TRAPPED IN THE WHEEL OF SAMSARA. THE WORKS OF SAMUEL BECKETT IN THE LIGHT OF CHOSEN ELEMENTS OF THE FAR EAST PHILOSOPHY.

Main Article Content

Anna Gryszkiewicz

Abstract

The author confronts Samuel Beckett’s works with selected concepts of Eastern philosophy. The article expands previous research conducted by Piotr Dariusz Klimczak, contained in his thesis “Theatre of the Absurd. Thanathic Trilogy” and is based on the hypothesis that Beckett’s dramas and novels, as ones which arise on the existential philosophical discourse background, can in an indirect way transmit the basic doctrines of Buddhism and Hinduism, though not without some shifts to the original philosophical system. The author, unlike in Lidan Lin and Pavneet Kaur studies which consider Artur Schopenhauer as the main East West connecting link, locates the basis of his research in a three-person scheme, Beckett – Heidegger – Suzuki, according to which Eastern philosophy,especially the teachings of the Zen school, could reach Beckett as an echo of the influence of Heidegger’s ontology.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

How to Cite
Gryszkiewicz, A. (2019). TRAPPED IN THE WHEEL OF SAMSARA. THE WORKS OF SAMUEL BECKETT IN THE LIGHT OF CHOSEN ELEMENTS OF THE FAR EAST PHILOSOPHY. Porównania, 24(1), 195-212. https://doi.org/10.14746/por.2019.1.16
Section
Articles
Author Biography

Anna Gryszkiewicz, Uniwersytet Gdański

Anna Gryszkiewicz – ur. 1985 r., magister sztuki, teatrolog i sinolog, absolwent wiedzy o teatrzew Akademii Teatralnej im. A. Zelwerowicza w Warszawie oraz sinologii na UniwersytecieGdańskim, doktorantka filologicznych studiów doktoranckich na Uniwersytecie Gdańskim,obecnie lektor języka chińskiego na tymże uniwersytecie; autorka publikacji z obszaru recepcjipolskiej sztuki teatralnej w Azji, beneficjentka międzynarodowego grantu badawczegoTajwańskiej Biblioteki Narodowej. Jej zainteresowania badawcze obejmują sztuki widowiskoweChin i Tajwanu, recepcję teatru europejskiego na Dalekim Wschodzie, systemy filozoficzneAzji Południowo-Wschodniej.

