Implantacja zarodków utworzonych z komórek rozrodczych samotnych kobiet – propozycje przepisów przejściowych

Main Article Content

Rafał Łukasiewicz

Abstrakt

Zgodnie z ustawą o leczeniu niepłodności samotne kobiety nie mają dostępu do medycznie wspomaganej prokreacji. Niemniej jednak wiele samotnych kobiet wzięło udział w procedurach dawstwa heterologicznego zanim ustawa o leczeniu niepłodności weszła w życie. Zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi nie są one uprawnione do implantacji zarodków, które zostały utworzone z ich komórek rozrodczych oraz z nasienia anonimowych dawców. Mając na względzie, że prawo polskie zakazuje niszczenia zarodków, podlegają one przechowaniu przez dwadzieścia lat, a następnie są przekazywane do dawstwa innej parze bez zgody, a nawet wiedzy samotnej kobiety. Oznacza to, że dziecko poczęte w tych procedurach będzie wychowywanie przez parę, która nie jest z nim genetycznie spokrewniona, zamiast przez samotną matkę, która jest rodzicem genetycznym i chce urodzić oraz wychować dziecko. Celem niniejszego artykułu jest analiza zagrożeń związanych z powyższym problemem. Propozycja Trybunału Konstytucyjnego (postanowienie TK z 18 kwietnia 2018 r., S 2/18) zakłada zgodę sądu opiekuńczego na implantację zarodków w sytuacjach kobiet, które wzięły udział w procedurach MAR zanim stało się to nielegalne. W artykule przedstawione zostają wady takiego rozwiązania oraz zaprezentowana zostaje propozycja, która daje szansę na ochronę interesów zaangażowanych podmiotów oraz spójność z aktualnymi regulacjami prawnymi.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Łukasiewicz, R. (2021). Implantacja zarodków utworzonych z komórek rozrodczych samotnych kobiet – propozycje przepisów przejściowych. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny I Socjologiczny, 83(1), 73–84. https://doi.org/10.14746/rpeis.2021.83.1.6
Dział
ARTYKUŁY

Bibliografia

  1. Bączyk-Rozwadowska, K. (2018). Prokreacja medycznie wspomagana. Studium z dziedziny prawa. Toruń.
  2. Calhaz-Jorge, C., De Geyter, Ch., Kupka M.S., Wyns, C., Mocanu E., Motrenko, T., Scaravelli, G., Smeenk, J., Vidakovic, S., Goossens, V. (2020). Survey on ART and IUI: legislation, regulation, funding and registries in European countries: The European IVF-monitoring Consortium (EIM) for the European Society of Human Reproduction and Embryology (ESHRE). Human Reproduction Open 1: 1–15.
  3. Haberko, J. (2014). Zagrożenia dla instytucji przysposobienia wobec projektu rozwiązań legislacyjnych w zakresie leczenia niepłodności. Forum Prawnicze 4: 3–15.
  4. Haberko, J. (2016). Ustawa o leczeniu niepłodności. Komentarz. Warszawa.
  5. Hudson, N., Culley, L., Blyth, E., Norton, W., Rapport, F., Pacey, A. (2011). Cross-border reproductive care: a review of the literature. Reproductive BioMedicine Online 22: 673–685.
  6. Krzekowska, K. (1988). Inseminatio artificialis a sytuacja prawna dziecka. Państwo i Prawo 43(6): 101–109.
  7. Krasnowolski, A., Dragan, A., Korzeniowska-Linkowska, D.M., Stawicka, A., Woronowicz, S. (2015). Przepisy prawne dotyczące zapłodnienia pozaustrojowego obowiązujące w wybranych krajach. Warszawa.
  8. Krawczak, A., Damska, A. (2015). Bocian sprawdza kliniki. Pierwszy pacjencki monitoring polskich ośrodków leczenia niepłodności. <http://www.nasz-bocian.pl/pliki/monitoring_pacjencki_NB_2015.pdf> [dostęp: 31.10.2020].
  9. Papis, K., Lewandowski, P., Wolski, J.K., Kozioł, K. (2013). Dzieci urodzone z zarodków przechowywanych w stanie zamrożenia przez 10 lat. Analiza 5 przypadków. Ginekologia Polska 84: 970–973.
  10. Piechocki, S. (1983). Aspekty prawne sztucznego zapłodnienia i implantacji embrionu. Nowe Prawo 6: 68–.
  11. Radkowska-Walkowicz, M. (2016). To wielkie zwycięstwo polskiej wolności”? Nowa ustawa regulująca leczenie metodą in vitro w Polsce w perspektywie antropologicznej. Prawo i Medycyna 62(1): 123–140.
  12. Radwański, Z. (1985). Stanowisko prawne dziecka w następstwie sztucznego unasiennienia matki. Studia Iuridica Silesiana 6: 182–.
  13. Safjan, M. (1990). Prawo wobec ingerencji w naturę ludzkiej prokreacji. Warszawa.
  14. Shenfield, D., Mouzon, J. de, Pennings G., Ferraretti, A.P., Nyboe Andersen, A., de Wert, G., Goossens, V. (2010). Cross border reproductive care in six European countries. Human Reproduction 25(6): 1361–1368.