„Pokłosie. Zbieranka literacka na korzyść sierot”
PDF

Słowa kluczowe

„Pokłosie”
Edmund Bojanowski (1814-1871)
Stanisław Egbert Koźmian (1811-1885)
Czasopisma literackie XIX wiek
Wielkopolska historia XIX wiek
Wielkopolska wydawnictwa
Zabór pruski
Dobroczynność XIX wiek

Jak cytować

Gmerek, K. (2010). „Pokłosie. Zbieranka literacka na korzyść sierot”. Biblioteka, (14(23), 179–200. https://doi.org/10.14746/b.2010.14.11

Abstrakt

Tematem artykułu jest historia noworocznika literackiego „Pokłosie”, wydawanego w latach 1852-1861 w Wielkopolsce (Leszno, później Poznań, część Polski należąca do Prus). Specyfiką tytułu było połączenie trzech czynników: elitarnej zawartości literackiej, regularności wydawania oraz przeznaczenia całkowitego dochodu ze sprzedaży na lokalny cel charytatywny. W połowie XIX wieku region Wielkopolski nawiedziły klęski nieurodzaju, głodu i chorób, jakie dotknęły dużą część Europy. W rezultacie połączenia epidemii cholery oraz kryzysu ekonomicznego pojawiła się pilna potrzeba zorganizowania pomocy dla sierot i innych ubogich. Grupa ziemian wielkopolskich i księży katolickich z okolic Gostynia stworzyła Instytut Gostyński (szpital i sierociniec). Najbardziej aktywny działacz, Edmund Bojanowski z Grabonoga, zbudował także sieć ochronek dla dzieci wiejskich. Dla wsparcia wyżej wymienionych inicjatyw Bojanowski założył czasopismo literackie „Pokłosie”. W zdobywaniu materiałów, redagowaniu, korekcie i dystrybucji „Pokłosia” pomagało mu wielu ochotników; jedynymi osobami, które pobierały opłaty za swą pracę, byli wydawcy i księgarze. Najbliższym współpracownikiem Bojanowskiego był Stanisław Egbert Koźmian, krytyk i tłumacz, redaktor „Przeglądu Poznańskiego”, który dostarczał do „Pokłosia” materiały niewykorzystane w „Przeglądzie”, nie tyle słabsze, ile nieodpowiadające konserwatywnemu profilowi pisma. Przyjęto zasadę, że „Pokłosie” publikuje tylko pierwodruki i przez cały czas pismo zachowywało wysoki poziom. Noworocznik miał urozmaiconą zawartość, ponieważ publikowali w nim autorzy reprezentujący różne prądy literackie i orientacje polityczne. Za przyczynę zaprzestania wydawania „Pokłosia” uznać należy zarówno problemy finansowe, jak i narastające represje polityczne w prowincji, utrudniające wydawanie publikacji w języku polskim.
https://doi.org/10.14746/b.2010.14.11
PDF

Bibliografia

Bojanowski E., Dziennik, objaśnił, skomentował i wstępem poprzedził L. Smołka, t. 1-4, Wrocław 2009.

Chociej S., Twórczość literacka i działalność wydawnicza Edmunda Bojanowskiego, „Nasza Przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce” 1967.

Chociej S., Twórczość literacka i działalność wydawnicza Edmunda Bojanowskiego, „Nasza Przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce” 26, 1967.

Fredro A., Pielgrzym, „Pokłosie” 1855.

Gaszyński K., list do S.E. Koźmiana, Baden, 10.08.1856, w:Z.Jabłoński, Listy Konstantego Gaszyńskiego do Stanisława Egberta Koźmiana z lat 1832-1858, w: Miscellanea z okresu romantyzmu, red. S. Pigoń, t. 1, Wrocław 1956.

Gaszyński K., Pogrzeb Murada Baszy w Alepie 1850 roku, „Pokłosie” 1855.

Gaszyński K., Rok 1849, „Pokłosie” 1852.

Gmerek K., Polacy i materia celtycka w XIX wieku, Poznań 2010.

Grot Z., Ks. Aleksy Prusinowski, Poznań 1935 [online], [dostęp: 10.06.2010], dostępny w Internecie: http://www.wbc.poznan.pl/publication/106823.

Jankowiak S., Edmund Bojanowski 1814-1871. Życie i działalność. Bibliografia, Grabonóg 1995.

Jazdon A., Polski ruch wydawniczy w Wielkim Księstwie Poznańskim w latach 1831-1862, Warszawa 1990.