References

  1. Bachtin, Michaił. Problemy literatury i estetyki. Przeł. Wincenty Grajewski. Warszawa: Czytelnik, 1982.
  2. Beckett, Samuel. Dramaty. Przekład, wprowadzenie i opracowanie Antoni Libera. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1995.
  3. Beckett, Samuel. Malone umiera. Przeł. Marek Kędzierski. Kraków: Oficyna Literacka, 1997.
  4. Beckett, Samuel. Molloy. Przeł. Maria Leśniewska. Kraków – Wrocław: Wydawnictwo Literackie, 1983.
  5. Beckett, Samuel. „Nienazywalne”. Przeł. Marek Kędzierski. Kwartalnik Artystyczny 1 (2007). S. 7-14.
  6. Beckett, Samuel. Watt. Przeł. Marek Kędzierski. Bydgoszcz: Pomorze, 1993.
  7. Beckett, Samuel. Wierność przegranej. Przekład, wybór i posłowie Antoni Libera, Marcin Nowoszewski. Kraków: Wydawnictwo Znak, 1999.
  8. Błoński Jan, Kędzierski Marek. Samuel Beckett. Warszawa: Czytelnik, 1982.
  9. Celli, Nicoletta. Buddyzm. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 2010.
  10. Chien, Meng-Ling (簡孟凌). Samuel Beckett’s Waiting for Godot and Endgame: Language, Suffering and Nothingness Interpreted in the Light of Buddhist and Daoist Thought. 國立成功大學. 2005.
  11. Coe, Richard N. Samuel Beckett. Nowy Jork: Grove Press, 1970.
  12. Cohn, Ruby. Back to Beckett. Princeton: Princeton University Press, 1973.
  13. Cronin, Anthony. „Samuel Beckett. Od Molloy’a do Nienazywalnego”. Przeł. Barbara Bernhardt, Marek Kędzierski. Kwartalnik Artystyczny 4 (1999). S. 49-66.
  14. Dalai Lama. „Głębsze poziomy medytacji mahamudry”. Web. 17.10.2018. <https://studybuddhism.com/pl/studia-zaawansowane/wadzrajana/mahamudra-nauki-zaawansowane/praktyczne-zastosowanie-mahamudry/glebsze-poziomy-medytacji-mahamudry>Esslin, Martin. „Późne sztuki Samuela Becketta”. Dialog 12 (1976). S. 129-133.
  15. Foster, Paul. Beckett and Zen: A Study of Dilemma in the Novels of Samuel Beckett. Massachusetts: Wisdom Publications, 1989.
  16. Fromm Erich, Suzuki Daisetz Teitaro, de Martino Richard. Buddyzm zen i psychoanaliza. Przeł. Marek Macko. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2011.
  17. Gąsiorowski, Jacek. „Kto mówi nie ja”. Dialog 7 (1973). S. 92-94.
  18. Gendyn, Lama Rinpocze. Mahamudra. Przeł. Aleksandra Migacz. Kraków: Wydawnictwo A, 2012.
  19. Grela, Joanna. „Buddyjskie prawo karmana w tradycji tybetańskiej”. Studia Religiologica 37 (2014). S. 71-83.
  20. Gyatso, Lobsang. The Four Noble Truths. Ithaca: Snow Lion Publications, 1994.
  21. Hongzhi Zhengjue. Cicha iluminacja. Przeł. Dan Leighton, Bon Gak. Warszawa: Wydawnictwo Miska Ryżu, 2009.
  22. Hsiao, Shih-ping (蕭世萍). Samuel Beckett’s Waiting for Godot: Suffering and Emptiness--An Interpretation in the Light of Buddhism 塞謬爾 貝克特的《等待果陀》:苦與空—以佛教的觀點解讀. 國立成功大學, 1999.
  23. Kalinowski, Daniel. „Konflikt i koegzystencja. Spotkanie buddyzmu i kultury Zachodu”. 2007. Web. 15.09.2018. <http://www.buddyzm.edu.pl/cybersangha/page.php?id=873>
  24. Kapleau, Philip. Trzy Filary Zen. Warszawa: Wydawnictwo Pusty Obłok, 1990.
  25. Kaur, Pavneet. “Samuel Beckett’s ‘The Way’ and Stirrings Still: Analysing the Self from ‘Schopenhauerian Buddhist’ Perspective”. Sanglap 4.1 (2017). S. 69-79.
  26. Kędzierski, Marek. „Pułapka Becketta”. Kwartalnik Artystyczny 3/4 (2006). S. 197-209.
  27. Klimczak, Dariusz Piotr. „Medytacja nad Pustką. Konteksty buddyjskie w Końcówce i Szczęśliwych dniach Samuela Becketta”. Przestrzenie Teorii 3/4 (2004). S. 337-367.
  28. Klimczak, Dariusz Piotr. Śmiertelnicy. Teatr Absurdu Samuela Becketta w przestrzeni Misterium Mortis. Kraków–Warszawa: Instytut Wydawniczy „Maximum”, 2006.
  29. Kosior, Krzysztof. “Krótka historia buddyzmu w Europie”. Annales Universitatis Mariae Curiae-Skłodowska. Philosophia-Sociologia 27 (2002). S. 167-182.
  30. Kossakowski, Radek. „Dharma na Zachodzie –historia przenikania się kultur”. Kultura i Historia. 2012.
  31. Web. 15.09.2018. <https://www.kulturaihistoria.umcs.lublin.pl/archives/3443>
  32. Kwong, Jakusho. Bez początku, bez końca – intymne serce zen. Warszawa: Wydawnictwo Świat Książki, 2005.
  33. Lati Rinpocze, Hopkins Jeffrey. Śmierć, stan pośredni i odrodzenie w buddyzmie tybetańskim. Przeł. Wiesław Kurpiewski. Kraków: Wydawnictwo A, 1999.
  34. Libera, Antoni. „Być sobą – co to znaczy? Studium Ostatniej taśmy Samuela Becketta”. Kwartalnik Artystyczny 4 (2003). S. 36-37.
