Treść głównego artykułu

Abstrakt

Niniejszy artykuł kładzie nacisk na problematykę opraw ksiąg, które znalazły się w kolekcji kanonika gnieźnieńskiego Stanisława Grota. Rozpoznany do tej pory fragment księgozbioru duchownego liczy 45 druków. Wszystkie omówione woluminy należą do zasobu Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie. Największą część biblioteki kanonika stanowią druki traktujące o prawie kanonicznym, świeckim oraz kazania. Oprawy tych druków w większości zostały wykonane z desek bądź tektury oraz jasnej skóry dodatkowo pokrytej dekoracjami. Z pewnością przeważają oprawy w typie niemieckiego renesansu o kompozycji ramowej. Sporą część tworzą również oprawy o wymowie kontrreformacyjnej, ozdobione plakietami z monogramem IHS. Jak wynika z badań nad znakami wodnymi, kanonik zaopatrywał się nie tylko u lokalnych introligatorów, ale też m.in. u rzemieślników z Małopolski.

Słowa kluczowe

oprawy kanonik Stanisław Grot introligator Wilhelm biblioteka katedralna stare druki

Szczegóły artykułu

Biogram autora

Aleksandra Wajnert, Instytut Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Aleksandra Wajnert, lic., Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Historii

Bibliografia

  1. Czapnik M., Oprawy poznańskiego monogramisty MC, w: Tegumentologia Polska dzisiaj, red. A. Wagner, Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 2015.
  2. Drukarze dawnej Polski od XV do XVIII wieku, t. 4, Pomorze, oprac. A. Kawecka-Gryczowa, K. Korotajowa, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo PAN 1962.
  3. Gmiterek H., Album studentów Akademii Zamojskiej 1595–1781, Warszawa: Instytut Historii Nauki PAN, Zakład Dziejów Oświaty 1994.
  4. Jarosławiecka-Gąsiorowska M., Ikonografia świecka na oprawach XVI i XVII w., „Rocznik Biblioteki Narodowej” 1970, s. 315–337.
  5. Korytkowski J., Prymasowie i metropolici polscy od roku 1000 aż do roku 1821, Poznań: Nakładem Kuryera Poznańskiego 1889, t. 3.
  6. Lewicka-Kamińska A., Rzut oka na rozwój oprawy książkowej w Krakowie, „Rocznik Biblioteki Narodowej” 1973.
  7. Muraszko M., Neringowskie oprawy trzech druków z księgozbioru opata trzemeszeńskiego Wojciecha Mielińskiego, „Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej” 2017, t. 67.
  8. Muraszko M., Wybrane oprawy ksiąg z prywatnych bibliotek polskich w zbiorach kanonika gnieźnieńskiego Tomasza Josickiego, „Studia Europaea Gnesnensia” 2015, t. 12.
  9. Siniarska-Czaplicka J., Filigrany papierni położonych na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej od początku XVI do połowy XVIII wieku, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo PAN 1969.
  10. Sipayłło M., Polskie superexlibrisy XVI–XVIII wieku w zbiorach Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie, Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX 1988.
  11. Sójka J., Nering Melchior, w: Wielkopolski słownik biograficzny, red. A. Gąsiorowski, J. Topolski, Warszawa–Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1981.
  12. Wagner A., Oprawy ksiąg Andrzeja Opalińskiego, w: Księgozbiór wielkopolskiego magnata. Andrzej Opaliński (1540–1593), red. A. Wagner, Poznań: PTPN 2011.
  13. Wagner A., Superekslibris polski. Studium o kulturze bibliofilskiej i sztuce od średniowiecza do połowy XVII wieku, Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 2016.
  14. Wagner A., Wolumin z księgozbioru Mikołaja Korycińskiego z rękopiśmiennym fragmentem tekstu Filipa Melanchtona, „Odrodzenie i Reformacja w Polsce” 2014, t. 58.