Abstrakt
This paper discusses attitudes towards the southern Calabrian landscape as described in Bruno Casile’s poetry collection Strafonghia sto Skotidi (A Light in the Darkness, 1991). It demonstrates that the experience of the landscape, related to the lives of shepherds and farmers and expressed in the vernacular, oral Greek-Calabrian language, is rooted in the tradition of folk songs and distinct from the approach of the elites (Edward Lear, Antonio Marzano). It is argued that Casile seeks in the multigenerational engagement with the landscape a source of Greek-Calabrian identity, combining class consciousness and a narrative of the linguistic minority’s shared origin. The interpretations of Casile’s poetry contribute to discussions about the meanings of vernacular (social, participatory) landscapes and the class dimension of aesthetic landscape experience.
Bibliografia
Assunto R., Filozofia ogrodu, wyb., przeł. i opr. M. Salwa, Łódź 2015.
Casile B., Strafoghia sto skotidi / Barlume nel buio, Vibo Valentia 1991.
Casile B., Usi e costumi del passato, red. P. Martino, Bova 2019.
Cesaretti Salvi L.M., Dialettale, letteratura, [hasło w:] Encyklopedia Italiana Treccani, https://www.treccani.it/enciclopedia/letteratura-dialettale_(Enciclopedia-Italiana)/ (dostęp: 8.03.2025).
Douglas N., The Old Calabria, London 1915.
Frydryczak B., Krajobraz. Od estetyki „the picturesque” do doświadczenia topograficznego, Poznań 2013.
Frydryczak B., Zmysły w krajobrazie, Łódź 2020.
I nuovi testi neogreci di Calabria. Antologia della letteratura grecocalabra, red. F. Violi, v. 2, Reggio Calabria 2005.
Jackson J.B., Discovering the Vernacular Landscape, New Haven – London 1984.
Lear E., Bova (August 2 1847), szkic tuszem i ołówkiem na papierze, 24,2 x 17,7 cm, Houghton Library, Harvard University, https://hollisarchives.lib.harvard.edu/repositories/24/archival_objects/658539 (dostęp: 8.03.2025).
Lear E., Journals of a Landscape Painter in Southern Calabria, London 1852.
Martino P., L’affaire Bovesia: un singolare irredentismo, [w:] Alloglossie e comunità alloglotte nell’Italia contemporanea: teorie, applicazioni e descrizioni, prospettive, Roma 2009.
Pagano T., The Making and Unmaking of Mediterranean Landscape in Italian Literature. The Case of Liguria, Lanham 2015.
Palamara R., Mio nonno Rocco: Come nacque la ‘Ndrangeta, 2022.
Pellegrini A., La poesia di Bova, [w:] M. Mondalari, Canti del Popolo Reggino, Napoli 1888.
Pellegrino M., Squillaci M.O., What is the role of the addressee in speakers’ production? Examples from the Griko- and Greko-speaking communities, [w:] Contemporary research in minoritized and diaspora languages of Europe, red. M. Coler, A. Nevins, Berlin 2022.
Petropoulou Ch., «Τα εγγόνια του Ομήρου» μνήμη, συγγένεια, ταυτότητα στο Γκαλλιτσιανό της Καλαβρίας, Θεσσαλονίκη 2023.
Piromalli A., La letteratura calabrese, Napoli 1977.
Squillaci M.O., Investigating the Past and Future of the Greek-Speaking Minorities of Southern Italy: Greko (Calabria). Sustaining Minoritized Languages of Europe Case Study, Smithsonian Center for Folklife and Cultural Heritage. Dataset, https://doi.org/10.25573/data.21411690.v2 (dostęp: 8.03.2025).
Storia d’Italia. Le regioni dall’Unita a oggi: La Calabria, red. P. Bevilacqua, A. Placanica, Torino 1985.
Teti V., Nostalgia. Antropologia del sentimento del presente, Bologna 2020.
Violi F., Storia degli studi e della letteratura popolare grecanica, Bova 1992.
Vitale D.N., Poesie edite e inedite, Cosenza 1998.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Ewa Róża Janion
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy
Autorzy tekstów przyjętych do publikacji w czasopiśmie „Przestrzeniach Teorii” są zobowiązani do wypełnienia, podpisania i odesłania na adres redakcji umowy o udzielenie nieodpłatnej licencji do utworów, z zobowiązaniem do udzielania sublicencji CC.
Zgodnie z umową, autorzy tekstów opublikowanych w czasopiśmie „Przestrzeniach Teorii” udzielają Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji oraz zezwalą na użycie sublicencji Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0).
Autorzy zachowują prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem.
Autorzy, którzy wykorzystują w swoim tekście cudze utwory (np. ilustracje, fotografie) proszeni są o dostarczenie do redakcji czasopisma zgodę na publikację od uprawnionych podmiotów.
Użytkownicy
Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych po 2015 roku „Przestrzeniach Teorii” tylko w calach niekomercyjnych, pod następującymi warunkami:
- uznanie autorstwa - obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem, informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, DOI) oraz samej licencji;
- bez tworzenia utworów zależnych - utwór musi być zachowany w oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.
Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2015 r. prawa autorskie są zastrzeżone.
Inne
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).