Wieści z gniazda Narodowej Bibliografii Polskiej i dwie postacie „Estreichera”
Okładka czasopisma Poznańskie Studia Slawistyczne, nr 30, rok 2026, tytuł Słowiańskie bibliografie literackie w dobie cyfrowej – tradycje, metodologie, wyzwania
PDF

Słowa kluczowe

Polish Bibliography
Karol Estreicher sen.
Electronic Database of the Estreicher’s Bibliography

Jak cytować

Walecki, W., & Siess-Krzyszkowski, S. (2026). Wieści z gniazda Narodowej Bibliografii Polskiej i dwie postacie „Estreichera”. Poznańskie Studia Slawistyczne, (30), 145–160. https://doi.org/10.14746/pss.2026.30.6

Abstrakt

The direct stimulus for us to write this paper came from the conference initiated by the Consortium of European Research Libraries (CERL) with organizational support from Wrocław-based Ossolineum and titled The Vitality and Dynamics of Retrospective “National” Bibliographies for European Print Cultures to the Middle of the Nineteenth Century. The participants in this symposium (mainly from European Union member states) presented advances in their work on compiling more or less complex bibliographies of their national literatures. This bibliographical meeting also produced a tangible outcome: the book Never Finish(ed): The Vitality and Dynamics of Retrospective ‘National’ Bibliographies for European Print Cultures to the Middle of the Nineteenth Century (CERL PapersXV), edited by Olga Tkachuk, Marian Lefferts & Claudia Fabian, Wiesbaden 2024, published with the financial support from the Lanckoronski Foundation.

The session motto, as indicated in the conference title, was “retrospective bibliographies”. Therefore, one of the main themes of our lecture given at the conference, on the subject of the Estreicher’s Bibliography (On the Estreicher’s Bibliography as a Research Tool and as a Historic Object), was inevitably the topic, so obvious for us, immersed in Polish literary culture, of a double retrospective approach which we explained in the context of our duty as researchers to look upon the work of Estreichers not only as a source, a bibliographic list, but also as a unique cultural asset. In this article, we discuss this topic from yet another perspective. It addresses the research method adopted by Estreicher, main attributes of the material subject to scientific analysis, carried out in the spirit and using the methodology characteristic of the time of compilation of the Bibliography (this, among others, constitutes the double retrospective approach described!).

This aspect is also related to the work method and technique we use in the final volumes of the Old Polish bibliography. Additionally, it is directly related to the idea of the Electronic Database of the Estreicher’s Bibliography which came from our Team. The rules defining its structure, including all parameters of an Estreicherian description, are discussed in this article. We also show, and encourage researchers to consider, how the Bibliography transcends the limits of ordinary bibliographic compilations, i.e. how this work may be used not only as bibliographic information but also as a research tool. Finally: what are the development directions of research on the complete Estreicher’s Bibliography to be undertaken in the urgently needed times of rational management of basic research, especially that focused on a national heritage. Our research tool, the Electronic Database of the Estreicher’s Bibliography, has become one of fundamental instruments here, for Polish humanities.

In our last, tenth footnote, we indicate material omissions and mistakes relating to the Estreicher’s Bibliography and found in the catalogue of the exhibition accompanying the CERL Session.

https://doi.org/10.14746/pss.2026.30.6
PDF

Bibliografia

Bieńkowska, B., Chamerska, H. (1990). Books in Poland: Past and Present. Wiesbaden: Verlag Publishers Harrassowitz.