K C., Przechadzki po Poznaniu, z archiwum po Bentkowskim, „Kurier Poznański” 8.10.1927, nr 460.

K C., Przechadzki po Poznaniu, z archiwum po Bentkowskim, „Kurier Poznański” 29.10.1927, nr 496.

Korespondencja Edmunda Bojanowskiego z lat 1829-1871, objaśnił, skomentował i zarysem monograficznym poprzedził L. Smołka, t. 1-2, Wrocław 2001.

Koźmian S.E., Anglia i Polska, t. 1, Poznań 1862.

Koźmian S.E., Anglia i Polska, t. 2, Poznań 1862.

Koźmian S.E., list z 1.02.1857, w:Korespondencja Edmunda Bojanowskiego z lat 1829-1871, objaśnił, skomentował i zarysem monograficznym poprzedził L. Smołka, t. 2.

Koźmian S.E., list z 18.08.1854, w:Korespondencja Edmunda Bojanowskiego z lat 1829-1871, objaśnił, skomentował i zarysem monograficznym poprzedził L. Smołka, t. 2.

Koźmian S.E., list z 30.10.1858, w:Korespondencja Edmunda Bojanowskiego z lat 1829-1871, objaśnił, skomentował i zarysem monograficznym poprzedził L. Smołka, t. 2.

Koźmian S.E., rkps PAU Kr 2212, t. 2.

Morawski F., list z 22.10.1850, w: Korespondencja Edmunda Bojanowskiego z lat 1829-1871, objaśnił, skomentował i zarysem monograficznym poprzedził L. Smołka, t. 2.

Olizarowski T.A., Pokłosie. Kantata, „Pokłosie” 1852.

„Pokłosie” [omówienie numeru], „Przegląd Poznański” 17, 1853, Poznań.

Pokłosie: zbieranka literacka na korzyść sierot [online], [dostęp: 31.05.2010], dostępny w Internecie: http://www.wbc.poznan.pl/publication/124897.

U. K.[Kornel Ujejski], Pogrzeb Kościuszki, „Pokłosie” 1855.

U. L. [Leon Ulrich], Karolan, „Pokłosie” 1856.

Wilkońska P., list z 13.12.1852, w: Korespondencja Edmunda Bojanowskiego z lat 1829-1871, objaśnił, skomentował i zarysem monograficznym poprzedził L. Smołka, t. 2.

Wilkońska P., list z 15.01.1853, w: Korespondencja Edmunda Bojanowskiego z lat 1829-1871, objaśnił, skomentował i zarysem monograficznym poprzedził L. Smołka, t. 2.

Wrońska M.W., Powstanie Zgromadzenia Służebniczek Bogarodzicy Dziewicy Niepokalanie Poczętej, Luboń 2010.

Zakrzewski B., „Nocleg” Mickiewicza w Archiwum Edmunda Bojanowskiego, „Pamiętnik Literacki” 1987, z. 4.

Zakrzewski B., Fredro w „Pokłosiu” Bojanowskiego, „Grabonoskie Zapiski Regionalne” 1993, nr 3.

Zakrzewski B., Norwid w „Pokłosiu” Edmunda Bojanowskiego, „Pamiętnik Literacki” 1959, z. 2.

Utwory opublikowane w czasopiśmie Biblioteka, na platformie Pressto należącej do Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu od 2015 roku są udostępniane  na
 
licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Licencja Creative Commons

Tym samym wszyscy zainteresowani są uprawnieni do korzystania z utworów opublikowanych po 2015 roku pod następującymi warunkami:

  • uznania autorstwa czyli obowiązek podania wraz z rozpowszechnianym utworem informacji o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, doi) oraz samej licencji
  • na tych samych warunkach — remiksując utwór, przetwarzając go lub tworząc na jego podstawie, należy swoje dzieło rozpowszechniać na tej samej licencji, co oryginał.

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).

Autor zachowuje prawa majątkowe, ale udziela zgody Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu na wykorzystanie dzieła. Autorzy tekstów zakwalifikowanych do publikacji proszeni są o wypełnienie podpisanie i przesłanie umowy.

Jeżeli autor artykułu nie jest przekonany, że może wykorzystywać cudze utwory (np. ilustracje, fotografie, tabele) w ramach cytatu we własnej tekście musi dostarczyć do redakcji czasopisma zgodę od uprawnionych podmiotów.

Prawa są zastrzeżone do wszystkich tekstów opublikowanych przed rokiem 2015.

Pobrania

Brak dostępnych danych do wyświetlenia.

Metrics

Metrics Loading ...