Zasada nullum crimen sine lege certa i jej ograniczenia na tle języka etnicznego

Main Article Content

Mateusz Tomczyk

Abstrakt

Artykuł stanowi próbę udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w ramach prawa karnego materialnego możliwe jest osiągnięcie pełnej jednoznaczności i precyzji abstrakcyjnego i generalnego opisu znamion typu czynu zabronionego, przy jednoczesnym zachowaniu komunikatywności i zwięzłości tekstu prawnego, w sposób prowadzący do zrozumienia go przez wszystkich adresatów normy karnej. Innymi słowy, w ramach prezentowanego opracowania autor stara się rozstrzygnąć problem, czy możliwe jest pełne, a wręcz „wyidealizowane” urzeczywistnianie postulatu nullum crimen sine lege certa, nakazującego zachowanie pełnej określoności znamion czynu zabronionego. W powyższym zakresie autor dąży do podkreślenia tezy, że normy prawa karnego określające karalne typy zachowań są zaadresowane do powszechnego i przeciętnego społeczeństwa, a zatem winny być one bezpośrednio odczytywane i rozumiane, bez konieczności każdorazowego uruchamiania skomplikowanych procedur wykładni normy karnej z przepisu karnego, co też – zdaniem autora – wpisuję się w treść zasady nullum crimen sine lege z art. 42 ust. 1 Konstytucji RP. Jak się jednak okazuje, osiągnięcie pełni jednoznaczności, precyzji, tak aby nie doprowadzić do nadmiernej kazuistyczności przepisu, a zarazem zachowanie komunikatywności i zwięzłości tekstu prawnego nie jest możliwe, albowiem przepis karny zawierający opis znamion typu czynu zabronionego jest rezultatem kompromisu między właśnie jednoznacznością, precyzją, komunikatywnością, a także niedoskonałościami języka etnicznego, w którym został sformułowany. Tekst przepisu karnego jest tekstem asymptotycznym, niemniej ustawodawca winien kierować się przede wszystkim tym, aby był zrozumiały w miarę możliwości dla każdego adresata, zwłaszcza niedysponującego odpowiednim przygotowaniem prawniczym.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Tomczyk, M. (2018). Zasada nullum crimen sine lege certa i jej ograniczenia na tle języka etnicznego. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny I Socjologiczny, 80(2), 101-114. https://doi.org/10.14746/rpeis.2018.80.2.8
Dział
ARTYKUŁY

Bibliografia

  1. Banaszak, B. (2012), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. 2, Warszawa.
  2. Barczak-Oplustil A. (2013), Obowiązywanie zasady nullum crimen sine lege. Wybrane problemy, Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych 3: 5–28.
  3. Choduń, A. (2004), Język prawny a język potoczny, [w:] Malinowska, E. (red.), Język – prawo – społeczeństwo, Opole: 77–86.
  4. Choduń, A. (2006), Leksyka tekstów aktów prawnych, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 68(4): 19–30.
  5. Gardocki, L. (2006), Zasada nullum crimen sine lege certa we współczesnym polskim prawie karnym, [w:] Dębiński, A., Gałązka, M., Hałas, R.C., Wiak, K. (red.), Hominum causa omne ius constitutum est. Księga jubileuszowa ku czci profesor Alicji Grześkowiak, Lublin.
  6. Hryniewicz, E. (2012), Przestępstwo abstrakcyjnego i konkretnego zagrożenia dóbr prawnych, Warszawa.
  7. Kociubiński, J. (2012), Zasada nullum crimen, nulla poena sine lege i jej ograniczenia w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, [w:] Nowa Kodyfikacja Prawa Karnego, t. 28, Wrocław: 269–283.
  8. Kokot P. (2013), Nullum crimen sine lege, jako dyrektywa interpretacji tekstu prawnego, [w:] Sepioło, I. (red.), Nullum crimen sine lege, Warszawa: 3–13.
  9. Łuczyński, E., Maćkiewicz, J. (1999), Językoznawstwo ogólne. Zagadnienia wstępne, Gdańsk.
  10. Malinowski, A. (2012), Polski tekst prawny. Opracowanie treściowe i redakcyjne, Warszawa.
  11. Mamak, K. (2013), Niejasny opis typu czynu a zasada nullum crimen sine lege, [w:] Sepioło, I. (red.), Nullum crimen sine lege, Warszawa: 59–71.
  12. Marek, A., Prawo karne, wyd. 9, Warszawa.
  13. Michalska, A., Wronkowska, S. (1983), Zasady tworzenia prawa, Poznań 1983.
  14. Morawski, L. (2000), Wstęp do prawoznawstwa, Toruń.
  15. Pohl, Ł. (2011), Komentarz do art. 1 K.k., [w:] Stefański R.A. (red.), Kodeks karny. Komentarz, Warszawa: wersja online Legalis.
  16. Pohl, Ł. (2012), Prawo karne. Wykład części ogólnej, Warszawa.
  17. Sławiński, M. (2013), Konstytucyjne uwarunkowania zasady nullum crimen sine lege – uwagi na marginesie wykładni art. 42 ust. 1 Konstytucji RP, [w:] Sepioło, I. (red.), Nullum crimen sine lege, Warszawa: 23–42.
  18. Spyra, T. (2006), Granice wykładni prawa. Znaczenie językowe tekstu prawnego jako granica wykładni, Kraków.
  19. Tobor, Z. (2013), W poszukiwani intencji prawodawcy, Warszawa.
  20. Warylewski, J. (2003), Zasady techniki prawodawczej. Komentarz do rozporządzenia, Warszawa.
  21. Wierczyński, G. (2010), Redagowanie i ogłaszanie aktów normatywnych. Komentarz, Warszawa.
  22. Wronkowska, S., Zieliński, M. (2004), Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa.
  23. Wróblewski, J., Lang, W., Zawadzki, S. (1979), Teoria państwa i prawa, Warszawa.
  24. Zieliński, M. (1990), Aspekty zasady clara non sunt interpretanda, [w:] Wronkowska, S., Zieliński, M. (red.), Szkice z teorii prawa i szczegółowych nauk prawnych, Poznań: 173–186.
  25. Zieliński, M., Bogucki, O., Choduń, A., Czepita, S., Kanarek, B., Municzewski, A. (2009), Zintegrowanie polskich koncepcji wykładni prawa, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 71(4): 23–39.
  26. Zieliński, M., Zirk-Sadowski, M. (2011), Klaryfikacyjność i derywacyjność w integrowaniu polskich teorii wykładni prawa, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 73(2): 99–111.
  27. Zieliński, M. (2012), Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa.
  28. Zoll, A. (2006), Zasada określoności czynu zabronionego pod groźbą kary w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, [w:] M. Zubik, K. Budziło (red.), Księga XX-lecia orzecznictwa trybunału konstytucyjnego, Warszawa.
  29. Zoll, A. (2013), Recenzja rozprawy habilitacyjnej oraz dorobku naukowego dr Piotra Wiatrowskiego, Kraków.