Abstrakt
Streszczenie. Cel/teza: Czasopisma naukowe są istotnym miejscem prezentacji wyników badań naukowych, a ze względu na zapewniany przez nie co najmniej podwójny proces recenzyjny nadsyłanych artykułów stają się zaufaną platformą wymiany myśli naukowej. W Polsce czasopisma odgrywają również zasadniczą rolę w ewaluacji działalności naukowej. Zważywszy na potencjał i kluczową funkcję polskich czasopism naukowych w systemie komunikacji naukowej, warto przyjrzeć się ich współczesnemu etapowi rozwoju. Zainteresowanie kondycją czasopism akademickich jest uzasadnione z perspektywy zarówno polityki naukowej państwa, jak i środowiska akademickiego. Celem artykułu jest uchwycenie tendencji rozwojowych polskich czasopism akademickich. W badaniach skupiono się na czasopismach wydawanych przez uczelnie rolnicze i przyrodnicze. Koncepcja/metody badań: Aby osiągnąć zamierzony cel, posłużono się metodą analizy treści stron internetowych wybranych czasopism. Zbadano obecność ich tytułów w takich bazach indeksujących jak Web of Science, Scopus i DOAJ. Sprawdzono, czy strony internetowe czasopism spełniają wymagania stawiane periodykom przez wskazane bazy. Zwrócono również uwagę na poziom otwartości badanych czasopism. Wyniki i wnioski: W wyniku przeprowadzonej analizy wykazano, że niewielka liczba czasopism akademickich wydawanych przez polskie uczelnie przyrodnicze i rolnicze spełnia wymogi światowych baz indeksujących, a proces ich rozwoju jest wolniejszy, niż można byłoby oczekiwać. W odpowiedzi na taki rezultat badań zaproponowano kierunki rozwoju polskich czasopism naukowych. Zastosowanie praktyczne: Wnioski płynące z badań mogą pomóc redakcjom w spełnieniu kryteriów oceny baz indeksujących czasopisma. Mogą stanowić również punkt wyjścia do dalszych badań, np. porównawczych na poziomie międzynarodowym, a także etapów rozwoju polskich i zagranicznych czasopism akademickich. Ponadto wyniki analizy mogą wspierać redakcje w opracowywaniu polityk wydawniczych i doskonaleniu praktyk redakcyjnych, co przyczynia się do profesjonalizacji czasopism. Praktyczne wykorzystanie wyników badań obejmuje także wskazówki dla władz uczelni w zakresie wspierania rozwoju czasopism i ich większej obecności w międzynarodowych bazach indeksujących.
Bibliografia
COPE, Principles of transparency and best practice in scholarly publishing, DOAJ, https://doaj.org/apply/transparency/ [dostęp: 12.03.2025].
DOAJ. Guide to applying, https://doaj.org/apply/guide/ [dostęp: 12.03.2025].
DOAJ: journals added and withdrawn, https://docs.google.com/spreadsheets/d/183mRBRqs2jOyP0qZWXN8dUd02D4vL0Mov_kgYF8HORM/edit?gid=1650882189#gid=1650882189 [dostęp: 15.03.2025].
Drabek A., Bemke-Świtilnik M., Międzynarodowe czy krajowe? Analiza bibliometryczna polskich czasopism pedagogicznych, „Forum Pedagogiczne” 2021, nr 1, s. 29–49. DOI: https://doi.org/10.21697/fp.2021.1.03
Drabek A., Bemke-Świtilnik M., Polskie czasopisma naukowe w świetle wybranych elementów oceny stosowanych w międzynarodowych bazach danych, w: Biblioteki uczelniane wobec środowiska akademickiego: nowe obszary działania. Materiały Jubileuszowej Konferencji Biblioteki Głównej AGH z okazji obchodów 100-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica, Kraków 12–13 września 2019 r., red. A. Podrazik, J. Stanek-Kapcia, M. Urbaniec, Kraków: Wydawnictwa AGH 2020, s. 107–132, https://winntbg.bg.agh.edu.pl/skrypty4/0609/biblioteki_konferencja107.pdf [dostęp: 23.05.2025].