Ciborowśka-Rymarowicz, I., Walecki, W., Siess-Krzyszkowski S. (red.). (2023). Полоніка XVI–XVIII ст. у фонді Центрьної наукової бібліотеки Харківського національного університету імені В. Н. Каразіна. Каталог / Polonika XVI– XVIII w. w zbiorach Centralnej Biblioteki Naukowej Charkowskiego Uniwersytetu Narodowego im. W. N. Karazina. Katalog. Charków–Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Korpała, J. (1986). Krótka historia bibliografii polskiej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Nastulczyk, T. (red.). (2015). Bibliografia Polska XIX stulecia. T. XIX: Kösl–Kowalśkyj. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Nastulczyk, T. (red.). (2016). Bibliografia Polska XIX stulecia. T. XX: Kowanówko–Kraju. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Nastulczyk, T. (red.). (2020). Bibliografia Polska XIX stulecia. T. XXI: Krak–Kraszewski Jan Aleksander. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Nastulczyk, T. (red.). (2021). Bibliografia Polska XIX stulecia. T. XXII: Kraszewski Józef Ignacy. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Nastulczyk, T., Kowalewska M. (red.). (2022). Bibliografia Polska XIX stulecia. T. XXIII. Kreisschreiben. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Otczykowa Z., Siess-Krzyszkowski, S. (red.). (2007). Bibliografia Polska Karola i Stanisława Estreicherów. T. XXXV. Zb-Zil. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Siess-Krzyszkowski, S. (red.). (2012). Bibliografia Polska XIX stulecia. T. XVIII: Kor.– Koskowski. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Siess-Krzyszkowski, S. (red.). (2013). Bibliografia Polska Karola i Stanisława Estreicherów. T. XXXVI/1. Zim-Zyz. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Siess-Krzyszkowski, S. (red.). (2014a). Bibliografia Polska Estreicherów: Rama wydawnicza, studia i źródła. T. I: Rama wydawnicza. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Siess-Krzyszkowski, S. (red.). (2014b). Bibliografia Polska Karola i Stanisława Estreicherów. T. XXXVI/2. Dopełnienia i sprostowania (Wydanie scalone). Zeszyt 1: A–G (wydanie 2, poprawione). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Siess-Krzyszkowski, S. (red.). (2020). Bibliografia Polska Karola i Stanisława Estreicherów. T. XXXVI/3. Dopełnienia i sprostowania (Wydanie scalone). Zeszyt 2: H–Z (wydanie 2, poprawione). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Siess-Krzyszkowski, S., Baran, A. (red.). (2022). Bibliografia Polska Karola i Stanisława Estreicherów. T. XXXVII: Uzupełnienia z Archiwum Estreicherów. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Siess-Krzyszkowski, S., Gusiewa, O., Wielikodnaja, I., Havu, S. (red.). (2010). Katalog starych druków Biblioteki Ordynacji Nieświeskiej Radziwiłłów. Druki polskie XVI–XVIII w., https://tinyurl.com/z88tzpfm 10.05.2026.

Siess-Krzyszkowski, S., Welikodnaja, I.L. (2005). Polskie książki i rękopisy w zbiorach Biblioteki Naukowej Państwowego Uniwersytetu im. M.W. Łomonosowa w Moskwie / Польские редкие книги и рукописи в фондах Научной библиотеки МГУ им. М. В. Ломоносова, перевод с польского А.С. Михайловский. Москва: Научная библиотека МГУ им. М.В. Ломоносова.

Siess-Krzyszkowski, S., Walecki, W. (red.). (2010). Libri separati. Inspiracje do badań nad starodrukami polskimi w bibliotekach Rosji, Białorusi, Ukrainy i Litwy. Kraków: Collegium Columbinum.

Siess-Krzyszkowski, S., Walecki, W. (red.). (2013). Libri recogniti. Nowe inspiracje do badań nad starodrukami polskimi w bibliotekach Rosji, Białorusi, Ukrainy, Litwy i Finlandii. Kraków: Collegium Columbinum.

Walecki, W. (2018). O roku ów! Obraz ruchu wydawniczego sprzed czterystu laty (1618) według Elektronicznej Bibliografii Estreichera (EBBE) i dalsze perspektywy badań. W: Sława z dowcipu sama wiecznie stoi…Prace ofiarowane pani Profesor Alinie Nowickiej-Jeżowej z okazji pięćdziesięciolecia pracy naukowej. Red. M. Hanusiewicz-Lavallee, W. Pawlak. Lublin: Wydawnictwo KUL, s. 307–314.

Walecki, W., Nastulczyk T., Siess-Krzyszkowski S. (red.). (2022). Bibliografia Polska Estreicherów: Rama wydawnicza, studia i źródła. T. II: Libri Nostri Omnes: Studia i źródła. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Walecki, W., Podrezova, M.O., Polevščikova, O.V. (red.). (2012). Польскі стародруки з колекцій університетської бiблiотеки [в Одесе]: Каталог / Starodruki polskie ze zbiorów Biblioteki Uniwersyteckiej [w Odessie]: Katalog. Odessa: Odeski Uniwersytet Narodowy.

Walecki, W., Siess-Krzyszkowski, S. (2024). On the Estreicher’s Bibliography as a Research Tool and as a Historic Object. W: Never Finish(ed): The Vitality and Dynamics of Retsospective “National” Bibliographies for European Print Cultures to the Middle of the Nineteenth Century (CERL PapersXV). Ed. O. Tkachuk, M. Lefferts, C. Fabian. Wiesbaden: Verlag Publishers Harrassowitz, s. 83–89.

Walecki, W., Żurawlowa, I. (red.). (2016). Libri Descripti. Materiały Międzynarodowej Konferencji Naukowej „Opis edycji rzadkich i unikatowych”. Charków, 16–19 września 2013 roku / Матеріали міжнародного науково-практичного Семінару “Експертиза рідкісных і цінных видань”. Харків, 16–19 вересня 2013 року, цінных видань”, Kraków: Collegium Columbinum.

Woźniak-Kasperek, J., Jachimczyk, A. (2022). Cytowania Bibliografii Polskiej Estreicherów w czasopismach polskich z lat 1996–2018. W: Bibliografia Polska Estreicherów: Rama wydawnicza, studia i źródła. Red. S. Siess-Krzyszkowski. T. I: Rama wydawnicza. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, s. 107–132.