Teoria Poezji Nieosobistej Thomasa Eliota a Kanon Konstandinosa Kawafisa. Porównanie poglądów i założeń dwóch klasycystów

Main Article Content

Krystyna Tuszyńska
Nina Trzaska

Abstrakt

Artykuł ma na celu ukazanie zbieżności poglądów dwóch przedstawicieli modernizmu, Thomasa S. Eliota i Konstandinosa P. Kawafisa. Studium porównawcze poprzedza krótka charakterystyka epoki, pozwalająca wysunąć tezę badawczą: Kawafis mógł wyprzedzić o kilkanaście lat postulaty literackie Eliota. Tekst skupia się na podobieństwie postaw literackich obu autorów, dlatego podstawę analiz stanowi wybrana twórczość eseistyczno-krytyczna Eliota oraz Kanon i pisma teoretyczne Kawafisa. Tekst koncentruje się na następujących aspektach: zestawienie świata przedstawionego Kawafisa z klasycystycznymi poglądami Eliota, omówienie głębszej warstwy założeń literackich obu autorów (porównanie Ars Poetica Kawafisa z Theory of Impersonal Poetry Eliota), spojrzenie na styl Aleksandryjczyka przez pryzmat sądów estetycznych Eliota oraz kwestie związane z procesem twórczym i cechami artysty (dojrzałość i miejsce poety w spektrum homo vates – homo faber).

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
Eseje komparatystyczne
Biogramy autorów

Krystyna Tuszyńska, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

 – prof. zw. w Katedrze Metodologii Lingwistyki na Wydziale Neofilologii UAM w Poznaniu. Stopień doktora nauk humanistycznych w zakresie filologii klasycznej uzyskała na podstawie rozprawy Filozofia w retoryceGorgiasza z Leontinoi; tytuł profesora nauk humanistycznych podstawie książki Dyskurs Diona z Prusy w „Mowach o królestwie”. Mariaż retoryki z filozofią, Wydawnictwo Naukowe UAM Poznań 2013. W 2003/2004 uruchomiła na UAM studia neohellenistyczne, jest autorką podręcznika do języka nowogreckiego Pes to sta ellinika. Powiedz to po grecku, Poznań 2006. Przedmiotem jej zainteresowań jest modernizm grecki na tle modernizmu europejskiego. Stypendystka kilku fundacji polskich i zagranicznych: Von Hardt Foundation (Genève- Vandoevres); Institut zur Förderung von Wissenschaftlern und Künstlern aus Ost und Mitteleuropa (Wiedeń); Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie (Londyn, Saloniki), British Council (Cambridge University), wielokrotna stypendystka Summer School of Modern Greek Language and Greek Culture na Uniwersytecie Arystotelesa w Salonikach oraz na Uniwersytecie w Atenach. Autorka 9 książek, 14 przekładów z języka starogreckiego tekstów z zakresu retoryki i filozofii greckiej z obszernymi wstępami genealogicznymi, ponad 60 artykułów w języku polskim i angielskim. Członek Athens Institute for Education and Research(ATINER) w Literature Unit i Philosophy Unit; członek Polskiego Towarzystwa Filologicznego oraz wice-prezes Polskiego Towarzystwa Studiów Nowogreckich.E-mail: krystusz@interia.pl; krysmac@amu.edu.pl

Nina Trzaska, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

mgr, licencjat na Wydziale Artes Liberales w Warszawie, stopień magistra filologii nowogreckiej na Wydziale Neofilologii UAM, w przygotowaniu dysertacja doktorska w zakresie literaturoznawstwa greckiego. Autorkaprzekładu na język polski powieści Morderczyni Aleksandrosa Papadiamantisa (w „Arcydziełach Literatury Nowogreckiej”). Autorka 7 publikacji w czasopismach i monografiach polskich. Uczestniczka międzynarodowych konferencji naukowych w Atenach, Lund, Braszowie, Poznaniu i Wrocławiu. Wykładowca na Wydziale Neofilologii UAM w Poznaniu. Do jej zainteresowań badawczych należą: literatura grecka, przekład literacki, folklor grecki (w szczególności problematyka wampiryzmu).E-mail: nintrz@amu.edu.pl

