Rimbaudysta Julian T., Tuwim od łobuzów, Tuwim dla dzieci

Main Article Content

Katarzyna Kuczyńska-Koschany

Abstrakt

Julian Tuwim (1894-1953) był rimbaudystą na różne sposoby: czytał Jeana Arthura Rimbauda (1854-1891) i tłumaczył jego wiersze; znał je na pamięć i recytował; wielbił francuskiego poetę – odwiedził jego grób w Charleville z pękiem czerwonych róż, uważał go za największego poetę świata. Najciekawiej, być może, przyswajał i przemycał Rimbauda we własnej twórczości, na wszystkich jej poziomach. Tuwima i Rimbauda łączy to, co można by nazwać dziecięcością wyobraźni (poetyckiej), obydwaj są łobuzami literatury, twórcza dezynwoltura spokrewnia ich w wielu miejscach. Obydwaj anarchizują na wysokim poziomie artystycznym.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
Eseje komparatystyczne
Biogram autora

Katarzyna Kuczyńska-Koschany, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

(ur. 20 grudnia 1970 w Poznaniu) – prof., polonistka, komparatystka, eseistka, autorka wierszy i próz poetyckich. Zajmuje się poezją i jej interpretacją, recepcją poetów niemieckiego i francuskiego kręgu językowego w Polsce, Zagładą Żydów, synapsami poezji i plastyki, europejskim i polskim esejem literackim. Autorka książek: Rilke poetów polskich (2004; wyd. II, 2017), Rycerz i Śmierć. O „Elegiach duinejskich” Rainera Marii Rilkego (2010; wyd. II, 2015), Interlinie w ciemności. Jednak interpretacja (2012), „Все поэты жиды“. Antytotalitarne gesty poetyckie i kreacyjne wobec Zagłady oraz innych doświadczeń granicznych (2013), Skąd się bierze lekcja polskiego? Scenariusze, pomysły, konteksty (2016), Nikt nie widzi dobrze. Eseje (2018), tomu prozy Zielony promień (2006) oraz około trzystu artykułów drukowanych w polskich i zagranicznych pismach naukowych. Wydała też wybór Wiersze (nie)zapomniane Anny Pogonowskiej (2018). Współautorka podręcznika Staropolskie korzenie współczesności (2004). Członkini Komitetu Nauk o Literaturze PAN w obecnej kadencji. Członkini komisji ds. przeciwdziałania dyskryminacji przy Rektorze UAM. Opiekunka naukowa Koła Miłośników Kultury i Literatury Żydowskiej „Dabru emet“ (UAM). Obecnie kieruje Zakładem Badań nad Tradycją Europejską IFP UAM. Mama Tobiasza i Leny Miriam.E-mail: eadem@amu.edu.pl

