Słowa kluczowe
rolnictwo
Wspólna Polityka Rolna
prawo rolne
europejskie prawo rolne
Rolnictwo 2034
Jak cytować
Abstrakt
Artykuł podejmuje analizę instrumentu prawnego cappingu – projektowanego obowiązkowego górnego limitu obszarowego wsparcia dochodów rolników – jako nowego elementu proponowanego instrumentu DABIS (degressive area-based income support) w ramach reformy Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2028–2034. Celem artykułu jest ocena zgodności proponowanego mechanizmu z zasadami prawa unijnego, w szczególności z zasadą proporcjonalności (art. 5 ust. 4 TFUE) i zakazem dyskryminacji (art. 40 ust. 2 TFUE). Artykuł analizuje orzecznictwo TSUE dotyczące klauzuli sztucznych warunków. Wyniki analizy wskazują, że capping jest co do zasady zgodny z traktatowym celem zapewnienia sprawiedliwego poziomu życia ludności rolniczej, jednak jego skuteczność uzależniona jest od jakości przepisów prawa wtórnego zapobiegających sztucznemu podziałowi podmiotów. Ponadto wskazano, że capping w dużym stopniu preferuje małe i średnie gospodarstwa, które mogą uzyskać pomoc ze środków Unii Europejskiej.
Bibliografia
Bartkowski B. et al. (2021), Payments by Modelled Results: A Novel Design for Agri-environmental Schemes, “Land Use Policy” vol. 102. DOI: https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2020.105230
Budzinowski R. (2009), Współczesne tendencje rozwoju prawa rolnego, “Studia Iuridica Agraria” vol. VII. DOI: https://doi.org/10.15290/sia.2009.07.02
Carloni D. (2024), La “nuova” politica agricola commune sotto accusa: le ragioni degli agricoltori in rivolta, “Diritto e giurisprudenza agraria, alimentare e dell’ambiente” no. 1.
Czechowski P., Niewiadomski A. (2025), Conditions for the implementation of the Union support under the Common Agricultural Policy for 2028–2034, “Przegląd Prawa Rolnego” no. 2. DOI: https://doi.org/10.14746/ppr.2025.37.2.7
Erjavec E., Rac I., Bertolozzi-Caredio D. (2025), Common Agricultural Policy Strategic Plans: smokescreens or instruments for evidence-based policymaking?, “Italian Review of Agricultural Economics” vol. 80, no. 3. DOI: https://doi.org/10.36253/rea-16856
Jagielski J. (2020), Kilka uwag o konstrukcji nadużycia prawa i jej zastosowania w zakresie pozyskiwania i wykorzystywania środków z programów UE dotyczących wspierania rolnictwa, in: P. Litwiniuk (ed.), Nadużycie prawa przez beneficjenta Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, Warszawa.
Jeżyńska B. (2020), Sztuczne warunki jako forma naruszenia interesów finansowych Unii Europejskiej, in: P. Litwiniuk (ed.), Nadużycie prawa przez beneficjenta Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, Warszawa.
Litwiniuk P. (2020), O prawnej kategorii „stworzenia sztucznych warunków” z perspektywy zadań organu administracji publicznej właściwego w sprawach instrumentów WPR, in: P. Litwiniuk (ed.), Nadużycie prawa przez beneficjenta Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, Warszawa.
Litwiniuk P. (2014), Z problematyki nadużycia prawa przez beneficjenta Wspólnej Polityki Rolnej, “Przegląd Prawa Rolnego” no. 2.
Łobos-Kotowska D. (2020), „Sztuczne tworzenie warunków” w celu uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jako kategoria prawna w regulacjach unijnych i krajowych, in: P. Litwiniuk (ed.), Nadużycie prawa przez beneficjenta Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, Warszawa.
Röder N. (2025), What Future for Agri‐environmental Sustainability in the Next CAP?, “EuroChoices” vol. 24(3). DOI: https://doi.org/10.1111/1746-692x.70016
Russo L. (2025), La politica agricola comune tra esigenze di sostenibilità economica e l’attuazione del Green Deal a tutela della biodiversità, “Diritto agroalimentare” no. 2.
Zanten H.H. van, Duncan J., Meijl H. van, Heimovaara S. (2025), Scientific reflection on the European Commission’s vision for agriculture and food, “Nature Food” no. 6(7). DOI: https://doi.org/10.1038/s43016-025-01189-w
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Agata Niewiadomska
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.