Treść głównego artykułu

Abstrakt

Marianna z Ciecierskich Skórzewska (1741–1773), majętna szlachcianka, żona generała Franciszka Skórzewskiego dzieliła czas między Wielkopolskę (pałac generałostwa w Margonińskiej Wsi) oraz Berlin. W stolicy Prus młodą Skórzewską zaciekawiły nauki przyrodnicze, które w XVIII wieku cieszyły się szczególnym zainteresowaniem amatorów. Wyrazem tej pasji generałowej jest jej księgozbiór. Na podstawie pośmiertnego inwentarza ruchomości Marianny Skórzewskiej można dokonać rekonstrukcji zawartości jej biblioteki. Generałowa posiadała klasyczne i popularne pozycje literatury pięknej, książki z zakresu historii, a także wyróżniający się zbiór dzieł z fizyki, matematyki, astronomii.

Słowa kluczowe

Marianna z Ciecierskich Skórzewska księgozbiór Marianny z Ciecierskich Skórzewskiej księgozbiory prywatne w XVIII wieku księgozbiory kobiet w XVIII wieku

Szczegóły artykułu

Jak cytować
Kłudkiewicz, K. (2017). „Czarować chciała tylko powabem umysłu”. O formacji intelektualnej Marianny z Ciecierskich Skórzewskiej na podstawie inwentarza jej księgozbioru. Biblioteka, (21(30), 21-42. https://doi.org/10.14746/b.2017.21.2