Ethical Standards, https://mgv.sggw.edu.pl/ethical#Originality [dostęp: 12.04.2025]. Jisc open policy finder, https://openpolicyfinder.jisc.ac.uk/ [dostęp: 11.03.2025].
Komunikat Ministra Nauki z dnia 5 stycznia 2024 r. w sprawie wykazu czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych, https://www.gov.pl/web/nauka/komunikat-ministra-nauki-z-dnia-05-stycznia-2024r-w-sprawie-wykazu-czasopism-naukowych-i-recenzowanych-materialow-zkonferencji-miedzynarodowych [dostęp: 11.03.2025].
Kulczycki E., Evaluation game: how publication metrics shape scholarly communication, Cambridge: Cambridge University Press 2023.
Materska K., Skrzecz I., Szewczykiewicz J., Polskie czasopisma naukowe z obszaru nauk przyrodniczo-leśnych w światowych bazach danych oraz ich ocena bibliometryczna, Sękocin Stary: Instytut Badawczy Leśnictwa 2019, https://bibliotekanauki.pl/books/2022428 [dostęp: 23.05.2025].
Nazarovets M., University journals: a semi-systematic literature review of trends, challenges and future research directions, „Insights-The UKSG Journal” 2025, t. 38 (13). DOI: https://doi.org/10.1629/uksg.705
Piel G., The social process of science [editorial], „Science” 1986, t. 231, nr 4735. DOI: https://doi.org/10.1126/science.231.4735.201
Prof. Krzysztof Szoszkiewicz przewodniczącym KRURiP, „Forum Akademickie”, 4 lipca 2024, https://forumakademickie.pl/prof-krzysztof-szoszkiewicz-przewodniczacym-krurip/ [dostęp: 22.05.2025].
Rowley J., Sbaffi L., Sugden M., Gilbert A., Factors influencing researchers’ journal selection decisions, „Journal of Information Science” 2022, t. 48 (3), s. 321–335. DOI: https://doi.org/10.1177/0165551520958591
Scopus. Content policy and selection, https://www.elsevier.com/products/scopus/content/content-policy-and-selection#4-journals [dostęp: 17.03.2025].
Web of Science Core Collection. Journal evaluation process and selection criteria, https://clarivate.com/academia-government/scientific-and-academic-research/research-discovery-and-referencing/web-of-science/web-of-science-core-collection/editorial-selection-process/journal-evaluation-process-selection-criteria/ [dostęp: 26.03.2025].
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Agnieszka Adamiec, Kinga Krawiec

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
Utwory opublikowane w czasopiśmie Biblioteka, na platformie Pressto należącej do Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu od 2015 roku są udostępniane na
licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
Tym samym wszyscy zainteresowani są uprawnieni do korzystania z utworów opublikowanych po 2015 roku pod następującymi warunkami:
- uznania autorstwa czyli obowiązek podania wraz z rozpowszechnianym utworem informacji o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, doi) oraz samej licencji
- na tych samych warunkach — remiksując utwór, przetwarzając go lub tworząc na jego podstawie, należy swoje dzieło rozpowszechniać na tej samej licencji, co oryginał.
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).
Autor zachowuje prawa majątkowe, ale udziela zgody Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu na wykorzystanie dzieła. Autorzy tekstów zakwalifikowanych do publikacji proszeni są o wypełnienie podpisanie i przesłanie umowy.
Jeżeli autor artykułu nie jest przekonany, że może wykorzystywać cudze utwory (np. ilustracje, fotografie, tabele) w ramach cytatu we własnej tekście musi dostarczyć do redakcji czasopisma zgodę od uprawnionych podmiotów.
Prawa są zastrzeżone do wszystkich tekstów opublikowanych przed rokiem 2015.

