Abstrakt
Abstrakt: Niniejszy artykuł analizuje zjawisko okazjonalizmu w języku rosyjskim używanym przez sprzedawców i kupców na peryferiach carskiej Rosji w Tyflisie w drugiej połowie XIX wieku i na początku XX wieku, przejawiające się w mieszaniu kodów, przełączaniu języków i odtwarzaniu kodów. Przyczyną okazjonalizmu było myślenie karnawałowe i ingerencja językowa (ormiański, gruziński itp.) żyjących ludzi w Starym Tyflisie jako zewnętrzny pogląd na język rosyjski. Ponadto argumentuje się, że zjawiska te wynikają z myślenia karnawałowego. Badanie sugeruje, że takie okazjonalne podejście może być wykorzystywane jako narzędzie dydaktyczne w nauczaniu języków obcych. Nauka okazjonalności ułatwia zrozumienie wysokich, neutralnych i niskich rejestrów języka. Trójstronna opozycja okazjonalność-użycie-norma wzmacnia procesy dydaktyczne, poznawcze i pamięciowe w uczeniu się i nauczaniu języków obcych. Podejście to jest praktyczne w opanowaniu i nauczaniu ortografii, gramatyki, składni i pragmatyki. Artykuł analizuje również okazjonalizm wizualny w reklamie, który możemy zobaczyć na przykładach łączących go z dziełami artystycznymi malarzy ormiańskich i gruzińskich, a także Pirosmani, Aghasi Ayvazyan i Vagharshak Elibekyan, a także z obrazami kulturowymi Starego Tbilisi / Tyflisu. Integrując opozycję trójskładnikową z semiotyką kulturową, badania te stanowią produktywną podstawę do zrozumienia i nauczania dynamiki języka w wielokulturowym i wielojęzycznym środowisku, w naszym przypadku w języku rosyjskim.
Finansowanie
The research was supported by Yerevan State University, Armenia, and by the Science Committee of the Republic of Armenia, within the framework of the research project no. 21AG–6C041.
Bibliografia
Aghayan, E. (1976). Modern Armenian explanatory dictionary. Yerevan: Armenia.
Anchabadze, Yu.D. / Volkova, N.G. (1990). Old Tbilisi. The city and citizens in the XIX century. Moscow: Nauka.
“Ara vay, vay, vay” (2009). Song. https://www.youtube.com/watch?v=APN3LstCsms
Ayvazyan, A. (1981). Signs of Tiflis: Stories, novellas. Yerevan: Sovetakan Grokh.
Ayvazyan, A. (1985). Our sadness around the Kezho: Stories. Yerevan: Sovetakan Grokh.
Ayvazyan, A. (1996). The long, long, painful life of Judas. Short stories, essays. Yerevan: Nairi.
Bakhtin, M. (1997). Works. Vol. 5. Works of 1940 – beginning of 1960 (pp. 159–206). Moscow: Russkie Slovari.
Bakhtin, M. (2000). The Author and the Hero: Towards the philosophical foundations of the Humanities. St. Petersburg: Azbuka.
Chakhetiya, Sh. (1958). The Armenians in Tbilisi in the eighteen hundred sixties. Historical-Philological Journal, 3, 161–167. https://arar.sci.am/dlibra/publication/187361/edition/170099/content
Garnikyan, V. (2018). САЛИДНИ ОБЕДИ ДЛЯ САЛИДНИ ЛЮДИ [Alidni obedi dlya salidni lyudi] [Respectable (not SOLID) dinners for respectable (not SOLID) people]. https://artchive.ru/garnikyanart/works/582376~Vyveski_Tiflisa
Giger, M. / Sloboda, M. (2008). Language management and language problems in Belarus: Education and Beyond. In: A. Pavlenko (ed.), Multilingualism in post-soviet countries (pp. 41–65). Bristol / Blue Ridge Summit: Multilingual Matters. DOI: https://doi.org/10.21832/9781847690883-002
Gorter, D. / Cenoz, J. (2024). A panorama of linguistic landscape studies. Bristol / Blue Ridge Summit: Multilingual Matters. DOI: https://doi.org/10.21832/9781800417151
Grishashvili, I. (1977). The literary bohemia of Old Tbilisi. Tbilisi: Merani.
Haci, S. / Zafer, Z. (2021). Modern Bulgarian literature and the Turkish loan words. Balkanistic Forum, 30(2), 320–334. DOI: https://doi.org/10.37708/bf.swu.v30i2.19
Hayrapetyan, A. (2017). Song: Ara vay vay vay. https://www.youtube.com/watch?v=M1LWEeYqrS4
Henzelmann, M. (2024). Language in post-Yugoslav Montenegro: An unstable complex of contested values. Zeitschrift für Slawistik, 69(2), 229–255. DOI: https://doi.org/10.1515/slaw-2024-0013
Henzelmann, M. / Haci, S. (2025). The infrastructure of the Turkish language in Bulgaria: Visualization, semiotization, and contemporary challenges. ΠΡΑΞΗMΑ. Journal of Visual Semiotics, 44(2), 105–132.