Referencje

  1. Źródła
  2. Archiwum Państwowe w Poznaniu, Majątek Lubostroń, sygn. 27, 29.
  3. Fiszerowa W., Dzieje moje własne i osób postronnych. Wiązanka spraw poważnych, ciekawych i błahych, przeł. z francuskiego E. Raczyński, Warszawa 1998.
  4. Walor drogiej sławy Prześwietnego Drogosława… w zamienionych Sygnetach pomyślnego Maryaszu… Franciszka Skórzewskiego… z Wielmożną IMCIĄ Panną Maryanną Ciecierską… zważony… przez… Karmelitów Bossych Konwentu Poznańskiego… ogłoszony, Poznań 1755.
  5. Literatura
  6. Brockliss L., Science, the Universities, and other public spaces: Teaching Science in Europe and the Americas, w: The Cambridge History of Science, t. 4: Eighteenth-century Science, red. R. Porter, Cambridge 2003, s. 44–86.
  7. Eckert M., Der König und die Naturwissenschaft, w: Frederisiko. Friedrich der Grosse. Die essays [katalog wystawy w Poczdamie w 2012 roku], Berlin 2012, s. 174–185.
  8. François E., Berlin im 18. Jahrhundert. Die Geburt einer Hauptstadt, w: Tableau de Berlin. Beiträge zur „Berliner Klassik” (1785–1815), red. I. d’Aprile, M. Disselkamp, C. Sedlarz, Berlin 2005, s. 7–17.
  9. Frize M., Laura Bassi and Science in 18th Century Europe: The Extraordinary Life and Role of Italy’s Pioneering Female Professor, Heidelberg–New York 2013.
  10. Harnack A. von, Geschichte der Königlich Preussischen Akademie der Wissenschaften zu Berlin, t. 1–3, Berlin 1900.
  11. Hochadel O., Öffentliche Wissenschaft: Elektrizität in der deutschen Aufklärung, Göttingen 2003.
  12. Hufeland C.W., Einige Ideen über die neuesten Modearzneyen und Charlatanerien, „Journal des Luxus und der Moden” 1789, nr 4, s. 411–434.
  13. Jacob M.C., The Cultural Meaning of the Scientific Revolution, New York 1988.
  14. Judkowiak B., Formacja umysłowa sawantki połowy wieku (świat książek i środowisko literackie Franciszki Urszuli Radziwiłłowej), w: Kultura literacka połowy XVIII wieku w Polsce. Studia i szkice, red. T. Kostkiewiczowa, Wrocław 1992, s. 147–161.
  15. Kaczmarek W.S., Działalność Józefa Rogalińskiego na rzecz rozwoju nauk przyrodniczych w Polsce. Uwagi na marginesie książki F. Chłapowskiego „Życie i praca księdza Józefa Rogalińskiego”, w: F. Chłapowski, Józef Rogaliński. Uczony poznański czasów Oświecenia. Fizyk, astronom, pedagog, Poznań 2007, s. I–VIII .
  16. Kawashima K., Emilie du Châtelet et Marie-Anne Lavoisier. Science et genre au XVIIIe siècle, Paris 2013.
  17. Kęder W., Skórzewski Franciszek h. Drogosław (ok. 1709–1773), w: Polski słownik biograficzny, t. 38, Wrocław 1997–1998, s. 365–367.
  18. Kęder W., Kowalkowski J., Skórzewska Marianna z Ciecierskich (1741–1773), w: Polski słownik biograficzny, t. 38, Wrocław 1997–1998, s. 359–361.
  19. Kleinert A., Mathematik und anorganische Naturwissenschaften, w: Wissenschaften im Zeitalter der Aufklärung, red. R. Vierhaus, Göttingen 1985.
  20. Konopczyński W., Kiedy nami rządziły kobiety, Londyn 1960.
  21. Lind G., Physik im Lehrbuch 1700–1850. Zur Geschichte der Physik und ihrer Didaktik in Deutschland, Berlin–Heidelberg 1992.
  22. Lynn M.R., Popular science and public opinion in eighteenth-century France, Manchester 2006.
  23. Moryń H., O działalności Marianny Skórzewskiej, „Żnińskie Zeszyty Historyczne” 1995, nr 15/16, s. 14–22.
  24. Muzerelle D., Le cabinet de physique du Cirey, w: Madame du Châtelet. La femme des Lumières [katalog wystawy w Biblioteque Nationale w Paryżu], red. E. Badinter, D. Muzerelle, Paris 2003, s. 103–104.
  25. Nowicki R., Fragment biblioteki rodowej i ordynackiej Skórzewskich w Bibliotece Raczyńskich, „Biblioteka” 2004, nr 8, s. 49–62.
  26. Nowicki R., Kolekcja Lubostrońska, w: W służbie książki. Praca zbiorowa pod redakcją Zdzisława Kropidłowskiego ofiarowana profesorowi doktorowi habilitowanemu Franciszkowi Bonawenturze Mincerowi w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, Bydgoszcz 2002, s. 85–98.
  27. Nowicki R., Skórzewscy. Właściciele dóbr łabiszyńskich. Rola w życiu społeczno-politycznym wielkopolskiego ziemiaństwa, Toruń 2002.
  28. OEuvres de Frédéric le Grand, t. 23: Correspondance de Frédéric II Roi de Prusse, t. 8, oprac. J.D. Erdmann Preuss, Berlin 1853.
  29. Popiołek B., Zainteresowania bibliofilskie Elżbiety z Lubomirskich Sieniawskiej, kasztelanowej krakowskiej, „Rocznik Naukowo-Dydaktyczny WSP w Krakowie. Prace Historyczne” 1995, t. 167, s. 45–53.
  30. Rogers M.R., Newtonianism for the ladies and other uneducated souls. The popularization of science in Leipzig 1687–1750, New York 2003.
  31. Schiebinger L., Maria Winkelmann at the Berlin Academy. The Clash between Craft Traditions and Professional Science, w: Gendered domains. Rethinking public and private in Women’s History, red. D.O. Helly, S.M. Reverby, Cornell 1992, s. 56–70.
  32. Skałkowski A.M., Hr. Skórzewska a dwór Fryderyka II, „Roczniki Historyczne”, R. X, 1934, s. 74–88.
  33. Tomczak I.A., Księgozbiór rodziny Skórzewskich z Czerniejewa [praca magisterska pisana w Zakładzie Bibliotekoznawstwa i Dokumentalistyki Wydziału Filologii Polskiej i Klasycznej pod kierunkiem prof. Ryszarda Marciniaka], Poznań 1994.
  34. Turner G.L’E., Teaching by demonstration. The Development of popular science, science teaching, and its apparatus in eighteenth-century Europe, w: The Art of teaching physics. The Eighteenth-century demonstration apparatus of Jean-Antoine Nollet, red. L. Pyenson, J.F. Gauvin, Quebec 2002.
  35. Watts R., Women in science. A social and cultural history, London–New York 2007.
  36. Wolska H., Księgozbiór Konstancji Sapieżyny w świetle inwentarza z 1757 roku, „Z Badań nad Księgozbiorami Historycznymi” 1976, t. 2, s. 133–154.
  37. Wójcikowa S., Biblioteka Mokotowska ks. Izabelli Lubomirskiej, „Rocznik Warszawski” 1981, t. 16, s. 361–383.