Bibliografia

  1. Anton, John P. „C. P. Cavafy’s Ars Poetica”. Philosophy and Literature 1 (1978). S. 85-109.
  2. Burzyńska Anna, Markowski Michał Paweł. Teorie literatury XX wieku. Podręcznik. Kraków: Znak, 2007.
  3. Chadzinikolau, Nikos. Historia literatury nowogreckiej 1453-1983. Warszawa–Poznań: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1985.
  4. Chadzinikolau, Nikos. Odisseas Elitis, poeta światła i morza. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2004.
  5. Eliot, Thomas. „Ulisses. Porządek i mit”. Przeł. Stanisław Barańczak. Nurt 5 (1970). S. 44-46.
  6. Eliot, Thomas. Kto to jest klasyk i inne eseje. Przeł. Maciej Żurowski, Helena Pręczkowska, Magdalena Heydel, Maria Niemojowska. Kraków: Znak, 1998.
  7. Eyteisson, Astradur. „Awangarda jako/czy modernizm?”. Przeł. Dorota Wojda. Odkrywanie modernizmu. Przekłady i komentarze. Red. R. Nycz. Kraków: Universitas, 2004. S. 155-199.
  8. Hajduk, Jacek. Kawafis. Świat poetycki. Kraków: Homini, 2013.
  9. Kawafis, Konstandinos. Wiersze zebrane. Przeł. Zygmunt Kubiak. Warszawa: Tenten, 1995.
  10. Kubiak, Zygmunt. Kawafis Aleksandryjczyk. Warszawa: Tenten, 1995.
  11. Możejko, Edward. „Modernizm literacki: niejasność terminu i dychotomia kierunku”. Teksty Drugie 5/6 (1994). S. 26-45.
  12. Ouranis, Kostas. „Ο σεξουαλισμός του Καβάφη”. Κ. Π. Καβάφης κριτικές μελέτες. Red. G. Pikrou. Ateny: Γιάννης Οικονόμου, 1999. S. 21-22.
  13. Seferis, George. „Cavafy and Eliot – A Comparison”. Przeł. Rex Warner, Th. Frangopoulos. On the Greek Style: Selected Essays in Poetry and Hellenism. Boston: Little, Brown, and Company, 1966. S. 119-162.
  14. Sheppard, Richard. „Problematyka modernizmu europejskiego”. Przeł. Paweł Wawrzyszko. Odkrywanie modernizmu. Przekłady i komentarze. Red. R. Nycz. Kraków: Universitas, 2004. S. 71-155.
  15. Strasburger, Janusz. Słownik pisarzy nowogreckich. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1995.
  16. Tate, Allen. Thomas S. Eliot. The Man and His Works. Londyn: Penguin Books Ltd, 1966.
  17. Tuszyńska, Krystyna. „Konstandinos Kawafis jako poeta modernistyczny”. Miscellanea Novograeca Posnaniensia. Red. K. Tuszyńska. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2015. S. 21-47.
  18. Vitti, Mario. Historia literatury nowogreckiej. Przeł. Joanna Wegner, Marta Czarnocińska, Katarzyna Rowińska. Warszawa: DiG, 2015.
  19. Véron, Alain. “Pollutant lead reveals the pre-Hellenistic occupation and ancient growth of Alexandria, Egypt”. Geophysical Research Letters 33 (2006). S. 1-4.
  20. Wawrzyszko, Paweł. „Glossa o architekturze Problematyki modernizmu Richarda Shepparda”. Odkrywanie modernizmu. Przekłady i komentarze. Red. R. Nycz. Kraków: Universitas, 2004. S. 141-154.
  21. Youncenar, Marguerite. Czarny mózg Piranesiego. Wprowadzenie w dzieło Konstandinosa Kawafisa. Przeł. Jan Maria Kłoczowski, Krystyna Dolatowska. Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria, 2004.