Klauzule lustrzane (mirror clauses) oraz środki lustrzane (mirror measures) jako instrumenty ochrony europejskiego modelu rolnictwa
Okładka czasopisma Przegląd Prawa Rolnego, nr 1(38), rok 2026
PDF

Słowa kluczowe

klauzule lustrzane
środki lustrzane
prawo WTO
Europejski Zielony Ład
europejski model rolnictwa

Jak cytować

Pastuszko, R. (2026). Klauzule lustrzane (mirror clauses) oraz środki lustrzane (mirror measures) jako instrumenty ochrony europejskiego modelu rolnictwa. Przegląd Prawa Rolnego, (1(38), 131–145. https://doi.org/10.14746/ppr.2026.38.1.7

Abstrakt

Celem opracowania jest charakterystyka klauzul lustrzanych (mirror clauses) oraz środków lustrzanych (mirror measures) jako instrumentów ochrony europejskiego modelu rolnictwa. Liberalizacja handlu rolno-spożywczego zbiegła się z zaostrzaniem standardów środowiskowych, sanitarnych i wymagań w zakresie dobrostanu zwierząt w UE. Ujawniła jednocześnie problem podwójnych standardów oraz asymetrii regulacyjnej. Teza opracowania zakłada, że instrumenty lustrzane stanowią instrument niezbędny, lecz niewystarczający dla zachowania konkurencyjności rolnictwa europejskiego. Wyróżniono dwa podstawowe warianty: zobowiązania traktatowe oraz jednostronne akty unijne o skutku eksterytorialnym. Zbliżony charakter mogą posiadać mechanizmy warunkowości taryfowej. Analiza obejmuje podstawy w prawie Światowej Organizacji Handlu (WTO) i Unii Europejskiej oraz wybrane regulacje sektorowe.

https://doi.org/10.14746/ppr.2026.38.1.7
PDF

Bibliografia

Alvares-Garcia A. Jr. (2024), Cláusulas espejo en el Comercio Internacional: Desafíos y Perspectivas para la Agricultura Europea, „Millennium DIPr.” nr 20. DOI: https://doi.org/10.36151/MDIPR.2024.004

Beckman J., Ivanic M., Jelliffe J.L., Baquedano F.G., Scott S.G. (2020), Economic and Food Security Impacts of Agricultural Input Reduction under the European Union Green Deal’s Farm to Fork and Biodiversity Strategies, USDA Economic Research Service, Economic Brief No. 30, Washington.

Choi W.M. (2003), „Like products” in international trade law: towards a consistent GATT/WTO jurisprudence, New York.

Du M. (2015), What is a “Technical Regulation” in the TBT Agreement?, „European Journal of Risk Regulation” t. 6, nr 3. DOI: https://doi.org/10.1017/S1867299X00004840

Gohin A., Matthews A. (2024), Adding mirror clauses within the European Green Deal: Hype or hope?, „Applied Economic Perspectives and Policy” t. 46, nr 3. DOI: https://doi.org/10.1002/aepp.13434

Henning C., Witzke P., Panknin L., Grunenberg M. (2021), Ökonomische und Ökologische Auswirkungen des Green Deals in der Agrarwirtschaft, Kiel.

Hestermeyer H.P. (2011), Article III GATT, w: R. Wolfrum, P.-T. Stoll, H.P. Hestermeyer (red.), WTO – Trade in Goods, Leiden – Boston.

Leśkiewicz K. (2025), Safety of animal food imported into the European Union in light of the European Union-Mercosur Partnership Agreement, „Przegląd Prawa Rolnego” nr 1. DOI: https://doi.org/10.14746/ppr.2025.36.1.9

Noordwijk van M., Leimona B., Minang, P. A. (2025), The European deforestation-free trade regulation: collateral damage to agroforesters?, „Current Opinion in Environmental Sustainability” 72: 101505.

Rudloff B. (2025), Die EU zwischen unilateralen Nachhaltigkeitsansätzen und Handelsabkommen: Wege zu besseren Partnerschaften, „SWP-Studie” nr 2.