Akademicki kolonializm. Sytuacja holocaust studies w Polsce

Main Article Content

Paweł Wolski

Abstrakt

Polskie badania nad literaturą Zagłady toczą się od dawna, dyscypliną stały się jednak niedawno. Nie jest to jedynie wynikiem późnego wykształcenia się instytucjonalnych ram tego nurtu badań, ale przede wszystkim jego zanurzenia w innych nurtach, np. w badaniach nad „literaturą wojny i okupacji”. Przekształcanie się polskiego literaturoznawstwa zajmującego się m.in. Holocaustem
w literaturoznawstwo holocaustowe, tj. Holcaust studies, zachodziło przy tym w otoczeniu
uformowanej już gdzie indziej – w tym przede wszystkim w USA – dyscypliny. Paradoks
współczesnego etapu formowania się tego obszaru badań w Polsce polega więc na tym, że
przyjmuje ono z zewnątrz wzorce, które istnieją w nim już od dawna. Proces ten w niniejszym
tekście nazywam akademickim (auto)kolonializmem i wskazuję jego najważniejsze cechy.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
METODOLOGIE POSTKOLONIALIZMU

Referencje

  1. Diamant Naomi, Roskies David, Holocaust Literature. A History and Guide. Waltham 2012.
  2. Roskies David, Czym jest literatura Holokaustu? Przeł. M. Adamczyk-Garbowska, „Literatura na Świecie” 2005, nr 9–10, s. 239–240.
  3. Majewski Tomasz, Dyskurs publiczny po Shoah. W: Pamięć Shoah. Kulturowe reprezentacje i praktyki upamiętniania. Red. T. Majewski, A. Zeidler-Janiszewska. Współpraca red. M. Wójcik. Łódź, Officyna 2009, ss. 237–238.
  4. Novick Peter, The Holocaust in American Life. Boston 1999.
  5. Ulicka Danuta, Literaturoznawcze dyskursy możliwe: studia z dziejów nowoczesnej teorii literatury w Europie Środkowo-Wschodniej. Kraków, Universitas 2007.
  6. Hungerford Amy, The Holocaust of Texts: Genocide, Literature, and Personification. Chicago 2003.
  7. Lejeune Philippe, W jaki sposób Anne Frank napisała na nowo dziennik Anne Frank. Przeł. M. i P. Rodakowie, „Pamiętnik Literacki” 2002, z. 2.
  8. http://www.dhi.waw.pl/pl/imprezy/event/event/sine-ira-et-studio-personal-engagementhistorical-distance-and-the-study-of-the-holocaust.html?no_cache=1.
  9. Lang Berel, Nazistowskie ludobójstwo. Akt i idea. Przeł. A. Ziębińska-Witek. Lublin, Wydawnictwo UMCS 2006, s. 19.
  10. Dawidowicz Lucy S., The War Against the Jews, 1933–1945. New York 1986, p. XL.
  11. Weismann Gary, Fantasies of Witnessing. Postwar Efforts to Experience the Holocaust. Ithaca and London 2004, s. 21.
  12. Lefkowitz Lori, Inherited Holocaust Memory and the Ethics of Ventriloquism. W: Shaping Losses: Cultural Memory and the Holocaust. Red. J. Epstein i L. H. Lefkovitz. Urbana 2001, p. 223.
  13. Volkman Ernest, A Legacy of Hate. Anti-Semitism in America. New York, London, Toronto, Sydney 1982, p. 96.
  14. Rosenfeld Alvin H., Podwójna śmierć: rozważania o literaturze Holocaustu. Przeł. B. Krawcowicz, Warszawa, Cyklady 2003, s. 26.
  15. Problem antysemityzmu. Ankieta „Kultury” [podpis pod tekstem: „REDAKCJA”]. „Kultura” 1957, nr 1/2, s. 56.
  16. Gross Jan Tomasz, „Ten jest z Ojczyzny mojej…” ale go nie lubię. W: idem, Upiorna dekada. Trzy eseje o stereotypach na temat Żydów, Polaków, Niemców i komunistów 1939–1948. Kraków, Universitas 2001.
  17. Sandauer Artur, O sytuacji pisarza polskiego pochodzenia żydowskiego w XX wieku. (Rzecz, którą nie ja powinienem napisać…). Warszawa, Czytelnik 1982.
  18. Czapliński Przemysław, Prześladowcy, pomocnicy, świadkowie. Zagłada i polska literatura późnej nowoczesności. W: Zagłada. Współczesne problemy rozumienia i przedstawiania, red. Przemysław Czapliński i Ewa Domańska, Poznańskie Studia Polonistyczne, Poznań, 2009, ss. 155–156.
  19. Męczeństwo i zagłada Żydów w zapisach literatury polskiej. Red. I. Maciejewska. Warszawa, Krajowa Agencja Wydawnicza 1988.
  20. Wilkanowicz Stefan, Antysemityzm, patriotyzm, chrześcijaństwo. „Znak” 1983, nr 2–3.
  21. Sławiński Janusz, Zaproszenie do tematu. W: Literatura wobec wojny i okupacji. Red. M. Głowiński i J. Sławiński. Wrocław 1976, s. 8–9.
  22. Borowski Tadeusz, Alicja w krainie czarów. W: T. Borowski, Pisma w czterech tomach. Red. T. Drewnowski, J. Szczęsna, S. Buryła, t. 4: Krytyka. Red. T. Drewnowski, Kraków, Wydawnictwo Literackie 2005, s. 86.
  23. Eaglestone Robert, The Holocaust and the Postmodern. Oxford 2004.
  24. Bernstein Michael Andre, Hommage to the Extreme: The Shoah and the Rhetoric of Catastrophe. „Times Litterary Supplement” 1998, nr 6, p. 6.
  25. Głowiński Michał, Cztery typy fikcji narracyjnej. W: Teoretycznoliterackie tematy i problemy. Red. J. Sławiński. Wrocław, Zakłda Narodowy im. Ossolińskich 1986.
  26. Głowiński Michał, Wprowadzenie. W: Stosowność́ i forma: jak opowiadać́ o Zagładzie? Red. M. Głowiński. Kraków, Universitas 2005, s. 10.