POSTCOLONIAL IRONY. THE LANGUAGE OF POLITICAL CORRECTNESS AS A SOURCE OF POLISH LITERARY FICTION AFTER 1989

Main Article Content

Emilia Kledzik

Abstract

The article argues that Polish post-1989 literature absorbed the language of numerous debates on controversial issues that have been present in the Polish public opinion for twenty-five years of democracy – including the phenomenon of the socalled “political correctness”. The basic rhetorical figure used in its defense by three writers – Mariusz Sieniewicz, Arthur Daniel Liskowacki and Joanna Bator – is an ironic quotation of hate speech. The author compares this phenomenon to the classic figure of post-colonial mimicry. In this case, the ethnocentric language of the communist regime would constitute the language of the colonizer. Literature, whose main character is the language of exclusion, provides a good study of how it helps constructing and dismantling the identity.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

How to Cite
Kledzik, E. (2014). POSTCOLONIAL IRONY. THE LANGUAGE OF POLITICAL CORRECTNESS AS A SOURCE OF POLISH LITERARY FICTION AFTER 1989. Porównania, 15, 133-152. https://doi.org/10.14746/p.2014.15.10897
Section
Articles

References

  1. Miłosz Czesław, Osobny zeszyt. W: idem, Hymn o perle. Kraków, Wydawnictwo Literackie 1983, s. 29.
  2. Thompson Ewa, Sarmatyzm i postkolonializm, http://wiadomosci.dziennik.pl/wydarzenia/arty kuly/193060,sarma tyzm-i-postkolonializm.html (data dostępu: 20.04.2014).
  3. Wallerstein Immanuel, Analiza systemów-światów. Wprowadzenie. Przeł. K. Gawlicz, M. Starnawski. Warszawa, Dialog 2007.
  4. Ştefănescu Bogdan, Postcommunism, Postcolonializm. Siblings of Subalternity. Bucareşti 2012.
  5. Sowa Jan, Fantomowe ciało króla. Peryferyjne zmagania z formą. Kraków, Universitas 2012, s. 37.
  6. Kiossev Alexander, The Self-Colonising Metaphor. W: Atlas of Transformation, http://monumenttotransfor mation.org/atlas-of-transformation/html/s/self-colonization/the-self-colonizing-metaphor-alexander -kiossev.html (data dostępu: 20.07.2014).
  7. Lemann Natalia, Alternatywna miara wielkości? Postkolonialne uwarunkowania wizji hegemonicznej przeszłości Polski w wybranych historiach alternatywnych. „Porównania” 2014, nr 14, s. 19–41.
  8. Ostachowicz Igor, Noc żywych Żydów. Warszawa, W.A.B. 2012.
  9. Şandru Cristian, Worlds apart? A Postcolonial Reading of post-1945 East-Central European Culture. Newcastle upon Tyne 2012, s. 148.
  10. Slemon Stephen, Magical Realism as Poscolonial Discourse. In: Magic Realism: Theory, History, Community. Ed. By L. Parkinson Zamora, W. B. Faris. Durham 1995.
  11. Magris Claudio, Dunaj. Przeł. J. Ugniewska, A. Osmólska-Mętrak. Warszawa, Czytelnik 2002, s. 52.
  12. Kundera Milan, Zachód porwany albo tragedia Europy Środkowej. „Zeszyty Literackie” 1985, nr 4, s. 4–18.
  13. Dąbrowski Mieczysław, Claudio Magris: dialektyka harmonii i rozpadu. „Porównania” 2013, nr 11, nr s. 60.
  14. Bhabha Homi, Miejsca kultury. Przeł. T. Dobrogoszcz. Kraków, WUJ 2010, s. 80.
  15. Łaguna Piotr, Ironia jako postawa i jako wyraz. Z zagadnień teoretycznych ironii. Kraków, Wydawnictwo Literackie 1984, s. 22.
  16. Smith Anthony, Nacjonalizm. Historia, teoria, ideologia. Przeł. E. Chomicka. Warszawa, Sic! 2007, s. 156.
  17. Lazarus Neil, Kosmopolityzm a lokalność w literaturze światowej. Przeł. D. Kołodziejczyk. „Porównania” 2014, nr 13, s. 29–46.
  18. Lakoff George, Johnson Mark. Metafory w naszym życiu. Przeł. T. Krzeszowski. Warszawa, PIW 2010.
  19. Pyzik Agata, Poor but Sexy: Culture Clashes in Europe East and West. London 2014.
  20. http://www.conservapedia.com/Liberal_censorship (data dostępu: 20.07.2014).
  21. http://www.huffingtonpost.com/2009/02/03/oreilly-declares-war-on-n_n_163542.html (data dostępu: 20.07.2014).
  22. Friedmann Marylin, Narveson Jan, Political Correctness. For and against. Lanham 1995, s. 2.
  23. Fish Stanley, There is no Such Thing as Free Speech and it is a Good Thing, Too. New York 1994, s. 102.
  24. Appadurai Arjun, Strach przed mniejszościami. Esej o geografii gniewu. Przeł. M. Bucholc. Warszawa, PWN 2009, s. 11.
  25. Balibar Etienne, Is There a Neo-Racism? W: Race, Nation, Class. Ambiguous Identities. Ed. E. Balibar, I. Wallerstein. London 1991, s. 21.
  26. Verderey Katherine, Sharad Chari, Thinking between the Posts: Postcolonialism, Postsocialism and Ethnography after the Cold War. „Comparative Studies in Societies and History” 2009, nr 1, s. 26.
  27. Bauman Zygmunt, O turystach i włóczęgach czyli bohaterach i ofiarach ponowoczesności. W: Ponowoczesność jako źródło cierpień. Warszawa, Sic! 2000, s. 133–155.
  28. Kledzik Emilia, Neccesary fictions w polskiej prozie po 1989 roku. „Porównania” 2013, nr 13, s. 127–142.
  29. Eagleton Terry, Nationalism: Irony and Commitment. W: T. Eagleton, F. Jameson, E. W. Said, Nationalism, Colonialism, and Literature. Minneapolis 1990, s. 34.
  30. Sieniewicz Mariusz, Żydówek nie obsługujemy. Warszawa, W.A.B. 2005, s. 5.
  31. Kowalski Sergiusz, Tulli Magdalena, Zamiast procesu. Raport o mowie nienawiści. Warszawa, W.A.B. 2003, s. 487–488.
  32. Liskowacki Artur Daniel, Murzynek B. Warszawa, W.A.B. 2011, s. 14.
  33. Piątek Tomasz, Podręcznik do klasy pierwszej. Warszawa, Krytyka Polityczna 2011.
  34. Moskalewicz Marcin, „Murzynek Bambo – czarny, wesoły…” Próba postkolonialnej interpretacji tekstu. „Teksty Drugie” 2005, nr 1/2, s. 259–270.
  35. Bator Joanna, Ciemno, prawie noc. Warszawa, W.A.B. 2013, s. 58.
  36. http://www.krytykapolityczna.pl/felietony/20130517/o-ironio (data dostępu: 20.07.2014).
  37. Grzelak Eliza, Ograniczenia w zakresie użycia ironii. O kim, kiedy i gdzie nie ironizujemy. W: Tabu w języku i kulturze. „Język a kultura”, t. 21. Red. Anna Dąbrowska. Wrocław 2009, s. 58.