Treść głównego artykułu

Abstrakt

The article presents various circumstances (social, legal, philosophical and scientific) connected with the care, upbringing and education of people with disabilities from the early modern era to the beginning of the 20th century. Particular attention was to the history of people with disabilities in the Polish  lands. The author tried to recall the activity of leading educational activists, pedagogues and scientists – animators of special education in Poland, Europe and the world. The text also contains information related to the activities of educational and upbringing institutions (institutional, organisational, methodological and other aspects).

Słowa kluczowe

disability history of disability blind mentally handicapped morally neglected deaf education care education of people with disabilities

Szczegóły artykułu

Jak cytować
Kulbaka, J. (2018). Z historii niepełnosprawności (XVI–XIX w.). Biuletyn Historii Wychowania, (38), 19-37. https://doi.org/10.14746/bhw.2018.38.2

Bibliografia

  1. Primary sources
  2. Balcerek , M., Dzieje opieki nad dzieckiem ze szczególnym uwzględnieniem kształcenia dzieci upośledzonych umysłowo, Warsaw 1977.
  3. Balcerek , M., Rozwój wychowania i kształcenia dzieci upośledzonych umysłowo. Zarys historyczny, Warsaw 1981.
  4. Bobrowska -Beszta , B., Niepełnosprawność w kontekstach kulturowych i teoretycznych, Krakow 2012.
  5. Bobrowska -Nowak , W., Materiały pomocnicze do pedagogiki resocjalizacyjnej i opiekuńczej, Katowice 1979.
  6. Barczyk , P. Barczyk, Wybrane zagadnienia z historii resocjalizacji, Krakow 1999.
  7. Braido, P., System wychowawczy księdza Bisko, Turin 1956.
  8. Cian, L., Wychowanie w duchu ks. Bosko, Warsaw 2001.
  9. Czerwiec, M., Więzienioznawstwo, Warsaw 1958.
  10. Gościmska , A., “Róża Czacka - Matka Elżbieta (1876–1961)”, Szkoła Specjalna, no. 4, 1983.
  11. Grodecka , E., Historia niewidomych w zarysie, Warsaw 1996.
  12. Chmielewska , A., “Stosunek społeczeństwa do osób niepełnosprawnych na przestrzeni dziejów (ewolucja poglądów)”, Studia Pedagogica Uniwersitatis Stetinensis, no. 4, 2003.
  13. Chrobak , S., “Drogi nadziei-pedagogiczne intuicje księdza Bosko”, Szkoła Specjalna, no. 3,2008.
  14. Dziedzic, S., rewalidacja upośledzonych umysłowo, Warsaw 1970.
  15. Garbat , M., Historia niepełnosprawności. Geneza i rozwój rehabilitacji, pomocy technicznych oraz wsparcia osób z niepełnosprawnościami, Gdynia, 2015.
  16. Gasik , W., “Rozwój praktyki i teorii pedagogiki specjalnej w wieku XIX i początkach XX w.”, [in:] S. Mauerberg (ed.), Dzieje szkolnictwa i pedagogiki specjalnej, Warsaw 1990.
  17. Grochowski , L., “Początki nauczania dzieci upośledzonych i zorganizowanej opieki nad moralnie zaniedbanymi”, [in:] S. Mauersberg (ed.), Dzieje szkolnictwa i pedagogiki specjalnej, Warsaw 1990.
  18. Grodecka , E., Historia niewidomych w zarysie, Warsaw 1996.
  19. Hamczyk , S., Wyniki badania inteligencji nieletnich przestępców, Warsaw 1917.
  20. Hellmann , J., “Z dziejów organizacji wychowania głuchych”, Szkoła Specjalna, no. 1–2, 1929/30.
  21. Kaniowska -Lewańska , I., Literatura dla dzieci i młodzieży od początku do roku 1964.
  22. Zarys rozwoju, wybór materiałów, Warsaw 1983.
  23. Karpińska , Z., “Zarys dziejów warszawskiego Instytutu Głuchoniemych i Ociemniałych w latach 1817–1917”, [in:] O. Lipkowski (ed.), O wychowaniu dzieci głuchych. W 150-lecie Instytutu Głuchoniemych i Ociemniałych w Warszawie, Warsaw 1967.
  24. Kępski , Cz., Dziecko sieroce i opieka nad nim w Polsce w okresie międzywojennym, Lublin 1991.
  25. Kalinowski , M., Pełka , M., Zarys dziejów resocjalizacji nieletnich, Warsaw 2003.
  26. Kirejczyk , K., Ewolucja systemów kształcenia dzieci głuchych, Warsaw 1967.
  27. Krawiecka , K., Śmiechowska -Petrovskij , E., Tempczyk -Nagórka , Ż, Selected aspects of psychosocial functioning of person with disabilities, Warsaw 2016.
  28. Krauze , A., “Niepełnosprawność: inny w paradygmacie humanistycznym”, [in:] Niepełnosprawność, no. 4, 2010.
