Treść głównego artykułu

Abstrakt

Jedną z poważniejszych konsekwencji wynalezienia druku była konieczność przekwalifikowania się wielu osób związanych z produkcją książki rękopiśmiennej. Niniejszy artykuł jest próbą analizy owego problemu, skupioną przede wszystkim na iluminatorach, a konkretnie na jednym - Mistrzu Collectarium wawelskiego. Choć ten anonimowy artysta działający w środowisku krakowskim w pierwszej połowie XVI wieku znany jest najlepiej ze swych dzieł miniatorskich (którym zresztą zawdzięcza przydomek), to równie ciekawe i dobre artystycznie są jego projekty graficzne służące do opracowania klocków drzeworytniczych oraz plakiet introligatorskich. Biorąc zaś pod uwagę fakt, że ilustracje wykonane według jego rysunków zdobiły najlepsze wydawnictwa tamtych czasów, m.in. Chronica Polonorum Miechowity (1519 i 1521) i Contenta de vetustatibus Polonorum Josta Decjusza (1521), warto przyjrzeć się bliżej jego graficznej działalności.

Słowa kluczowe

Iluminatorstwo i grafika książkowa 1. połowy XVI wieku Sztuka Krakowa XVI wieku Książka rękopiśmienna i drukowana przełomu XV i XVI wieku

Szczegóły artykułu

Jak cytować
Krzak-Weiss, K. (2010). Od iluminatorstwa do grafiki książkowej. Kilka uwag o graficznych pracach Mistrza Collectarium wawelskiego. Biblioteka, (14(23), 163-178. https://doi.org/10.14746/b.2010.14.10

Bibliografia

  1. Betterówna A., Polskie ilustracje książkowe XV i XVI w. (1490-1525), Lwów 1929.
  2. Bieńkowska B., Staropolski świat książek, Wrocław 1976.
  3. Bieńkowska B., Wstęp, w: Książka rękopiśmienna XV-XVII w., red. B. Bieńkowska, Warszawa 1980.
  4. Bóbr M., Mistrzowie grafiki europejskiej od XV do XVIII wieku, Warszawa 2000.
  5. Burke P., Kultura i społeczeństwo w renesansowych Włoszech, przeł. W.K. Siewierski, Warszawa 1991.
  6. Chojecka E., Dekoracja malarska ksiąg promotionum i diligentiarum Uniwersytetu Jagiellońskiego XVI-XVIII wieku, Kraków 1965.
  7. Csapodi-Gárdonyi K., Iluminowane kodeksy europejskie, Wrocław 1984, poz. 52-53.
  8. Dahl S., Dzieje książki, przeł. E. Garbacik, T. Zapiór, H. Devechy, Wrocław 1965.
  9. Eisenstein E.L., Rewolucja Gutenberga,przeł. H. Hollender, Warszawa, 2004.
  10. Encyklopedia wiedzy o książce, red. A. Birkenmajer, B. Kocowski, J. Trzynadlowski, Wrocław 1971, szp. 2208.
  11. Hugo W. Katedra Marii Panny, przeł. H. Szumańska-Grossowa, posłowie Z. Bieńkowski, Szczecin 1991.
  12. Karłowska-Kamzowa A., Obrazowa świadomość religijna w późnośredniowiecznych modlitewnikach drukowanych, „Liturgia Sacra” 1995, nr 3/4.
  13. Kawecka-Gryczowa A., Mańkowska A., Hieronim Wietor, w:rukarze dawnej Polski od XV do XVIII wieku, t. 1: Małopolska, cz. 1: Wiek XV-XVI, red. A. Kawecka-Gryczowa, Wrocław 1983.
  14. Kawecka-Gryczowa A., Mańkowska A., Maciej Szarfenberg, w: Drukarze dawnej Polski od XV do XVIII wieku, t. 1: Małopolska, cz. 1: Wiek XV-XVI, red. A. Kawecka-Gryczowa, Wrocław 1983.
  15. Kocowski B., Drzeworytowe książki średniowiecza, Wrocław 1975.
  16. Kolektarz wawelski sprzed 1526 roku. Świadek liturgii Kościoła krakowskiego w XV, XVI i XVII wieku, oprac., edycja X. S. Fedorowicz, Karków 2007.
  17. Krużel K., Wśród starych rycin. Wybrane zagadnienia opracowania formalnego dawnej grafiki, Kraków 1999.
  18. Krynicka M., Elementy figuralne dekoracji polskich opraw książkowych i ich związki z grafiką w pierwszym trzydziestoleciu XVI wieku, w: Dawna książka i kultura. Materiały międzynarodowej sesji naukowej z okazji pięćsetlecia sztuki drukarskiej w Polsce, red. S. Grzeszczuk, A. Kawecka-Gryczowa, Wrocław 1975.
  19. Krzak-Weiss K., O chronologizacyjnych możliwościach tkwiących w drzeworycie z wizerunkiem św. Jerzego w polskich „Hortulusach” pierwszej połowy XVI wieku, „Roczniki Biblioteczne” 53, 2009.
  20. Krzak-Weiss K., Polskie sygnety drukarskie od XV do połowy XVII wieku, Poznań 2006.
  21. Lehmann-Haupt H., Peter Schoeffer of Gernsheim and Mainz, Rochester N.Y. 1950.
  22. Miodońska B., Małopolskie malarstwo książkowe 1320-1540, Warszawa 1993.
  23. Miodońska B., Miniatury Stanisława Samostrzelnika, Warszawa 1983.
  24. Miodońska B., Świat malarski Stanisława Samostrzelnika. Miniatury, „Cistercium Mater Nostra” 2007.
  25. Olszewski A.M., Pierwowzory graficzne późnogotyckiej sztuki małopolskiej, Wrocław 1975.
  26. Seweryn T., Staropolska grafika ludowa, Warszawa 1956.
  27. Słownik terminologiczny sztuk pięknych, red. S. Kozakiewicz, Warszawa 1969.
  28. Szwejkowska H., Książka drukowana XV-XVIII wieku. Zarys historyczny, wyd. 2 przejrz. i uzup., Wrocław–Warszawa 1975.
  29. Zabytki sztuki w Polsce, t. 2: Iluminowane rękopisy księgozbioru oo. dominikanów i oo. karmelitów Krakowie, oprac. F. Kopera, L. Lepszy, Kraków 1926.