RESZTKI LITER. TRZY PARADYGMATY LEKTUROWE W GETTACH

Main Article Content

Joanna Roszak

Abstrakt

W czerwcu 1942 roku Emanuel Ringelblum zauważył, że temat żydowskich lektur w gettach będzie interesował świat. Tak zakreślony problem badawczy nie doczekał się dotąd kompletnego studium. Autorka artykułu Resztki liter. Trzy paradygmaty lekturowe w gettach poddała refleksji ten aspekt historii gett. Literatura w nich obecna pozwala na rzucenie światła na temat życia i umierania ich mieszkańców. Ale podjęcie tego tematu pozwala także uaktywnić nowe tropy w lekturach książek, po które sięgali Żydzi. Tomy, z którymi spędzali czas, pozwalają uchwycić, jak mieszkańcy gett budowali więź z rzeczywistością, jak uczyli dzieci czytać lub znajdowali konsolidację w opisanym cierpieniu. Autorka stawia także pytanie, czy studia nad „zwyczajnym” życiem podczas Holokaustu można uznać za mikrohistoryczne.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
HOLOCAUST STUDIES

Bibliografia

  1. Akavia, Miriam. Jesień młodości. Przeł. Mosze Plessner. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1989.
  2. Auron, Yair. The Banality of Indifference: Zionism and the Armenian Genocide. New Jersey: Transaction Publisher, 2009.
  3. Auron, Yair. The Forty Days of Musa Dagh. Its Impact on Jewish Youth in Palestine and Europe. Hovannisian Richard G., ed. Remembrance and Denial: The Case of the Armenian Genocide. Detroit, Michigan: Wayne State University Press, 1999.
  4. Frankel, Alona. Dziewczynka. Przeł. Leszek Kwiatkowski. Warszawa: Nisza, 2007.
  5. Głowiński, Michał. Czarne sezony. Warszawa: Open, 1998.
  6. Grossman, Haike. The People of the Underground. Tel Awiw: Sifriyat Poalim, 1965.
  7. Hugo, Victor. Der giber in keytn, Les Miserables: a lebns-drame in zeks bilder. Trans. Zvi Hirsh Dashevsky. Vilne: Farlag Hirsh Mats, 1925.
  8. Hugo, Victor. Les Miserables. Trans. Isabel F. Hapgood. Planet eBook (s.d, s.l.).
  9. Hugo, Wiktor. Nędznicy, tom 2. Warszawa: Iskry, 1986.
  10. Kassow, Samuel D. Who will write our History? Emanuel Ringelblum, the Warsaw Ghetto, and the Oyneg Shabes Archive. Bloomington: Indiana University Press, 2007.
  11. Korczak, Janusz. Pamiętnik i inne pisma z getta. Przypisy Marta Ciesielska, posłowie Jacek Leociak. Warszawa: W. A. B., 2012.
  12. Kornblum, Władysław Dov. Ostatnia latorośl. Wspomnienia małego chłopca z getta warszawskiego. Warszawa: Ypsylon, 2002.
  13. Kornblum, Władek. „Byłem zaścielony w łóżku”. Grynberg, Mikołaj. Ocaleni z XX wieku. Po nas nikt nie opowie, najwyżej ktoś przeczyta. Warszawa: Świat Książki, 2012.
  14. Kowalska-Leder, Justyna. Doświadczenie Zagłady z perspektywy dziecka w polskiej literaturze dokumentu osobistego. Wrocław: Monografie FNP, 2009.
  15. Kronenberger, Louis, “Franz Werfel’s Heroic Novel: A Dramatic Narrative That Has Stirring Emotional Force”. New York Times Book Review, 2 grudnia 1934.
  16. Miłosz, Czesław. Poezje wybrane. Selected Poems. Przeł. różni, posłowie Autora. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1996.
  17. Orwid, Maria. Przeżyć… I co dalej? Rozmawiają Katarzyna Zimmerer i Krzysztof Szwajca. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2006.
  18. Ringelblum, Emanuel. Kronika getta warszawskiego, wrzesień 1939 – styczeń 1943. Wstęp i red. Artur Eisenbach. Przeł. z jidisz Adam Rutkowski. Warszawa: Czytelnik, 1988.
  19. Roszak, Joanna. „Musa Dah i bliżej. Zaczynając od powieści Franza Werfla”. Slavia Occidentalis 2 (2015). S. 83-93.
  20. Wajsbort, Inka. Together and Yet Alone in the Face of the Terror. Tel Awiw: Moreshet, 1992.
  21. Serkowska, Maria. Wstęp do: Wiktor Hugo, Gavroche. Fragment powieści Nędznicy. Przeł. Ludmiła Dunikowska. Warszawa: Instytut Wydawniczy Nasza Księgarnia, 1960.
  22. Werfel, Franz. Czterdzieści dni Musa Dah. Przeł. Jacek Frühling, wiersze przeł. Ryszard Stiller. Poznań: Zysk i Ska, 2013.
  23. Weaver, Eva. Lalki z getta. Przeł. Magda Witkowska. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2013.
  24. Wisse, Ruth R. The Modern Jewish Canon: A Journey Through Language and Culture. Chicago: University of Chicago Press, 2003.
  25. Zyskind, Sara. Skradzione lata. Przeł. Anna Wiśniewska-Walczyk. Warszawa: Czytelnik, 1991.
  26. Żabińska, Antonina. Ludzie i zwierzęta. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2010.
  27. Internet sources:
  28. Campo di Fiori by Czeslaw Milosz from The Collected Poems: 1931-1987. Copyright © 1988 by Czeslaw Milosz Royalties, translation: Louis Iribarne. Used by permission of HarperCollins Publishers.
  29. Source: The Collected Poems: 1931-1987 (The Ecco Press, 1988), Web. 9.3.2017 https://www.poetryfoundation.org/poems-and-poets/poems/detail/49751
  30. Web. 9.3.2017 http://shakespeare.mit.edu/merchant/full.html