  29. Kulbaka , J., “Szkolnictwo specjalne w polityce społeczno-oświatowej państwa w latach 1944–1948”. Przegląd Historyczno-Oświatowy, no. 3–4, 2005.
  30. Kulbaka , J., “Szkolnictwo specjalne w pracach ministerstwa oświaty w okresie przygotowań i realizacji planu sześcioletniego (1950–1955)”, Przegląd Historyczno-Oświatowy, no. 1–2, 2007.
  31. Kulbaka , J., “Szkolnictwo specjalne w pracach Ministerstwa Oświaty w latach 1956–1961”, Przegląd Historyczno-Oświatowy, no. 1–2, 2009.
  32. Kulbaka , J., Niepełnosprawni. Z dziejów kształcenia specjalnego, Warsaw 2012.
  33. Kurdybacha , Ł. (ed.), Historia wychowania, vol. II, Warsaw 1964.
  34. Lipkowski , O., Wychowanie dzieci społecznie niedostosowanych, Warsaw 1966.
  35. Łój , E., “Dorobek pedagogiczny Zakładu Poprawczego w Chojnicach w 100-lecie jego działalności”, Przegląd Penitencjarny, no. 9, Warsaw 1996.
  36. Markiewiczowa , H., Działalność opiekuńczo-wychowawcza Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynności 1814–1914, Warsaw 2002.
  37. Mauersberg , S. (ed.), Dzieje szkolnictwa i pedagogiki specjalnej, Warsaw 1990.
  38. Manczarski , A., “Historia nauczania głuchoniemych”, Nauczyciel Głuchoniemych i Niewidomych, no. 2–3, Warsaw 1934.
  39. Manczarski , A., “Instytut Głuchoniemych w Romanowie na Wołyniu”. Szkoła Specjalna, no. 2, 1935/36.
  40. Mogilnicki , A., “Dziecko wobec prawa”, Rocznik Pedagogiczny S. Dikstein (ed.), vol. I, Warsaw 1923.
  41. Nasierowski , T., Herczyńska , G., Myszka , D.M., Zagłada chorych psychicznie: pamięć i historia, Warsaw 2012.
  42. Nurowski , E., Surdopedagogika polska. Zarys historyczny, Warsaw 1983.
  43. Pękowska , M., Lwowskie zakłady dla głuchych i niewidomych dzieci w latach 1830–1914, Kielce 2003.
  44. Pelczar , J., Zarys dziejów miłosierdzia w Kościele katolickim, Krakow 1916.
  45. Raś , D., Przestępczość i wychowanie w dwudziestoleciu międzywojennym, Wybór tekstów, Krakow2011.
  46. Sahaj , T., “Problem niepełnosprawności w starożytnej kulturze greckiej: rozważania filozoficznospołeczne”, [in:] Roczniki Naukowe AWF w Poznaniu, bk. 52, 2003.
  47. Szczepankowski , B., “Ksiądz Anzelm Zygmunt – pierwszy surdopedagog polski”, Szkoła Specjalna, no. 5, 2007.
  48. Szczepankowski , B., Niesłyszący – Głusi – Głuchoniemi, Warsaw 1999.
  49. Tomasik , E., Materiały z dziejów opieki nad społecznie niedostosowanymi, Warsaw 1976.
  50. Urban, B., Stanik , J.M., Resocjalizacja, vol. I, Warsaw 2007.
  51. Walczak -Żochowska , A., Systemy postępowania z nieletnimi w państwach europejskich, Warsaw 1988.
  52. Walczakiewicz , F., Dzieje Instytutu Moralnej Poprawy Dzieci i Krótka Historia Kościoła w Mokotowie, Warsaw 1898.
  53. Wawrzynowski , M., Opieka wychowawcza nad dziećmi upośledzonymi umysłowo, Warsaw 1931.
  54. Winiarz, A., Szkolnictwo Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego, Lublin 2002.
  55. Wyczesany, J., Pedagogika upośledzonych umysłowo, Krakow 2007.
  56. Zasępa , E. (ed.), Choroba, niepełnosprawność, cierpienie oraz postawy wobec nich – w teorii i w badaniach, Warsaw 2010.
  57. Print sources
  58. Dzieła Tadeusza Czackiego zebrane i wydane przez Hr. E. Raczyńskiego, vol. I–III, Poznań 1843–1845.
  59. Encyklopedia Wychowania, vol. 3, Warsaw 1938.
  60. Jachowicz S., Bajki i powiastki, Warsaw 1826.
  61. Kitowicz , J., Opis obyczajów i zwyczajów za panowania Augusta III, Warsaw 1985.
  62. Komeński , J.A., Wielka dydaktyka, Wrocław 1956.
  63. Miklaszewski , W., “Nowella w przedmiocie zmiany postanowień tyczących się oddawania i utrzymywania małoletnich przestępców w przytułkach poprawczych”, Rocznik Towarzystwa Osad Rolnych i Przytułków Rzemieślniczych, no. 4, 1891.
  64. Pestalozzi , J.H, Pisma pedagogiczne, Ossolineum 1972.
  65. Polski Słownik Biograficzny, vol. VI, 1948.
  66. Pamiętnik Warszawskiego Instytutu Głuchoniemych i Ociemniałych z lat 1869/70–1885/86.
  67. Skarbek , F., Zdanie sprawy z podróży po niektórych krajach Europy z polecenia rządu odbytej w zamiarze zwiedzenia zakładów dla ubogich i więzień, Warsaw 1830.
  68. Skarbek , F., Pisma pomniejsze, vol. II, “Pisma społeczne”, Warsaw 1837.