Abstract
In this article I analyze the motif of landscape in the poetry of Tomasz Różycki in the context of post-memory and geopoetics referring to the history of Eastern Europe. I am interested in the category of the poet undertaken by Różycki – the heir of the lost landscapes of his grandparents, marked by emptiness, the tension between the past and the present, between the known and the lost. I am particularly interested here in the poem Spalone mapy as a record of the affective experience of the landscape, which is an attempt to regain ties with a lost place and history of one’s ancestors.
References
Aarons V., Berger A.L., Third-Generation Holocaust Representation. Trauma, History, and Memory, Evanston 2017. DOI: https://doi.org/10.26530/OAPEN_628783
Bakke M., Gdy stawka jest większa niż życie. Sztuka wobec mineralno-biologicznych wspólnot, „Teksty Drugie” 2020, nr 1. DOI: https://doi.org/10.18318/td.2020.1.9
Barthes R., Proust: nazwy i nazwiska, [w:] idem, Lektury, przeł. M.P. Markowski, Warszawa 1999.
Benjamin W., Anioł historii. Eseje, szkice, fragmenty, wyb. i oprac. H. Orłowski, Poznań 1996.
Cieślak T., Bez lęku przed wpływem? Strategie poetyckie Tomasza Różyckiego w świetle liryki Adama Zagajewskiego. Analiza przypadku, [w:] Kultura w świecie luster. Niepowtarzalność i multiplikacje w literaturze XX i XXI wieku, red. A. Tryksza, M. Medecka, M. Ryszkiewicz, Lublin 2017.
Cieślak T., Zmysłowe doświadczanie przestrzeni w twórczości Tomasza Różyckiego, „Białostockie Studia Literaturoznawcze” 2017, nr 11, s. 97–104. DOI: https://doi.org/10.15290/bsl.2017.11.06
Czabanowska-Wróbel A., Odnalezione mapy. Miłosz – Zagajewski – Różycki, „Ruch Literacki” 2011, nr 3, s. 241–253.
Dąbrowski B., Nostalgie posthistorii, blizny postpamięci – (o)znaczanie nieobecności, (prze)pisanie utraty w „Mapie” Barbary Sadurskiej, „Autobiografia. Literatura Kultura Media” 2023, nr 2, s. 151–166. DOI: https://doi.org/10.18276/au.2023.2.21-09
Didi-Huberman G., Kora, przeł. T. Swoboda, Gdańsk 2013.
Dobrzyńska T., Dziedzictwo. Powroty do kraju rodzinnego przodków w wierszach Tomasza Różyckiego, [w:] Obroty liter. Szkice o twórczości Tomasza Różyckiego, red. A. Czabanowska-Wróbel, M. Rabizo-Birek, s. 31–46.
Frydryczak B., Krajobraz. Od estetyki „the picturesque” do doświadczenia topograficznego, Poznań 2014.
Frydryczak B., Zmysły w krajobrazie, Łódź 2020.
Heidegger M., Budować, mieszkać, myśleć, [w:] idem, Odczyty i rozprawy, przeł. J. Mizera, Warszawa 2007.
Heidegger M., Czas światoobrazu, przeł. K. Wolicki, [w:] idem, Budować, mieszkać, myśleć, Warszawa 1977.
Hirsch M., Żałoba i postpamięć, przeł. K. Bojarska, [w:] Teoria wiedzy o przeszłości na tle współczesnej humanistyki. Antologia, red. E. Domańska, Poznań 2010.
Ingold T., Czasowość krajobrazu, przeł. B. Frydryczak, [w:] Krajobrazy. Antologia tekstów, red. B. Frydryczak, D. Angutek, Poznań 2014, s. 141–164.
Maryjka W., „Całe życie w pociągu”. O motywach kolejowych w twórczości Tomasza Różyckiego, [w:] Obroty liter. Szkice o twórczości Tomasza Różyckiego, red. A. Czabanowska-Wróbel, M. Rabizo-Birek, Kraków 2017, s. 211–230.
Momro J., Widmontologie nowoczesności. Genezy, Warszawa 2014. DOI: https://doi.org/10.4000/books.iblpan.4391
Nieszczerzewska M., Ruinologie. Kontekstualizacje pozostałości architektury, Poznań 2018.
Pollack M., Skażone krajobrazy, przeł. K. Niedenthal, Wołowiec 2014.
Ritter J., Krajobraz. O postawie estetycznej w nowoczesnym społeczeństwie, [w:] Krajobrazy. Antologia tekstów, red. B. Frydryczak, D. Angutek, Poznań 2014, s. 35–52.
Różycki T., Chata umaita, Warszawa 2001.
Różycki T., Dwanaście stacji, Kraków 2021.
Różycki T., Kolonie, Kraków 2006.
Różycki T., Litery, Kraków 2016.
Różycki T., Próba ognia. Błędna kartografia Europy, Kraków–Budapeszt–Syrakuzy 2020.
Różycki T., Tomi. Notatki z miejsca postoju, Warszawa 2013.
Różycki T., Vaterland, Łódź 1997.
Rybicka E., Mapy. Od metafory do kartografii krytycznej, „Teksty Drugie” 2013, nr 4, s. 30–47.
Simmel G., Filozofia krajobrazu, [w:] idem, Most i drzwi. Wybór esejów, przeł. M. Łukasiewicz, Warszawa 2006.
Stoler A.S., Rozkład pozostaje. Od ruin do rujnacji, przeł. A. Rejniak-Majewska, „Widok. Teorie i Praktyki Kultury Wizualnej” 2013, nr 4, http://widok.ibl.waw.pl/index.php/one/article/view/125/199/ (dostęp: 20.02.2025). DOI: https://doi.org/10.36854/widok/2013.4.1223
Wolff L., Wynalezienie Europy Wschodniej. Mapa cywilizacji w dobie Oświecenia, przeł. T. Bieroń, Kraków 2020.
License
Copyright (c) 2025 Dariusz Szczukowski
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Authors
Authors of texts accepted for publication in Przestrzenie Teorii are required to complete, sign and return to the editor's office the Agreement for granting a royalty-free license to works with a commitment to grant a CC sub-license.
Under the agreement, the authors of texts published in Przestrzenie Teorii grant the Adam Mickiewicz University in Poznań a non-exclusive, royalty-free license and authorize the use of Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) Creative Commons sub-license.
The authors retain the right to continue the free disposal of the work.
Users
Interested Internet users are entitled to use works published in Przestrzenie Teorii since 2015, for non-commercial purposes only, under the following conditions:
- attribution - obligation to provide, together with the distributed work, information about the authorship, title, source (link to the original work, DOI) and the license itself.
- no derivatives - the work must be preserved in its original form, without the author's consent it is not possible to distribute the modified work, such as translations, publications, etc.
Copyrights are reserved for all texts published before 2015.
Miscellaneous
Adam Mickiewicz University in Poznań retains the right to magazines as a whole (layout, graphic form, title, cover design, logo etc.).