Danton. Wektory interpretacji filmu Andrzeja Wajdy

Main Article Content

Włodzimierz Szturc

Abstrakt

In this paper, the author presents the final period of the French Revolution as interpretated by Andrzej Wajda. The screenplay was prepared by Jean-Claude Carrière based on Stanisława Przybyszewska’s drama (also used by Wajda as a screenplay in many dramas). It helped the director to describe the reality of the intense time of Robespierre’s terror and Jacobin efforts to guillotine Danton and his allies. Wajda reveals the same mechanisms of crime, manipulation and lies which became the backdrop for political events in Poland between 1981-1983 (especially with the introduction of martial law in Poland in 1981). The model of Danton’s fall and the strengthening of totalitarian rule are considered the current model of history, which is based on cruelty and the struggle for power. The film forms the basis for a broader view of history as the tragic entanglement of events, which is the result of hubris and the desire for material goods, and is the origin of totalitarian rule. References to the emblems of the revolution, allegories, and the symbolism of art (paintings of David) are the fundamental ekphrasis of meanings set by the film. Wajda’s analysis of Danton shows some typical ways of understanding and interpreting the signs of culture and history.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
Pamięć
Biogram autora

Włodzimierz Szturc

prof. dr hab., pracownik Uniwersytetu Jagiellońskiego (Wydział Polonistyki, Katedra Teatru i Dramatu) oraz PWST – Akademii Sztuk Teatralnych w Krakowie. Wykładał w Uniwersité François Rabelais w Tours i w Institute  des Civilizations Orientales w Paryżu. Przedmiotem jego badań jest literatura XIX i XX wieku oraz antropologia kultury, zwłaszcza mity i rytuały. Jest autorem 12 monografii: Rytualne źródła teatru (Kraków 2013), Teoria dramatu romantycznego w Europie XIX w. (Bydgoszcz 1999), Mitoznawstwo porównawcze (współautor; Kraków 2007), Archeologia wyobraźni (Kraków 2001), The Short History of Polish Literature (Kraków 1999), „Faust” Goethego – ku antropologii romantycznej (Kraków 1995), O obrotach sfer romantycznych (Bydgoszcz 1997), Ironia romantyczna (Warszawa 1992), Osiem szkiców o ironii (Kraków 1994), cyklu „Moje przestrzenie”, „Nowe przestrzenie” i „Dotkliwe przestrzenie”. Redagował zbiory prac naukowych z zakresu antyku i romantyzmu. Opublikował wiele szkiców, recenzji i artykułów z dziedziny literaturoznawstwa i wiedzy o teatrze. Jest autorem sztuk teatralnych, wydanych w tomie pt. Trauma oraz dramaturgiem. Najnowsza książka: Genetyka widowiska. Człowiek/Maska/Rytuał/Widowisko (w druku).

Referencje

  1. Baszkiewicz J., Danton, Warszawa 1980.
  2. Katafiasz O., Shakespeare i kino. Strategie adaptacyjne i ich konteksty społeczno-kulturowe, Kraków 2012.
  3. Lefebre G., Etudes sur la Révolution française, Paris 1963.
  4. Lubelski T., Historia kina polskiego 1895–2014, Kraków 2015.
  5. Lubelski T., Wajda. Portret mistrza w kilku odsłonach, Wrocław 2006.
  6. Mathiez A., Danton et la paix, Paris 1919.
  7. Walaszek J., Teatr Wajdy. W kręgu arcydzieł: Dostojewski, „Hamlet”,„Wesele”, Kraków 2003.