Translator’s Activity and the Italian Literary Canon in Poland: Waleria Marrené- Morzkowska and Zofia Ernstowa

Main Article Content

Jadwiga Miszalska

Abstract

Waleria Marrené-Morzkowska (1832-1903), writer, journalist and translator, and Zofia Ernstowa (1918-1994), author of several dozen translations from Italian literature, were active in two (distinct) historical moments that were not easy for the Polish culture. During the partitions as well as in the times of the Polish People’sRepublic many cultural initiatives were undertaken thanks to the determination of individuals. The archival materials preserved in Italy allow to reconstruct their microhistory, contacts with the Italian writers and activities in Poland that aimed at printing the selected works, constituting proof that the translator’s agency is not limited to execution of the commissions but often involves active participation in selecting the works for translation in order to create a literary canon.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

How to Cite
Miszalska, J. (2020). Translator’s Activity and the Italian Literary Canon in Poland: Waleria Marrené- Morzkowska and Zofia Ernstowa. Porównania, 26(1), 139-156. https://doi.org/10.14746/por.2020.1.8
Section
Articles
Author Biography

Jadwiga Miszalska, Uniwersytet Jagielloński

prof. zw. w Instytucie Filologii Romańskiej UJ i kierownik Zakładu Filologii Włoskiej. Jej zainteresowania naukowe dotyczą literatury włoskiej, włosko-polskich relacji kulturalno-literackich na przestrzeni wieków orazprzekładu literackiego w kontekście historycznym, a także figury kobiety jako tłumaczki i propagatorki kultury włoskiej w Polsce na przełomie XIX i XX wieku. Jest współautorką bibliografii przekładów literatury włoskiej w Polsce od wieku XVI po czasy współczesne oraz panoramy dawnego teatru włoskiego. Opublikowała ponadto m.in. następujące pozycje książkowe: „Koloander wierny” i „Piękna Dianea” polskie przekłady włoskich romansów barokowych w wieku XVII i w epoce saskiej na tle ówczesnych teorii romansu i przekładu, Kraków 2003; I manoscritti italiani della collezione berlinese conservati nella Biblioteca Jagellonica di Cracovia(sec. XVII-XIX), Kraków 2012; Tragicznych igrzysk pieśń uczy nas cnoty. Przekłady z języka włoskiego jako źródło polskiej dramaturgii poważnej do końca XVIII wieku, Kraków 2013; Z ziemi włoskiej do Polski. Przekłady z literatury włoskiej w Polsce do końca XVIII wieku, Kraków 2015. E-mail: jadwiga.miszalska@uj.edu.pl

References

  1. Białobłocki, Bronisław. „Miłość w sferze dostatków i estetycznych zachwytów”. Szkice społeczne i literackie. Oprac. S. Sandler. Warszawa: Czytelnik, 1954. S. 117-129.
  2. Bibliografia Literatury Polskiej „Nowy Korbut” . T. 8: „Romantyzm”. Warszawa: PIW, 1969.
  3. Biernacka-Licznar, Katarzyna. „Zofia Ernstowa (1918-1994): L’arte di vivere. L’arte di tradurre”. Italica Wratislaviensia 8(2) (2017). S. 11-16.
  4. di Nicola, Laura. „Bibliografia”. Alba de Céspedes. Red. M. Zancan. Milano: Mondadori, 2005. S. 421-482.
  5. Falkowska, Joanna. Ambasadorki wychowania. Poglądy pedagogiczne polskich kobiet w II połowie XIX wieku i początkach XX wieku. Toruń: Wyd. Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2018.
  6. Gurgul Monika, et al. Od Dantego do Fo. Włoska poezja i dramat w Polsce (od XVI do XXI wieku). Kraków: Collegium Columbinum, 2007.
  7. Kabatc, Eugeniusz. „O przekładach literatury włoskiej. Rozmowa z Zofią Ernstową”. Literatura na świecie 1 (33) (1974). S. 383-387.
  8. Kinnunen Tuija, Koskinen Kaisa. “Introduction”. Tanslator’s agency. Red. T. Kinnunen, K. Koskinen. Tampere: Tampere University Press, 2010. S. 4-9.
  9. Lefevere, André. Translation, Rewriting and the Manipulation of Literary Fame. London–New York: Routledge, 1992.
  10. W. M. [Marrené, Waleria]. „Literatura włoska. Rzut oka na obecne piśmiennictwo”. Biblioteka Warszawska 1 (1860). S. 133-150, 376-390, 547-569.
  11. Marrené, Waleria. „Przedmowa”. Fogazzaro, Antonio, Malombra. Przeł. Szet. Warszawa. Brak wyd., 1901.
  12. Marrené, Waleria. „Z życia włoskiego. Giuseppe Verga”. Ateneum 1, z. 2 (1883). S. 219-234.
  13. Milton John, Bandia Paul. “Introduction: Agents of translation and Translation Studies”. Agents in Translation. Red. J. Milton, P. Bandia. Amsterdam: John Benjamins, 2009. S. 1-17.
  14. Miszalska, Jadwiga. “I personaggi sdoppiati in Nessuno torna indietro di Alba de Céspedes e le vicende tedesco-polacche del romanzo”. Kwartalnik Neofilologiczny 2 (2019). S. 223-229.
  15. Miszalska Jadwiga, et al. Od Boccaccia do Eco. Włoska proza narracyjna w Polsce (od XVI do XXI wieku). Kraków: Collegium Columbinum, 2011.
  16. Morawska, Konstancja. „Kronika literacka”. Przegląd Polski 3 (1891/1892). S. 241-242.
  17. Morzkowska-Laval, Kamila. „Nie tylko w Zbożennie. Wspomnienia z Polski, Włoch i Francji”. Pani Na Sycynie, cz. III Z dziejów rodziny. Red. K. Czapliński. Wrocław–Janowiec nad Wisłą: Towarzystwo Przyjaciół Janowca nad Wisłą, 2005. S. 61-156.
  18. Munday, Jeremy. “Using Primary Sources to Produce a Microhistory of Translation and Translators. Theoretical and Methodological Concerns”. Translator: Studies in Intercultural Communication 1 (2014). S. 64-80.
  19. Orzeszkowa, Eliza. Listy zebrane. T. 6. Wrocław: Zakład im. Ossolińskich, 1967.
  20. Pym, Anthony. “Humanizing Translation History”. Hermes. Journal of Language and Communication Studies 42 (2009). S. 23-48.
  21. Pym, Anthony. Method in Translation History. Wyd. 2. New York–London: Routledge, 2014.
  22. Rajewska, Ewa. „Twórczość przekładowa kobiet”. Polskie pisarstwo kobiet w wieku XX: procesy, gatunki, sytuacje i tematy. Red. E. Kraskowska, B. Kaniewska. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2015. S. 270-277.
  23. Tuwim, Julian. “Traduttore – traditore”. Pegaz dęba. Wyd. 3. Warszawa: Iskry, 2006. S. 165-190.
  24. W. M. [Marrené, Waleria]. „Literatura włoska. Rzut oka na obecne piśmiennictwo”. Biblioteka Warszawska 1 (1860). S. 133-150, 376-390, 547-569.
  25. Wyczańska, Irena. „Waleria Marrené-Morzkowska”. Polski Słownik Biograficzny. T. 20. Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1975. S. 60-62.