrogge, Karsten/Cook, James M./Melika, George/ Csóka, György/Thuróczy, Csaba/Stone, Graham N. (2009): „Host Niches and Defensive Extended Phenotype Structure Parasitoid Wasp Communities”. PLoS Biology 7(8), e1000179. doi:10.1371/journal.pbio.1000179
  3. Christiansen, Morten H./Chater, Nick (2008): „Language as Shaped by the Brain”. Behavioral and Brain Sciences 31, 489–509.
  4. Dawkins, Richard (2003): Fenotyp rozszerzony. Dalekosiężny gen. Przeł. J. Gliwicz. Warszawa: Prószyński i S-ka.
  5. Dawkins, Richard/Krebs, John R. (1979): „Arms races between and within species”. Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences 205, 489–511.
  6. Deacon, Terrence W. (1997): The symbolic species: The co-evolution of language and the brain. New York: W.W. Norton.
  7. Dediu, Dan/Ladd, D. Robert (2007): „Linguistic tone is related to the population frequency of the adaptive haplogroups of two brain size genes, ASPM and Microcephalin”. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 104: 1944–1949.
  8. Dennett, Daniel C. (2008): Odczarowanie. Religia jako zjawisko naturalne. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
  9. Gleason, Jean Berko/Bernstein Ratner, Nan (2005): Psycholingwistyka. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
  10. Gorzelańczyk, Edward J./Nowakowski, Paweł (1999): „Pamięć, świadomość i biologiczne podłoże pochodzenia języka”. Investigationes Linguisticae 7, 161–172.
  11. Hanifin, Charles T./Brodie, Edmund D. Jr./Brodie, Edmund D. III (2008): „Phenotypic Mismatches Reveal Escape from Arm-Race Coevolution”. PLoS Biology 6(3), e60. doi:10.1371/journal.pbio.0060060
  12. Krebs, John R./Dawkins, Richard (1984): „Animal signals: mind-reading and manipulation”. [w:] Krebs, John R./Davies, Nicholas B. (red.)(1984): Behavioural Ecology: an evolutionary approach. Oxford: Blackwell Scientific Publications, 380–402.
  13. Krysiak, Adrian P. (2010a): „Perspektywa bio- i neurolingwistyczna jako nowa determinanta w badaniach nad językiem”. [w:] Mikołajczyk, Beata/ Taborek, Janusz/ Zabrocki, Władysław (red.): Język w poznaniu 1. Poznań: Wydawnictwo Rys, 97–118.
  14. Krysiak, Adrian P. (2010b): „(Poli)geny na język. Prolegomena do lingwistyki genetycznej”. Investigationes linguisticae XX, 33–39.
  15. Krysiak, Adrian P. (2010c): „Korowe mechanizmy pamięci w ujęciu funkcjonalnym. Perspektywa biolingwistyczna” (w przygotowaniu).
  16. Lafferty, Kevin D. (2006): „Can the Common Brain Parasite, Toxoplasma gondii, Influence Human Culture?” Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences 273, 2749–2755.
  17. Libersat, Frederic/ Delago, Antonia/Gal, Ram (2009): „Manipulation of host behavior by parasitic insects and insect parasites”. Annual Review of Entomology 54, 189–207.
  18. Lindová, Jitka/Novotná, Martina/Havlíček, Jan/Jozífková, Eva/Skallová, Anna/Kolbeková, Petra/Hodný, Zdeněk/Kodym, Petr/Flegr, Jaroslav (2006): „Gender Differences in Behavioral Changes Induced by Latent Toxoplasmosis”. International Journal for Parasitology 36(14), 1485–1492.
  19. Lossos, Alexander/Soffer, Dov/Steiner-Birmanns, Bettina/Hassin-Baer, Sharon/Sadeh, Menachem/Sagi, Michal/Linetski, Eduard/Abramsky, Oded/Argov, Zohar/Rosenmann, Hanna (2005): „Extended Phenotype in the Transthyretin Tyr77 Familial Amyloid Polyneuropathy”. European Neurology 53, 55–59.
  20. Maynard Smith, John/Price, George R. (1973): „The Logic of Animal Conflict”. Nature 246, 15–18.
  21. Pinker, Steven/Bloom Paul (1990): „Natural language and natural selection”. Behavioral and Brain Sciences 13(4), 707–784.
  22. Sadowski, Bogdan (2001): Biologiczne mechanizmy zachowania się ludzi i zwierząt. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  23. Stone, Graham N./Cook, James M. (1998): „The structure of cynipid oak galls: patterns in the evolution of an extended phenotype”. Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences 265, 979–988.
  24. van Driem, George (2005): „The language organism: The Leiden theory of language evolution”. [w:] Minett, James W./Wang, William Shi-Yuan (red.): Language acquisition, change and emergence: Essays in evolutionary linguistics. Hong Kong: City University of Hong Kong Press, 331–340.
  25. Vernes, Sonja C./Newbury, Dianne F./Abrahams, Brett S./Winchester, Laura/Nicod, Jérôme/Groszer, Matthias/Alarcón, Maricela/Oliver, Peter L./Davies, Kay E./Geschwind, Daniel H./Monaco, Anthony P./Fisher, Simon E. (2008): „A functional genetic link between distinct developmental language disorders”. The New England journal of medicine 359: 2337–2345.
  26. Voight, Benjamin F./Kudaravalli, Sridhar/Wen, Xiaoquan/Pritchard, Jonathan K. (2006): „A map of recent positive selection in the human genome”. PLoS Biology 4(3), e72. doi:10.1371/journal.pbio.0040072