Igityan, H. (1991). Opening article. In: S. Manukyan, Vagarshak Elibekyan. Album (pp. 5–9). Moscow: Izobrazitel’noe iskusstvo.
Kryuchkova, L.S. / Moshchinskaya, N.V. (2009). Practical methods of teaching Russian as a foreign language. A textbook for a novice teacher, for students of philology and linguistics specializing in Russian language. Moscow: Flint, Nauka.
Lakoff, G. / Johnson, M. (1980). Metaphors we live by. Chicago: The University of Chicago.
Manning, P. (2023). The “poetic chaos” of gardens in colonial Tbilisi. International Journal of Middle East Studies, 55(3), 498–516. DOI: https://doi.org/10.1017/S0020743823001095
Margaryan, Ye.G. (2023). “The city speaks”. About the Tiflis vernacular urban language on the example of signage and advertising inscriptions. Critique and Semiotics, 1, 332–349. DOI: https://doi.org/10.25205/2307-1753-2023-1-332-349
Mkhitaryan, M.A. (1991). Tiflis mosaic. Herald of the Social Sciences, 5, 59–67. https://arar.sci.am/dlibra/publication/42165/edition/37759/content
Pirosmani, N. (2019). Works. Tbilisi: ΑΚΟΛΑΖΊΝΗ [AKOLAZINI].
Pirosmani, N. (1986). Selected works. Moscow: Sov. artist.
Sahakian, S.M. (1998). The Tiflis Armenians by presentation of “Cavkaz”. Herald of the Social Sciences, 2(2), 103–113. https://arar.sci.am/dlibra/publication/42607/edition/38160/content
Shahazis, S. (1961). Works. Yerevan: Aipetrat.
Simyan, T.S. (2019). Musical and carnival space of Old Tiflis (by the example of Vano Khojabekyan, Vagharshak Elibekyan, Agasi Aivazyan). ΠΡΑΞΗMΑ. Journal of Visual Semiotics, 2(20), 63–80. DOI: https://doi.org/10.23951/2312-7899-2019-2-63-80
Simyan, T. (2020). Creolized texts of Old Tiflis (On the example of Pirosmani, Elibekyan, Ayvazyan). Critique and Semiotics, 38(2), 256–285. DOI: https://doi.org/10.25205/2307-1737-2020-2-256-285
Simyan, T. (2024). Creative use of objects as signs in cinema: An analysis of Sergei Parajanov’s Hakob Hovnatanyan. Creativity Studies, 17(2), 475–494. DOI: https://doi.org/10.3846/cs.2024.19192
Simyan, T. / Dragan, N.-S. (2025). Languages in the South Caucasus region and in Southern Europe: Culture, semiotics, and politics. Lingua Montenegrina, 35(1), 95–97. DOI: https://doi.org/10.46584/lm.v35i1.1075
Simyan, T. / Ghazaryan, G. (2020). The biological spirit of Old Tiflis: Matchmaking, money, interpersonal relations. Idei i idealy = Ideas and Ideals, 12(1), 257–274. DOI: https://doi.org/10.17212/2075-0862-2020-12.1.2-257-274
Vezhbitsky, N. (1958). Meetings with Yesenin. http://esenin-lit.ru/esenin/vospominaniya/sovremenniki/verzhbickij-vstrechi-s-eseninym.htm
Zakharova, O.S. (2012). Occasional words formation in the correlation with norm and usage. Russian Journal of Linguistics, 2, 33–42.
Zhelikhovskaya, V. (1895). The Caucasus and Transcaucasia. St. Petersburg: M.A. Khan.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Tigran Simyan

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy
Autorzy tekstów przyjętych do publikacji w czasopiśmie Glottodidactica są zobowiązani do wypełnienia, podpisania i odesłania na adres redakcji umowy o udzielenie nieodpłatnej licencji do utworów, z zobowiązaniem do udzielania sublicencji CC.
Zgodnie z umową, autorzy tekstów opublikowanych w czasopiśmie Glottodidactica udzielają Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji oraz zezwalą na użycie sublicencji Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0).
Autorzy zachowują prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem.
Użytkownicy
Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych od 2015 roku w Glottodidactica pod następującymi warunkami:
- uznanie autorstwa - obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem, informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, DOI) oraz samej licencji;
- bez tworzenia utworów zależnych - utwór musi być zachowany w oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.
Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2015 r. prawa autorskie są zastrzeżone.
Inne
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).
