Anthropocene and Capitalocene: In Search of a Fusion of Horizons

Main Article Content

Patryk Szaj

Abstract

The article joins the discussion between the Anthropocene and the Capitalocene. It begins with a reconstruction of the objections to the first one made by, among others, Jason W. Moore, Eileen Crist or Donna Haraway (incorrect diagnosis of the causes of the ecological and climate crisis, ignoring the unequal responsibility for this crisis, maintaining the anthropocentric vision of the world). Subsequently, the author presents counterarguments of the supporters of the Anthropocene, including Ian Angus, Clive Hamilton, and Dipesh Chakrabarty (the Anthropocene does not ignore the economic and political context, supporters of the Capitalocene make an unjustified transfer of geological diagnoses to the field of sociology, the narrative about capitalism is not a broad enough framework to study climate change). The end of the article attempts to fuse the horizons of both concepts. The author sees them as two versions of climate hermeneutics, attempting to understand what is happening to our world and to work out an answer to this process.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

How to Cite
Szaj, P. (2021). Anthropocene and Capitalocene: In Search of a Fusion of Horizons. Porównania, 29(2). https://doi.org/10.14746/por.2021.2.21
Section
Articles
Author Biography

Patryk Szaj, Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie

Patryk Szaj – dr, literaturoznawca, pracownik Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Autor książki Wierność trudności. Hermeneutyka radykalna Johna D. Caputo a poezja Aleksandra Wata, Tadeusza Różewicza i Stanisława Barańczaka (2019). Redaktor serii Humanistyka Środowiskowaw Wydawnictwie WBPiCAK w Poznaniu. Najbliższe plany naukowe wiąże z zagadnieniami z zakresu ekokrytyki, animal studies i dyskursu antropocenu. W 2021 roku ukaże się jego książka eseistyczna pod roboczym tytułem Pamiętnik z końca świata (jaki znamy).

