Ironia i nostalgia. O twórczości Michała Witkowskiego

Main Article Content

Agnieszka Czyżak

Abstrakt

Artykuł stanowi próbę zarysowania głównych problemów prozy Michała Witkowskiego. Pisarz często wracał w swoich powieściach do historii PRL-u, jako kraju rządzonego w latach 1944–89 przez komunistów, zależnego od ZSRR. Poddawał analizie doświadczenia przeszłości na swój odrębny sposób. Jego narracje, jak i innych członków najmłodszego pokolenia twórców, potwierdzały powszechne przekonanie, że przeszłość powinna zostać przedstawiona na nowo, bowiem PRL wciąż wydaje się niedostatecznie opisany w ramach wspólnotowego, czy nawet narodowego dyskursu. Różnice stworzonej przez Witkowskiego wizji ostatnich dekad wynikają także, a może przede wszystkim, z wypracowanych przez niego sposobów używania ironii i nostalgii – rozłącznie i w specyficznym połączeniu. Sukces rozwiązań Witkowskiego zależy od jego krytycznego nastawienia wobec ideologicznych, a przede wszystkim społecznych pewników, jak i zdolności rozpoznania kluczowych problemów, np. stereotypów zbiorowych oraz towarzyszących im materialnych uwarunkowań – ich powszechny i przemożny wpływ niezmiennie oddziaływał na
(świadome, a częściej nieświadome) wybory i decyzje ludzi z minionej epoki.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
MIĘDZYTEKSTY

Referencje

  1. Zagajewski Adam, Kornhauser Julian, Świat nie przedstawiony. Kraków 1974.
  2. Burska Lidia, Realizm i socjalizm. W: PRL – świat (nie)przedstawiony. Red. A. Czyżak, J. Galant i M. Jaworski. Poznań, Poznańskie Studia Polonistyczne 2010, s. 125.
  3. Ostaszewski Robert, Dzieci gorszej koniunktury. „Fa-art” 2000, nr 3–4, s. 81.
  4. Nowakowski Marek, Raport o stanie wojennym. Warszawa, Bellona 2010.
  5. Anderman Janusz, Kraj świata. Warszawa, Bellona 2010.
  6. Rybicka Elżbieta, Geopoetyka, geokrytyka, geokulturologia. Analiza porównawcza pojęć. „Białostockie Studia Literaturoznawcze” 2011, nr 2, s. 27–28.
  7. Czapliński Przemysław, Tekst drugi. „Teksty Drugie” 2010, nr 1–2, s. 38.
  8. Jarzębowski Zbigniew, „piszę tę ciotowską księgę…”. „Pogranicza” 2005, nr 1, s. 19.
  9. Witkowski Michał, Lubiewo. Kraków, Ha!art 2005, s. 14.
  10. Gosk Hanna, (Nie)obecność narracji o wstydzie w narracji losu polskiego. W: Kultura po przejściach, osoby z przeszłością. Polski dyskurs postzależnościowy – konteksty i perspektywy badawcze. Red R. Nycz. Kraków, Universitas 2011, s. 87.
  11. Witkowski Michał, Fototapeta. Warszawa, W.A.B. 2006, s. 35–36.
  12. Uniłowski Krzysztof, „Exodus non est?” proza polska między postkomunizmem i postmodernizmem. W: PRL – świat (nie)przedstawiony. Red. A. Czyżak, J. Galant i M. Jaworski. Poznań, Poznańskie Studia Polonistyczne 2010, s. 321.
  13. Dąbrowski Bartosz, Mimikra, vintage, ironia i gorzkie znaczenie. Gombrowicz, Dehnel, Witkowski i postkolonialne ciągi dalsze. W: (P)o zaborach, (p)o wojnie, (p)o PRL. Polski dyskurs postzależnościowy dawniej i dziś, Red. H. Gosk i E. Kraskowska. Kraków, Universitas 2013, s. 494.
  14. Witkowski Michał, Barbara Radziwiłłówna z Jaworzna-Szczakowej. Warszawa, W.A.B. 2007, s. 43.
  15. Jarzębski Jerzy, Antyfetysze. W: Fantazmaty i fetysze w literaturze polskiej XX (i XXI) wieku. Red. J. Wierzejska, T. Wójcik i A. Zieniewicz. Warszawa, Elipsa 2011, s. 30.
  16. Witkowski Michał, Drwal. Warszawa, świat książki 2011, s. 257.
  17. Cembrzyńska Patrycja, Wieża Babel. Nowoczesny projekt porządkowania świata i jego dekonstrukcja. Kraków, Universitas 2012, s. 18.