Środki nadzoru eliminujące wadliwe rozstrzygnięcia organów gminy – próba oceny przyjętych rozwiązań w świetle Europejskiej karty samorządu lokalnego

Main Article Content

Krystian Ziemski

Abstrakt

Demokratyczne państwo prawa cechuje samorząd terytorialny, odpowiadający założeniom zdefiniowanym w Europejskiej karcie samorządu lokalnego (dalej: Karta). Powierzenie mu realizacji zadań publicznych, wymaga sprawowania nad nimi nadzoru zapewniającego zgodność jego działań z prawem. Zgodnie z zasadą proporcjonalności ingerowanie w działania samorządu wymaga poszanowania zasady swobody realizacji jego działań, co przemawia za ograniczeniem nadzoru do niezbędnych rozmiarów. W opracowaniu analizie poddano zgodność polskich regulacji dotyczących samorządu z Kartą. Przyjęte w Konstytucji RP regulacje zasadniczo odpowiadają wymogom sformułowanym w Karcie. Szczegółowe rozwiązania ustawowe jednak nie w pełni realizują zasady sformułowane w art. 8 Karty. Środkiem zapewnić mającym legalność działań samorządu jest eliminowanie z obrotu jego wadliwych rozstrzygnięć. W polskich regulacjach stosowanie tych środków ograniczono do naruszeń prawa skutkujących nieważnością wadliwych aktów. Z wyjątkiem uchwał budżetowych wykluczono możliwość podejmowania przez organy gminy znanych np. w prawie niemieckim, działań autokontrolnych na wypadek naruszeń prawa wymagających korekty. Nie zapewniono możliwości stosowania środków nadzorczych adekwatnych do stwierdzonych naruszeń prawa. Nie zapewniono także realizacji wszystkich celów nadzoru, a zwłaszcza pełnej ochrony jednostki, a także samej gminy przed konsekwencjami istotnych, nieskutkujących nieważnością naruszeń prawa przez jej organy.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
30 lat samorządu terytorialnego w Polsce

Bibliografia

  1. Adamiak, B. (2002). Nieważność aktu prawa miejscowego a wadliwość decyzji administracyjnej. Państwo i Prawo 57(9): 15–24.
  2. Adamiak, B. (2012). Gradacja naruszenia procesowego prawa administracyjnego. Państwo i Prawo 67(3): 45–54.
  3. Adamiak, B., Borkowski, J. (2019). Komentarz do art. 156 k.p.a., [w:] B. Adamiak, J. Borkowski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie 16. Warszawa: 904–946.
  4. Chmielnicki, P. (2006). Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w Polsce. Warszawa: 33–34, 220.
  5. Chmielnicki, P. (2013). Komentarz do art. 91 u.s.g., [w:] P. Chmielnicki (red.), Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz. Warszawa: 923.
  6. Dolnicki, B. (1993). Nadzór nad samorządem terytorialnym. Katowice.
  7. Dolnicki, B. (1997). Klasyfikacja środków nadzorczych nad samorządem terytorialnym w ustawodawstwie polskim. Samorząd Terytorialny 7(6): 45–53.
  8. Dolnicki, B. (2005). Ustawa o samorządzie powiatowym. Komentarz. Kraków.
  9. Fundowicz, S. (1999). Jednostka samorządu terytorialnego (gmina, powiat, województwo) – konstrukcja prawna, [w:] S. Fundowicz (red.), Współczesne problemy prawa publicznego. Lublin: 64–71.
  10. Jaśkowska, M. (2015). Pojęcie uznania administracyjnego, [w:] Z. Duniewska et al. (red.), System prawa administracyjnego. Tom 1: Instytucje prawa administracyjnego. Warszawa: 229–261.
  11. Jaśkowska, M. (2020). Komentarz do art. 156 k.p.a., [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie 8. Warszawa: 858–879.
  12. Kieres, L. (1998). Analiza zgodności polskiego prawa samorządu terytorialnego z Europejską Kartą Samorządu Terytorialnego. Samorząd Terytorialny 8(9): 3–80.
  13. Kmieciak, Z. (1995). Rozstrzygnięcie nadzorcze regionalnej izby obrachunkowej. Państwo i Prawo 50(2): 32–41.
  14. Korczak, J. (2012). Konstytucyjne podstawy struktury i funkcji samorządu terytorialnego, [w:] R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.), System prawa administracyjnego. Tom 2: Konstytucyjne podstawy funkcjonowania administracji publicznej. Warszawa: 245 n.
  15. Lange, K. (2013). Kommunalrecht. Tübingen.
  16. Leoński, Z. (1998). Nadzór nad samorządem terytorialnym, [w:] A. Piekara, Z. Niewiadomski (red.), Samorząd terytorialny. Zagadnienia prawne i administracyjne. Warszawa: 229–230.
  17. Lipowicz, I. (1991). Europejski standard samorządu terytorialnego a ustawodawstwo polskie. Samorząd Terytorialny 1(9): 75–83.
  18. Meier, D. (2018). Nadzór i ochrona prawna, [w:] J. Jagoda (red.), Organizacja i funkcjonowanie samorządu terytorialnego w Polsce i w Niemczech. Analiza prawnoporównawcza. Warszawa: 661.
  19. Niewiadomski, Z. (1988). Samorząd terytorialny w warunkach współczesnego państwa kapitalistycznego. Warszawa.
  20. Niewiadomski, Z. (2011a). Nadzór nad samorządem terytorialnym, [w:] R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.), System prawa administracyjnego. Tom 6: Podmioty administrujące. Warszawa: 196–207.
  21. Niewiadomski, Z. (2011b). Tradycyjna konstrukcja zadań własnych i zleconych, [w:] R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.), System prawa administracyjnego. Tom 6: Podmioty administrujące. Warszawa: 137–144.
  22. Starościak, J. (1975). Prawo administracyjne. Wydanie 3. Warszawa.
  23. Ziembiński, Z. (1969). Kompetencja i norma kompetencyjna. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 31(4): 23–41.
  24. Ziemski, K. (2016). Czynności kontrolne a akty nadzoru – wyróżnianie i jego konsekwencje, [w:] B. Jaworska-Dębska et al. (red.), O prawie administracyjnym i administracji. Refleksje. Łódź: 671–689.