Słowa kluczowe
żywność lokalna
lokalne systemy żywnościowe
produkt górski
prawo Unii Europejskiej
Jak cytować
Abstrakt
Celem artykułu jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy obowiązujące w prawie Unii Europejskiej kategorie pojęciowe żywności – zarówno ogólne, takie jak „produkt rolny” i „środek spożywczy”, jak i szczególne, w tym oznaczenie „produkt górski” – są adekwatne do określenia żywności będącej przedmiotem krótkich łańcuchów dostaw (KŁD) oraz lokalnych systemów żywnościowych (LSŻ). W konkluzji Autorka stwierdziła, że obowiązujące pojęcia nie oddają specyfiki produktów oferowanych w ramach KŁD i LSŻ, co utrudnia zarówno skuteczne ich wspieranie za pomocą instrumentów prawnych, jak i rozpoznawalność na rynku. Zaproponowała więc utworzenie w prawie UE nowych kategorii: „produkt lokalny” i „produkt bezpośrednio od rolnika” lub „produkt z krótkich łańcuchów dostaw” wraz z systemem dobrowolnego oznakowania opartym na zasadzie autokontroli producenta, który umożliwiałby konsumentom dokonywanie świadomych wyborów oraz wzmacniałby rozwój lokalnych i zrównoważonych systemów żywnościowych.
Bibliografia
Agostini C. (2021), Prodotti della montagna e prodotti delle isole, in: P. Borghi, I. Canfora, A. Di Lauro, L. Russo (eds.), Trattato di diritto alimentare italiano e dell’Unione Europea, Milano.
Albisinni F. (2021), Impresa agricola e scienze della vita nel diritto europeo dell’agricoltura, “Przegląd Prawa Rolnego” no. 2. DOI: https://doi.org/10.14746/ppr.2021.29.2.2
Augère-Granier M.-L. (2016), Short food supply chains and local food systems in the EU, European Parliamentary Research Service.
Budzinowski R. (2002), Nowa definicja przedsiębiorcy rolnego we włoskim kodeksie cywilnym, „Studia Iuridica Agraria” vol. 3.
Budzinowski R. (2016), Food-related challenges of the Common Agricultural Policy, in: I. Hӓrtel, R. Budzinowski (eds.), Food security, food safety, food quality, forum Umwelt-Agrar- und Klmaschutzrecht, Baden-Baden. DOI: https://doi.org/10.5771/9783845273334
Budzinowski R. (2018), Problemy ogólne prawa rolnego. Przemiany podstaw legislacyjnych i koncepcji doktrynalnych, Poznań.
Canfora I. (2021), La vendita dei prodotti agroalimentari, in: P. Borghi, I. Canfora, A. Di Lauro, L. Russo (eds.), Trattato di diritto alimentare italiano e dell’Unione Europea, Milano.
Costato L., Russo L. (eds.) (2015), Corso di diritto agrario italiano e dell’Unione Europea, Milano.
Edwards-Jones G. (2010), Does eating local food reduce the environmental impact of food production and enhance consumer health? “Proceedings of the Nutrition Society” no. 69(4). DOI: https://doi.org/10.1017/S0029665110002004
Germanò A., Ragionieri M.P.,Rook Basile E. (2019), Diritto agroalimentare. Le regole del mercato degli alimenti e dell’informazione alimentare, Torino.
Jannarelli A. (2011), Profil giuridici del sistema agro-alimentare tra ascesa e crisi della globalizzazione, Bari.
Jurcewicz A. (2002), Związki prawa żywnościowego z prawem rolnym – wybrane problemy, “Studia Iuridica Agraria” vol. 3.
Kapała A. (2023), Krótkie łańcuchy dostaw i lokalne systemy żywnościowe – studium prawnoporównawcze, Lublin.
Kapała A. (2024), Identifying local food in the context of European system of geographical indications and consumer’s right to information, “Revista Catalana de Dret Ambiental” no. 15(1). DOI: https://doi.org/10.17345/rcda3816
Kebir L.Y., Torre A. (2016), Geographical proximity and new short supply food chains, in: L. Lazzeretti (ed.), Creative industries and innovation in Europe, concepts, measures, and comparative case studies, New York.
Korzycka M. (2017), Definicje żywności w prawie, in: M. Korzycka, P. Wojciechowski, System prawa żywnościowego, Warszawa.
Korzycka M. (2017), Wybrane obszary szczegółowej regulacji prawa żywnościowego, in: M. Korzycka, P. Wojciechowski, System prawa żywnościowego, Warszawa.
Korzycka M. (2017), Żywność regionalna i tradycyjna, in: M. Korzycka, P. Wojciechowski, System prawa żywnościowego, Warszawa.
Korzycka-Iwanow M. (2007), Prawo żywnościowe. Zarys prawa polskiego i wspólnotowego, Warszawa.
Leśkiewicz K. (2012) Bezpieczeństwo żywnościowe i bezpieczeństwo żywności – aspekty prawne, “Przegląd Prawa Rolnego” no. 1.
Leśkiewicz K. (2013), Systemy jakości produktów rolnych i środków spożywczych w świetle nowej regulacji prawnej, “Przegląd Prawa Rolnego” no. 1.
Leśkiewicz K. (2015), Wokół prawnego pojęcia żywności, “Przegląd Prawa Rolnego” no. 1. DOI: https://doi.org/10.14746/ppr.2015.16.1.9
Leśkiewicz K. (2016), Legal aspects of labelling of gluten-free products, “Przegląd Prawa Rolnego” no. 1.
Leśkiewicz K. (2020), Prawo żywnościowe, Warszawa.
Paquel K. (2013), Produkcja energii z biomasy rolniczej a pojęcie działalności rolniczej w prawie włoskim i francuskim, “Przegląd Prawa Rolnego” no. 2.
Sokołowski Ł.M. (2017), Wytwarzanie nowej żywności a pojęcie działalności rolniczej, “Przegląd Prawa Rolnego” no. 2.
Szymecka A. (2007), Przedsiębiorstwo rolne we włoskim systemie prawnym (I), “Przegląd Prawa Rolnego” no. 2.
Szymecka-Wesołowska A. (ed.) (2015), Oświadczenia żywieniowe i zdrowotne w oznakowaniu, prezentacji i reklamie żywności. Komentarz, Warszawa.
Wojciechowski P. (2008), Wspólnotowy model urzędowej kontroli żywności, Warszawa.
Wojciechowski P. (2018), Conditions of providing information on the absence of specific substances in food where there is no detailed regulation – are consumers properly protected? in: R. Budzinowski (ed.), XV World Congress of Agricultural Law: Contemporary challenges of Agricultural Law: among Globalisation, Regionalisation and Locality, Poznań.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Anna Kapała
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.