„Wróciłam na polską Warmię i Mazury”.   Wspomnienia Marii Zientary-Malewskiej z 1945 roku

Kinga Lisowska

doi:10.14746/bhw.2025.50.12

Autor

Kinga Lisowska University of Warmia and Mazury in Olsztyn https://orcid.org/0000-0002-8404-4363

DOI:

https://doi.org/10.14746/bhw.2025.50.12

Słowa kluczowe:

board of trustees of the Masurian school district, Masurian district, education in Warmia and Mazury, education, recovered territories

Abstrakt

Maria Zientara-Malewska was a social activist, organizer of education in Warmia and Masuria under German occupation and after 1945, a teacher and promoter of the culture of the Prussian lands and the author of many studies referring to the traditions of this region. She also left behind personal notes, letters and memories. Especially in the latter, she presents a picture of the social and educational situation in East Prussia in the post-Blebiscite period and after regaining independence in 1945. Attention is paid to the problems and social situation of the population of Warmia and Mazury and the shaping of education in the Board of Trustees of the Masurian School District in 1945. Memories were treated as a secondary source, subject to the method of collecting data in the form of searching archives. At the same time, the events described by the author are confronted with historical data, thus criticizing the source.

Pobrania

Brak dostępnych danych do wyświetlenia.

Bibliografia

Źródła

Archiwum Państwowe w Olsztynie, Wydział Oświaty i Kultury, sygn. II–91–1/2: sprawozdanie Wydziału Oświaty z 1 VI 1945.

Zientara-Malewska M., Wspomnienia nauczycielki spod znaku Rodła, Warszawa 1985.

Opracowania i artykuły

Biddiscombe P., „Freies Deutschland” Guerrilla Warfare in East Prussia, 1944–1945: A Contribution to the History of the German Resistance, „German Studies Review” 2004, Vol. 27, No. 1, pp. 45–62.

Buttar P., Battleground Prussia: The Assault on Germany’s Eastern Front 1944–45, Oxford 2010.

Chłosta J., Najlepszy między Warmiakami…, „Studia Elbląskie” 2008, t. 9, s. 269–274.

Chłosta J., Warmiak z Podhala: Władysław Gębik pedagog, folklorysta, literat, Olsztyn 2006.

Dobosiewicz S., Szkolnictwo powszechne w roku szkolnym 1944–1945, „Polska Ludowa. Materiały i studia” 1962, t. 1, s. 165.

Dönhoff M., Namen, die keiner mehr nennt: Ostpreußen – Menschen und Geschichte, Düsseldorf 1962.

Dönhoff M., Ritt gen Westen, „Die Zeit” z 21.03.1946.

Dönhoff M., Versöhnung: Polen und Deutsche. Die schwierige Versöhnung. Betrachtungen aus drei Jahrzehnten, Frankfurt am Main 1991.

Filipkowski T., Z dziejów szkolnictwa na Warmii i Mazurach w latach 1945–1948, „Komunikaty Mazursko-Warmińskie” 1971, nr 1, s. 29–57.

Gieszczyński W., Armia Sowiecka na Warmii i Mazurach w latach 1945–1948. Szkic do monografii, „Zeszyty Naukowe Ostrołęckiego Towarzystwa Naukowego” 2013, nr 27, s. 60–74.

Gieszczyński W., Zniszczenia, grabieże i gwałty Armii Czerwonej na Warmii i Mazurach (1945-1946), w: Warmia i Mazury w 90-lecie odzyskania przez Polskę niepodległości, red. B. Gaziński, Olsztyn 2009, s. 59–75.

Konarzewski K., Jak uprawiać badania oświatowe, Warszawa 2000.

Lehr H., Osmańczyk E., Polacy spod znaku Rodła, Warszawa 1972.

Leśniowski H., Młodości nigdy Jej nie zabrakło, „Gazeta Olsztyńska” 1990, nr 55, s. 1–5.

Litvak Y., The American Jewish Distribution Committee and Polish Jewry 1944–1949, London 1992 .

Miles M.B., Huberman A.M., Analiza danych jakościowych, Białystok 2000.

Oracki T., Słownik biograficzny Warmii, Mazur i Powiśla (od połowy XV w. do 1945 roku), Warszawa 1963.

Oracki T., Twórcy i działacze kultury w województwie olsztyńskim w latach 1945–1970, Olsztyn 1975 .

Rubacha K., Metodologia badań nad edukacją, Warszawa 2016.

Sakson A., Warmiacy i Mazurzy w powojennej rzeczywistości (1945–1949), w: Na swoim? U siebie? Wśród swoich?: pierwsze lata na Ziemiach Zachodnich i Północnych, red. K. Bock-Matuszczyk, W. Kucharski, P. Zubowski, Wrocław 2018.

Sawicka H., Maria Zientara-Malewska: zarys monograficzny życia i twórczości, Olsztyn 1988, s. 15.

Słownik biograficzny Pomorza Nadwiślańskiego, red. T. Nowak, Gdańsk 2002.

Źródła internetowe

Maria Zientara-Malewska, dostępny w: http://leksykonkultury.ceik.eu/index.php/Maria_Zientara--Malewska [dostęp: 21.10.2024].

Walenty Barczewski, dostępny w: http://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php/Walenty_Barczewski [dostęp: 22.10.2024].