  35. Libera, Antoni. „Człowiek jest jak dziecko, które zmyśla samo siebie”. 2008. Web. 16.08.2018. <http://www.antoni-libera.pl/node/120>
  36. Libera, Antoni. „Posłowie”. Beckett, Samuel. Wierność przegranej. Przekład, wybór i posłowie Antoni Libera, Marcin Nowoszewski. Kraków: Wydawnictwo Znak, 1999.
  37. Lin, Lidan. “Samuel Beckett’s Encounter with the East”. English Studies 91 (2010). S. 623-642.
  38. Magnuszewska, Marzena. „Buddyzm tybetański (8) – Niezwykłe praktyki”. Indie szeroko pojęte. 2016. Web. 16.09.2018. <http://www.indieszerokopojete.pl/buddyzm-tybetanski-8-niezwykle-praktyki/> May, Reinhard. Heidegger’s hidden sources. East Asian Influences on His Work. Londyn–Nowy York: Routledge,
  39. Merton, Thomas. Zen i ptaki żądzy. Kraków: Wydawnictwo Znak, 1995.
  40. Momro, Jakub. Literatura Świadomości. Samuel Beckett – Podmiot – Negatywność. Kraków: Horyzonty Nowoczesności, 2010.
  41. Nalewajk, Żaneta. „Kategorie temporalne w wybranych utworach Samuela Becketta”. Tekstualia 1 (2010). S. 61-72.
  42. Norbu, Namkhai Chögyal. Yantra Yoga: The Tibetan Yoga of Movement. New York: Snow Lion Publications, 2008.
  43. Nowicki, Andrzej. Giordano Bruno. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1979.
  44. Przybysławski, Artur. „Pojęcie świadomości uwarunkowanej w filozofii buddyjskiej”. Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria 21 (3) (2012). S. 577-584. Web. 16.09.2018. <http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.doi-10_2478_v10271-012-0100-8/c/przybyslawski_pojecie_swiadomosci_uwarunkowanej_w_filozofii_tybetanskiej.pdf>
  45. Rabinovitz, Rubin. “Beckett and psychology”. Journal of Beckett Studies 11/12 (1989). S. 65.
  46. Rosen, Steven J. Samuel Beckett and the pessimistic tradition. New Jersey: Rutgers University Press, 1976.
  47. Schlingloff, Dieter. Buddyzm. Monastyczna i świecka droga zbawienia. Oprac. M. Mejor. Przeł. Leon Żylicz. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Dialog, 2004.
  48. Schumacher Stephan, Woerner Gert. Encyklopedia mądrości Wschodu: buddyzm, hinduizm, taoizm, zen. Przeł. Mieczysław Jerzy Künstler. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1997.
  49. Sieradzan, Jacek. „Koncepcja umysłu w buddyzmie”. Idea – Studia nad strukturą i rozwojem pojęć filozoficznych 19 (2007). S. 13-32. Web. 16.09.2018. <https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/1471/1/Idea_2007_19_Sieradzan.pdf>
  50. Steffney, John. “Transmethaphysical Thinking in Heidegger and Zen Buddhism”. Philosophy East and West 3 (1977). S. 323-335.
  51. Storey, David. “Zen i Heidegger’s Way”. Journal of East-West Thought, 4 (2012). S. 113-137. Web. 18.10.2018. <https://www.cpp.edu/~jet/Documents/JET/Jet5/Storey113-137.pdf>
  52. Suzuki, Daisetz Teitaro. Wprowadzenie do Buddyzmu Zen, Kraków: vis-a-vis / Etiuda, 2009.
  53. Tatarkiewicz, Władysław. Historia filozofii. Warszawa: PWN, 1970.
  54. Veisland, Jørgen. Drama and repetition. Olecko: Wydawnictwo Wszechnicy Mazurskiej, 2009.
  55. Vico, Giambattista. Nauka nowa. Oprac. S. Krzemień-Ojak. Przeł. Jan Jakubowicz. Warszawa: Biblioteka Klasyków Filozofii PWN, 1966.
  56. Watts, Michael. The Philosophy of Heidegger. New York: Acumen Publishing, 2014.
  57. Williams, Peter. America’s Religions: From Their Origins to the Twenty-first Century. Urbana, Chicago, Springfield: University of Illinois Press, 2015.
  58. Wilowski, Włodzimierz. „Chrześcijaństwo a buddyzm zen. Ewangelizacja czy dialog?”. Humaniora 4 (2014). Web. 17.10.2018. <http://humaniora.amu.edu.pl/sites/default/files/humaniora/Humaniora%20nr%208/Hum_4_14_Wilowski.pdf>
  59. Woźniak, Cezary. „«Koniec filozofii» na Zachodzie a buddyzm”. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  60. Studia Religiologica 37 (2004). S. 125-139. Web. 17.10.2018. <http://www.ejournals.eu/sj/index.php/SR/article/viewFile/2539/2547>
  61. Złakowska, Kamila. „Emanacje czasu – Proust i Beckett”. Twórczość 3 (2001). S. 79-94.
  62. Znaniecki, Florian. „Narzędzie rozumienia: współczynnik humanistyczny”. Antropologia kultury. Zagadnienia i wybór tekstów. Red. A. Mencwel. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2001. S. 470-473.