E-mail: patryk.szaj@up.krakow.pl; ORCID: 0000-0002-6315-3317

References

  1. Altvater Elmar (2016), The Capitalocene, or, Geoengineering against Capitalism’s Planetary Boundaries, w: Anthropocene or Capitalocene? Nature, History, and the Crisis of Capitalism, red. Jason W. Moore, PM Press, Oakland, s. 138–152.
  2. Angus Ian (2016), ‘Anthropocene or Capitalocene?’ misses the point, Climate and Capitalism, https://tinyurl.com/25wruspm [dostęp: 7.01.2021].
  3. Bińczyk Ewa (2018a), Epoka człowieka. Retoryka i marazm antropocenu, PWN, Warszawa.
  4. Bińczyk Ewa (2018b), Idea wspaniałego antropocenu: wrogie przejęcie czy antropodycea?, „Prace Kulturoznawcze”, nr 1–2, s. 31–44.
  5. Bonneuil Christophe (2015), The Geological Turn: Narratives of the Anthropocene,w: The Anthropo cene and the Global Environmental Crisis: Rethinking Modernity in a New Epoch, red. Clive Hamilton, Christophe Bonneuil, François Gemenne, Routledge, New York, s. 17–31.
  6. Braudel Fernand (1992), Kultura materialna, gospodarka i kapitalizm XV–XVIII wiek, t. 1–3, przeł. Maryna Ochab, Piotr Graff, PIW, Warszawa.
  7. Brockman John, red. (1996), Trzecia kultura, przeł. Piotr Amsterdamski, CiS, Warszawa.
  8. Burkett Paul (1999), Marx and Nature: A Red and Green Perspective, Palgrave Macmillan, New York.
  9. Caparrós Martín (2016), Głód, przeł. Marta Szafrańska-Brandt, Wydawnictwo Literackie, Kraków.
  10. Chakrabarty Dipesh (2014), Klimat historii. Cztery tezy, „Teksty Drugie”, nr 5, s. 168–199.
  11. Chakrabarty Dipesh (2015), The Anthropocene and the Convergence of Histories, w: The Anthropocene and the Global Environmental Crisis: Rethinking Modernity in a New Epoch, red. Clive Hamilton, Christophe Bonneuil, François Gemenne, Routledge, New York, s. 44–56.
  12. Crist Eileen (2016), On the Poverty of Our Nomenclature, w: Anthropocene or Capitalocene? Nature, History, and the Crisis of Capitalism, red. Jason W. Moore, PM Press, Oakland, s. 14–33.
  13. Crutzen Paul, Stoermer Eugene (2000), The Anthropocene, „IGBP Global Change Newsletter”, t. 41, s. 17–18.
  14. Emmet Robert, Lekan Thomas, red. (2016), Whose Anthropocene?, „Transformations in Environment and Society”, nr 2.
  15. Fiedorczuk Julia, Baltrán Gerardo (2020), Poza trzecią kulturę, w: ciż, Ekopoetyka. Ekologiczna obrona poezji, Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, Uniwersytet Warszawski, Warszawa, s. 25–35.
  16. Foster John Bellamy (2000), Marx’s Ecology, Monthly Review Press, New York.
  17. Fressoz Jean-Baptiste (2015), Losing the Earth Knowingly: Six Environmental Grammars around 1800, w: The Anthropocene and the Global Environmental Crisis: Rethinking Modernity in a New Epoch, red. Clive Hamilton, Christophe Bonneuil, François Gemenne, Routledge, New York, s. 70–83.
  18. Gadamer Hans-Georg (2004), Prawda i metoda. Zarys hermeneutyki filozoficznej, przeł. Bogdan Baran, PWN, Warszawa.
  19. Hamilton Clive (2015), Human Destiny in the Anthropocene, w: The Anthropocene and the Global Environmental Crisis: Rethinking Modernity in a New Epoch, red. Clive Hamilton, Christophe Bonneuil, François Gemenne, Routledge, New York, s. 32–43.
  20. Hamilton Clive, Bonneuil Christophe, Gemenne François (2015), Thinking the Anthropocene, w: The Anthropocene and the Global Environmental Crisis: Rethinking Modernity in a New Epoch, red. Clive Hamilton, Christophe Bonneuil, François Gemenne, Routledge, New York, s. 1–13.
  21. Hamilton Clive (2017), Defiant Earth. The Fate of the Humans in the Anthropocene, Allen&Unwin, Crows Nest.
  22. Haraway Donna (2015), Anthropocene, Capitalocene, Plantationocene, Chthulucene: Making Kin, „Environmental Humanities”, nr 1, s. 159–165.
  23. Haraway Donna (2016), Staying with the Trouble: Anthropocene, Capitalocene, Chthulucene, w: Anthropocene or Capitalocene? Nature, History, and the Crisisof Capitalism, red. Jason W. Moore, PM Press, Oakland, s. 34–76.
  24. Hornborg Alf (2015), Uncovering ecologically unequal exchange in the world-system, w: The Anthropocene and the Global Environmental Crisis: Rethinking Modernity in a New Epoch, red. Clive Hamilton, Christophe Bonneuil, François Gemenne, Routledge, New York 2015, s. 57–69.
  25. Latour Bruno (2011), Nigdy nie byliśmy nowocześni. Studium z antropologii symetrycznej, przeł. Maciej Gdula, Oficyna Naukowa, Warszawa.
  26. Leggewie Claus, Welzer Harald (2012), Koniec świata, jaki znaliśmy. Klimat, przyszłość i szanse demokracji, przeł. Piotr Buras, Krytyka Polityczna, Warszawa.
  27. Liberti Stefano (2019), Władcy jedzenia. Jak przemysł spożywczy niszczy planetę, przeł. Ewa Nicewicz-Staszowska, Agora, Warszawa.
  28. Lovelock James (2007), The Revenge of Gaia. Earth’s Climate Crisis and the Fate of Humanity, Penguin, New York.
  29. Lymbery Philip, Oakeshott Isabel (2015), Farmagedon. Rzeczywisty koszt taniego mięsa, przeł. Ryszard Oślizło, Vivante, Białystok.
  30. Malm Andreas (2016), Fossil Capital: The Rise of Steam Power and the Roots of Global Warming, Verso, London.
  31. McBrien Justin (2016), Accumulating Extinction: Planetary Catastrophism in the Necrocene, w: Anthropocene or Capitalocene? Nature, History, and the Crisis of Capitalism, red. Jason W. Moore, PM Press, Oakland, s. 116–137.
  32. Meadows Donella i in. (1973), Granice wzrostu, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.
  33. Moore Jason W. (2015), Capitalism in the Web of Life: Ecology and the Accumulation of Capital, Verso, London.
  34. Moore Jason W. (2016a), Introduction: Anthropocene or Capitalocene? Nature, History and the Crisis of Capitalism, w: Anthropocene or Capitalocene?
  35. Nature, History, and the Crisis of Capitalism, red. Jason W. Moore, PM Press, Oakland, s. 1–13.
  36. Moore Jason W. (2016b), The Rise of Cheap Nature, w: Anthropocene or Capitalocene? Nature, History, and the Crisis of Capitalism, red. Jason W. Moore, PM Press, Oakland, s. 78–115.
  37. Moore Jason W. (2017), Anthropocenes & the Capitalocene Alternative, „Azimuth”, t. 9, s. 71–79.
  38. Moore Jason W., Avallone Gennaro (2019), World-Ecology: A Global Conversation, „Sociologia urbana e rurale”, nr 120, s. 9–21.
  39. Patel Raj, Moore Jason W. (2019), Tania natura, przeł. Przemysław Czapliński, Andrzej W. Nowak, w: O jeden las za daleko. Demokracja, kapitalizm i nieposłuszeństwo ekologiczne w Polsce, red. Przemysław Czapliński, Joanna B. Bednarek, Dawid Gostyński, Książka i Prasa, Warszawa, s. 311–331.
  40. Rockström Johan i in. (2009), Planetary Boundaries: Exploring the Safe Operating Space for Humanity, „Ecology and Society”, nr 2, https://tinyurl.com/mtnzbpva [dostęp: 07.01.2021].
  41. Ruccio David (2011), Anthropocene – or How the World Was Remade by Capitalism, https://tinyurl.com/ab26vjud [dostęp: 07.01.2021].
  42. Singer Peter (2018), Wyzwolenie zwierząt, przeł. Anna Alichniewicz, Anna Szczęsna, Marginesy, Warszawa.
  43. Snow Charles P. (1999), Dwie kultury, przeł. Tomasz Baszniak, Prószyński i S-ka, Warszawa.
  44. Steffen Will, Crutzen Paul, McNeill John (2007), The Anthropocene: Are Humans Now Overwhelming the Great Forces of Nature?, „Ambio”, nr 8, s. 614–621.
  45. Szaj Patryk (2021), Hermeneutics at the Time of the Anthropocene: The Case of Hans-Georg Gadamer, „Environmental Values”, nr 2, s. 235–254.
  46. Wallerstein Immanuel (2007), Analiza systemów-światów. Wprowadzenie, przeł. Katarzyna Gawlicz, Marcin Starnawski, Wydawnictwo Akademickie Dialog, Warszawa.
  47. Weis Tony (2013), The Ecological Hoofprint: The Global Burden of Industrial Livestock, Zed Books, London–New York.