Bibliografia

  1. Arct, Michał. Słownik ilustrowany języka polskiego. T. 1. Warszawa: Wydawnictwo Michała Arcta, 1929.
  2. Błoński, Jan. „Rozmowy z pisarzami: z Julianem Tuwimem”. Błoński przekorny. Dziennik. Wywiady. Red. M. Zaczyński. Kraków: Znak, 2011.
  3. Boutang, Pierre. L’aventure spirituelle D’Arthur Rimbaud. Lausanne: Editions L’âge d’Homme, 2002.
  4. Cioran, Emil M. Zeszyty 1957-1972. Przeł. Ireneusz Kania. Warszawa: KR, 2004.
  5. Gasiglia-Laster, Danièle, Laster, Arnold. „«Les Effaré», de nouveaux petits frères de Gavroche”. Parade sauvage 20 (2004). S. 13-15.
  6. Głowiński, Michał. „Tuwim po latach”. Monolog wewnętrzny Telimeny i inne szkice. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2007. S. 276-284.
  7. Jedlicka Wanda, Toporowski Marian, red. Wspomnienia o Julianie Tuwimie. Warszawa: Czytelnik, 1963.
  8. Julian i Irena Tuwim dzieciom. Warszawa: Nasza Księgarnia, 2012.
  9. Kloepfer, Rolf. „Das trunkene Schiff. Rimbaud – Magier der ‘kühnen’ Metapher?“. Romanische Forschungen. Vierteljahrsschrift für romanische Sprachen und Literaturen 80 (1968) [Sonderdruck].
  10. Kwiatkowski, Jerzy. „Rimbaud, kolory, metafizyka”. Eleuter. Szkice o wczesnej poezji Jarosława Iwaszkiewicza. Warszawa: Czytelnik, 1966. S. 35-80.
  11. Lechoń, Jan. Portrety ludzi i zdarzeń. Red. P. Kądziela. Warszawa: Biblioteka „Więzi”, 1999.
  12. Matywiecki, Piotr. „Poeta-dziecko”. Myśli do słów. Szkice o poezji. Wrocław: Biuro Literackie, 2013. S. 56-68.
  13. Matywiecki, Piotr. Twarz Tuwima. Warszawa: W. A.B., 2008.
  14. Nabokov, Vladimir. Pamięci, przemów. Autobiografia raz jeszcze. Przeł. Anna Kołyszko. Posłowie L. Engelking. Warszawa: Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA SA, 2004.
  15. Ratajczak, Józef. Julian Tuwim. Poznań: Dom Wyd. „Rebis”, 1995.
  16. Rimbaud, Arthur. OEuvres complètes. Red. A. Guyaux, A. Cervoni. Paris: Éditions Gallimard, 2009.
  17. Rimbaud, Artur. „Siedmioletni poeci. Siostry miłosierdzia”. Przeł. Julian Tuwim. Pro arte 6 (1919). S. 29-31.
  18. Rimbaud, Arthur. Wiersze. Sezon w piekle. Iluminacje. Listy. Red. A. Międzyrzecki. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1993.
  19. Rimbaud, Artur. „Zasiedziali”. Przeł. Julian Tuwim. Pro arte 1 (1919). S 21-22.
  20. Sommer, Piotr. „Przenosiciel”. Po ciemku też (wiersze z książek). Poznań: Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury, 2013. S. 68.
  21. Stern, Anatol. Poezja zbuntowana. Szkice i wspomnienia. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1970.
  22. Tuwim, Irena. Łódzkie pory roku. Warszawa: Czytelnik, 1958.
  23. Tuwim, Julian. Juwenilia 2. Red. T. Januszewski, A. Bałakier. Warszawa: Czytelnik, 1990.
  24. Tuwim, Julian. Kwiaty polskie. Red. T. Januszewski. Warszawa: Czytelnik, 1993.
  25. Tuwim, Julian, Listy do przyjaciół-pisarzy. Red. T. Januszewski. Warszawa: Czytelnik, 1979.
  26. Tuwim, Julian. Tam zostałem. Wspomnienia młodości. Red. T. Januszewski. Warszawa: Czytelnik 2003.
  27. Tuwim, Julian. Tłumaczenia poetyckie. Red. T. Januszewski. Wrocław: Ossolineum, 2006.
  28. Tuwim, Julian. Utwory nieznane. Ze zbiorów Tomasza Niewodniczańskiego z Bitburgu. Wiersze. Kabaret. Artykuły. Listy. Red. T. Januszewski. Łódź: Wydawnictwo Wojciech Grochowalski, 1999.
  29. Tuwim, Julian. „W Barwistanie”. Skamander 17 (1922). S. 112.
  30. Tuwim, Julian. Wiersze 1. Red. A. Kowalczykowa. Warszawa: Czytelnik, 1986.
  31. Tuwim, Julian. Wiersze wybrane. Red. M. Głowiński. Wrocław: Ossolineum, 1986.
  32. Tuwim, Julian. „Zmęczony burz szaleństwem…”. Sokrates tańczący. Warszawa: Wydawnictwo Jakuba Mortkowicza, 1930. S. 39.
  33. Urbanek, Mariusz. Tuwim. Wylękniony bluźnierca. Warszawa: Iskry, 2013.
  34. Ważyk, Adam, Eseje literackie. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1982.
  35. Woźniak, Maria Judyta. „Juliana Tuwima przekłady z Rimbauda. Kilka uwag o przekładach wierszy Czterowiersz, Kredens, Moja bohema oraz Głowa Fauna”. Julian Tuwim. Biografia. Twórczość. Recepcja. Red. K. Ratajska, T. Cieślak. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2007. S. 182-191.
  36. Zimand, Roman. Diarysta Stefan Ż. Wrocław: Ossolineum – Wydawnictwo PAN, 1990.
  37. Zrębowicz, Roman. „U Juliana Tuwima. Wywiad specjalny”. Rozmowy z Tuwimem. Red. T. Januszewski. Warszawa: Wyd. Naukowe Semper, 1994, S. 16-21. [pierwodruk: 1926]