Skandal na kampusie. Dietrich Schwanitz czyta teorię systemów Niklasa Luhmanna

Main Article Content

Andrzej Denka

Abstrakt

Niklas Luhmann (1927–1998) is one of the most distinguished sociologists of the twentieth cen-tury and the author of systems theory, which to a great extent has been accommodated into lin-guistics. Dietrich Schwanitz (1940–2004), an anglicist, is one of the most interesting interpreters of Luhmann on the basis of literary studies. Schwanitz is also known as a writer and author of the novel Campus (Der Campus, 1995). The main character, a sociologist, Hanno Hackmann, is wrongly accused of the sexual harassment and rape of a student. His reckless romance is exploited by various people in the university milieu to achieve their own goals. In fact, these people are, however, only the representatives of various social systems, especially politics and the media. Striving for re-election, the university rector needs this matter for his campaign, and the media are only interested in a scandalous story to be exploited for some time. Social communication does not reflect reality, and, at the same time, can be described as based on the “reduction of complexi-ty” (“Komplexitätsreduktion”). This is one of the most important concepts in Niklas Luhmann’s work. It turns out that systems theory provides the specific key to interpret the novel.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
Rozprawy
Biogram autora

Andrzej Denka

Andrzej Denka – dr hab., pracownik naukowy Instytutu Filologii Germańskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Autor publikacji z zakresu dydaktyki nauczania języka obcego oraz literaturoznawstwa germanistycznego, szczególnie o twórczości takich autorów jak: Peter Handke, Botho Strauß, Siegfried Lenz. Zajmuje się również kontrowersjami wokół społeczno-politycznego zaangażowania pisarzy niemieckojęzycznych w ostatnich dziesięcioleciach oraz możliwością zaadaptowania teorii systemów Niklasa Luhmanna do analiz literaturoznawczych. Autor książki Skandal oder Engagement. Eine systemtheoretische Untersuchung zu Peter Handke und Botho Strauß (Poznań 2013).

Bibliografia

  1. Baraldi C., Corsi G., Esposito E., GLU: Glossar zu Niklas Luhmanns Theorie sozialer Systeme, Frankfurt a. M. 1997.
  2. Berghaus M., Luhmann leicht gemacht. Eine Einführung in die Systemtheorie, 2., überarb. und erg. Aufl., Köln–Weimar–Wien 2004.
  3. Das Literarische Quartett. Gesamtausgabe aller 77 Sendungen von 1988 bis 2001 [CD-ROM], Berlin 2005 (Digitale Bibliothek: 126).
  4. Kaszyński S., Mądrość mówi przyciszonym głosem: aforyzmy austriackie, Poznań 2000.
  5. Krause D., Luhmann-Lexikon. Eine Einführung in das Gesamtwerk von Niklas Luh-mann mit 27 Abbildungen und über 500 Stichworten, 2. – vollst. überarb., erw. und aktualisierte Aufl., Stuttgart 1999.
  6. Lewiński D., Krajobraz samoreferencji. Systemowo-konstruktywistyczne rozumienie dydaktyki polonistycznej, [w:] Antynomie wartości. Problematyka aksjologiczna w literaturze i dydaktyce, red. A. Morawiec, R. Jagodzińska, A. Klepaczko, Łódź 2006, s. 327–335.
  7. Luhmann N., Die Gesellschaft der Gesellschaft, 2. Aufl., Frankfurt a.M. 1999 (1997).
  8. Luhmann N., Die Realität der Massenmedien, 2. Aufl., Opladen 1996 (1995).
  9. Luhmann N., Die Universität als organisierte Institution, [w:] (tenże), Universität als Milieu, Bielefeld 1992 (Kleine Schriften hrsg. von A. Kieserling), s. 90–99.
  10. Luhmann N., Einführung in die Systemtheorie, hrsg. von Dirk Baecker, Heidelberg 2002.
  11. Luhmann N., Funkcja religii, przeł. D. Motak, Kraków 1998.
  12. Luhmann N., Semantyka miłości: o kodowaniu intymności, przeł. J. Łoziński, Warszawa 2003.
  13. Luhmann N., Soziale Systeme. Grundriß einer allgemeinen Theorie, 2. Aufl., Frankfurt a. M. 1985 (1984).
  14. Mayer S., Dietrich Schwanitz – ein Professor schreibt eine Hochschulsatire. Bestseller! Nun kommt „Der Campus” ins Kino. Krach muß sein, „Die Zeit” 29.01.1998. http://www.zeit.de/1998/06/campus.txt.19980129.xml, dostęp: 19.07.2014.
  15. Möller S., Sexual Correctness: Die Modernisierung antifeministischer Debatten in den Medien, Opladen 1999.
  16. Müller B., Das süßsaure Schmunzeln der Gremienhirsche. Ein Campus und die Folgen: Warum und zu welchem Ende es den Universitätsroman gibt, „Frankfurter Allgemeine Zeitung”, 06.10.1998, nr 231, s. L14.
  17. Müller H., Systemtheorie und Literaturwissenschaft, [w:] Neue Literaturtheorien. Eine Einführung, hrsg. von K.-M. Bogdal, Opladen 1990, s. 201–217.
  18. Nowicki W., Campus novel, [w:] Słownik rodzajów i gatunków literackich, red. G. Gazda, S. Tynecka-Makowska, Kraków 2006, s. 102–104.
  19. Plumpe G., Werber N., Literatur ist codierbar. Aspekte einer systemtheoretischen Literaturwissenschaft, [w:] Literaturwissenschaft und Systemtheorie. Positionen, Kontroversen, Perspektiven, hrsg. S.J. Schmidt, Opladen 1993, s. 9–43.
  20. Rumler F., Hölle der Frauen, „Der Spiegel“ 1998 nr 6, s. 154–156.
  21. Sautter G., Politische Entropie. Denken zwischen Mauerfall und dem 11. September 2001 (Botho Strauß, Hans Magnus Enzensberger, Martin Walser, Peter Sloterdijk), Paderborn 2002.
  22. Schwanitz D., Der Campus, München 1995.
  23. Schwanitz D., Systemtheorie und Literatur. Ein neues Paradigma, Opladen 1990.
  24. Shannon C.E., Weaver W., The Mathematical Theory of Communication, Urbana (Illinois) 1949.
  25. Sill O., Literatur in der funktional differenzierten Gesellschaft. Systemtheoretische Perspektiven auf ein komplexes Phänomen, Wiesbaden 2001.
  26. Skąpska G., Niklas Luhmann i teoria systemów społecznych. Wstęp do wydania polskiego, [w:] N. Luhmann, Systemy społeczne. Zarys teorii ogólnej, przeł. M. Kaczmarczyk, wyd. 2 popr., Kraków 2012, s. vii–xviii.
  27. Strohner H., Textverstehen. Kognitive und kommunikative Grundlagen der Sprach- verarbeitung, Opladen 1990.
  28. Werber N., Literatur als System. Zur Ausdifferenzierung literarischer Kommunika- tion, Opladen 1992.
  29. Winczorek J., Przekłady prac Niklasa Luhmanna na język polski, „Przegląd Socjologii Jakościowej” 2001, t. 7, nr 2, <http://www.qualitativesociologyreview.org /PL/ar chive_pl.php>, dostęp: 17.06.2014.