Masochizmy. Mitologizacja jako estetyka kryzysu w twórczości Brunona Schulza

Main Article Content

Janis Augsburger

Abstrakt

The study Masochisms. Mythologizing as an Aesthetics of Crisis in the Work of Bruno Schulz, parts of which have been translated below, presents the thesis that in the work of B. Schulz the phenomenon of mythologizing is connected with masochism – a concept conceived of as a historical, cultural and aesthetic interpretative category. The combination of the two phenomena makes it possible to notice some relationships between Schulz’s literary and graphic works which have not been recognized yet. The author discusses some psychoanalytical, sociological, historical and philosophical notions of masochism applicable to a literary text. She tries to describe the “masochistic aesthetics” appearing in Schulz’s short stories (on the narrative level: lack of motion, suspense, tension) and in his graphics (theatricalization, lack of eye contact between the figures) and shows how this aesthetics integrates the prose of Schulz, his Idolatrous Book and his illustrations for the short story The Book.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
Przekłady

Bibliografia

  1. Bruno Schulz do Stanisława Ignacego Witkiewicza, [w:] B. Schulz, Opowiadania. Wybór esejów i listów, oprac. J. Jarzębski, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź 1989, s. 445.
  2. B. Schulz, Exposé o „Sklepach cynamonowych”, przeł. J. Ficowski, [w:] J. Ficowski, Regiony wielkiej herezji i okolice. Bruno Schulz i jego mitologia, Sejny 2002, s. 165.
  3. “The World of Bruno Schulz – Bruno Schulz and the World: Influences, Similarities, Reception”, 25–26 maja 2007, Katolieke Universiteit Leuven, Belgia. W: (Un)masking Bruno Schulz: New Combinations, Further Fragmentations, Ultimate Reintegrations (Studies in Slavic Literature & Poetics), eds D. de Bruyn, K. Van Heuckelom, Amsterdam–New York 2009.
  4. G. Deleuze, Sacher-Masoch und der Masochismus (posłowie do wydania: L. von Sacher- Masoch, Venus im Pelz, Frankfurt am Main 1997, s.169, 189, 276.
  5. L. von Sacher-Masoch, Wenus w futrze, Łódź 1989 [tekst według publikacji Wydawnictwa „Kultura i Sztuka”, Lwów 1920, bez nazwiska tłumacza], s. 25-26.
  6. J. Noyes, Der Blick des Begehrens, „Acta Germanica” 1988, s. 19.
  7. M. Gratzke, Liebesschmerz und Textlust. Figuren der Liebe und des Masochismus in der Literatur, Würzburg 2000, s. 49-50.
  8. L. Mulvey, Visual Pleasure and Narrative Cinema, “Screen” 1975, 16.
  9. G. Studlar, Schaulust und masochistische Ästhetik, [w:] Phantom der Lust. Visionen des Masochismus in der Kunst (katalog z wystawy w Grazu, na której prezentowano m.in. wybrane grafiki Schulza – przyp. tłum.), hrsg. P. Weibel, Graz 2003, s. 326-354.
  10. S. Freud, Fetischismus, [w:] tegoż, Gesammelte Werke, t. XIV, hrsg. A. Freud i in., Frankfurt am Main 1999, s. 311-317.
  11. P. Gebhardt, Fetishism and Sadomasochism, [w:] Dynamics of Deviant Sexuality, ed. J.H. Massermann, New York–London 1969, s. 77-82.
  12. J. Noyes, The Importance of the Historical Perspective in the Works of Leopold von Sacher-Masoch, [w:] Modern Austrian Literature, Riverside 1994.
  13. J. Noyes, The Mastery of Submission. Invention of Masochism, London 1997
  14. J. Benjamin, The Bonds of Love, New York 1988 (wyd. niemieckie: Die Fesseln der Liebe. Psychoanalyse, Feminismus und das Problem der Macht, Frankfurt am Main 1993).
  15. G.W.F. Hegel, Fenomenologia ducha, przeł. Ś.F. Nowicki, Warszawa 2002, s. 132.
  16. M. Horkheimer, T.W. Adorno, Dialektyka oświecenia, przeł. M. Łukasiewicz; przekład przejrzał i posłowiem opatrzył M.J. Siemek, Warszawa 1994, s. 101.
  17. W. Wyskiel, Inna twarz Hioba. Problematyka alienacyjna w dziele Brunona Schulza, Kraków 1980
  18. C. Karkowski, Kultura i krytyka inteligencji w twórczości Brunona Schulza, Wrocław 1979.
  19. E. Roudinesco, Wörterbuch der Psychoanalyse, Wien 2004, s. 533 i nast.
  20. M. Khan, Entfremdung bei Perversionen, Frankfurt am Main 1989, s. 304.
  21. Bruno Schulz, red. J. Koźbiel (Wydawnictwo BOSZ, Olszanica 2003), s. 75