Słowa kluczowe
zmiana językowa
ideologia
imperializm językowy
funkcjonalność językowa
Jak cytować
Abstrakt
Celem artykułu jest analiza tendencji zmiany językowej oraz jej wpływu na pedagogikę językową w zróżnicowanym językowo kontekście, jakim jest Dolina Katmandu. Dane empiryczne do niniejszego badania, o charakterze ilościowo-jakościowym, zostały pozyskane za pomocą ankiet, wywiadów oraz dyskusji fokusowych przeprowadzonych wśród użytkowników języków Sherpa, Newar, Maithili oraz Tamang zamieszkujących miejskie obszary Doliny Katmandu. Wyniki wskazują na powszechnie zachodzące zjawisko zmiany językowej w kierunku języków dominujących, takich jak nepalski, angielski oraz hindi, wśród przedstawicieli analizowanych społeczności językowych. Respondenci wskazywali, iż proces ten jest silnie związany z pozytywnymi doświadczeniami socjalizacyjnymi, jakie towarzyszą posługiwaniu się wspomnianymi językami. Badanie identyfikuje również zróżnicowane wzorce użycia języka oraz postawy wobec języków w kontekście kosmopolitycznym, kształtowanym przez takie czynniki, jak migracja, małżeństwa mieszane, przekazy medialne oraz społeczne, kulturowe i edukacyjne uwarunkowania funkcjonowania języków. Uzyskane wyniki sugerują konieczność ponownego przemyślenia strategii pedagogiki językowej, w tym nauczania języka nepalskiego, angielskiego oraz języków etnicznych, w odpowiedzi na obserwowane zmiany językowe. Dostosowanie praktyk edukacyjnych do potrzeb uczniów z doświadczeniem migracyjnym może przyczynić się do skuteczniejszego włączenia ich w system edukacyjny oraz odegrać istotną rolę w rewitalizacji języków mniejszościowych i promocji różnorodności językowej Doliny Katmandu.
Bibliografia
Annamalai, E. (2001). Managing multilingualism in India: Political and linguistic manifestations. London: Sage Publications.
Bhatt, R. / Agnes, B. (2022). Multilingualism as an object of sociolinguistic description. Languages, 7, 277. DOI: https://doi.org/10.3390/languages7040277
Braun, V. / Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3 (2), 77–101. DOI: https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
Central Bureau of Statistics [CBS] (2001). Population census. Kathmandu: CBS.
Central Bureau of Statistics [CBS] (2011). Population census. National Planning Commission. Kathmandu: CBS.
Choi, T.H. / Poudel, P.P. (2024). Enactment of English medium instruction in under-resourced educational contexts: A case of multilingual public secondary schools in Nepal. System, 121, 103223. DOI: https://doi.org/10.1016/j.system.2024.103223
Fishman, J. (1991). Reversing language shift theoretical and empirical foundations of assistance to threatened languages. London: Multilingual Matters. DOI: https://doi.org/10.2307/jj.33169466
Gautam, B.L. (2021). Language contact in Nepal: A study on language use and attitudes. Cham: Palgrave McMilan Publications. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-030-68810-3
Gautam, B.L. (2022a). Aspects of language contact in Newar. International Journal of Multilingualism. DOI: https://doi.org/10.1080/14790718.2022.2069248
Gautam, B.L. (2022b). Language politics in Nepal: A socio-historical overview. Journal of World Languages. DOI: https://doi.org/10.1515/jwl-2021-0010
Gautam, B.L. / Giri, M. (2024). Trajectories of language and culture of Gopali community in Chitlang Valley. Glottodidactica, 51 (1), 7–26. DOI: https://doi.org/10.14746/gl.2024.51.1.1
Gautam, B.L. / Poudel, P.P. (2022a). Diversity, multilingualism and democratic practices in Nepal. Bandung Journal of Global South, 9, 80–102. DOI: https://doi.org/10.1163/21983534-09010004
Gautam, B.L. / Poudel, P.P. (2022b). Language contact in Maithili: Trends, traits and impact on multilingual sociolinguistic spaces. Gipan, 5 (1), 1–16. DOI: https://doi.org/10.3126/gipan.v5i1.49537
Gautam, B.L. / Poudel, P.P. (2024). Language conflict in multilingual classroom: A case study in a public school in the Kathmandu Valley. In: Y.V. Rodríguez / A. Elizaincín (eds.), Language conflict in educational settings (pp. 29–45). Abingdon: Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9781003376521-4
Johnson, D.C. / Eric, J.J. / Darrin, H. (2020). Normalization of language deficit ideology for a new generation of minoritized U.S. youth. Social Semiotics, 30 (4), 591–606. DOI: https://doi.org/10.1080/10350330.2020.1766210
Joseph, J. (2006). Language and politics. Edinburgh: Edinburgh University Press.
Liebscher, G. / Dailey, O.J. (2013). Language, space, and identity in migration. Cham: Springer. DOI: https://doi.org/10.1057/9781137316431
Malla, K.P. (2015). From literature to culture: Selected writings on Nepalese Studies, 1980–2010. Kathmandu: Social Science Baha.
Matras, Y. (2009). Language contact. Cambridge: Cambridge University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511809873
Milroy, L. / Gordon, M. (2003). Sociolinguistics: Method and interpretation. London: Wiley. DOI: https://doi.org/10.1002/9780470758359
Mühlhaüsler, P. (2015). Linguistic ecology: Language change and linguistic imperialism in the Pacific Region. London: Routledge.
National Statistics Office [NSO] (2023). National population and housing census-2021. https://nsonepal.gov.np/content/13329/nepal-statistical-year-book-2023/
Phillipson, R. (1992). Linguistic imperialism. Oxford: Oxford University Press.
Pillar, I. (2016). Linguistic diversity and social justice: An introduction to applied sociolinguistics. Oxford: Oxford University Press. DOI: https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199937240.001.0001
Poudel, P.P. / Choi, T.H. (2021). Policymakers’ agency and the structure: The case of medium of instruction policy in multilingual Nepal. Current Issues in Language Planning, 22 (1–2), 79–98. DOI: https://doi.org/10.1080/14664208.2020.1741235
Poudel, P.P. / Costley, T. (2023). Understanding the languages and language policies in children’s learning outcomes. n.a.: UNICEF.
Poudel, P.P. / Jackson, L. / Choi, T.H. (2022). Decolonisation of curriculum: The case of language education policy in Nepal. London Review of Education, 20 (1), 13. DOI: https://doi.org/10.14324/LRE.20.1.13
Sharma, D. (2023). From deficit to dialect: An evolution of English in India & Singapore. Oxford: Oxford University Press. DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780195307504.001.0001
Trudgill, P. (2020). Millennia of language change: Sociolinguistic studies in deep historical linguistics. Cambridge: Cambridge University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/9781108769754
Turin, M. (2019). Concluding thoughts on language shift and linguistic diversity in the Himalaya: The case of Nepal. In: S. Sonntag / M. Turin (eds.), The politics of language contact in the Himalaya (pp. 163–176). London: Open Book Publishers. DOI: https://doi.org/10.11647/OBP.0169.06
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Bhim Lal Gautam
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy
Autorzy tekstów przyjętych do publikacji w czasopiśmie Glottodidactica są zobowiązani do wypełnienia, podpisania i odesłania na adres redakcji umowy o udzielenie nieodpłatnej licencji do utworów, z zobowiązaniem do udzielania sublicencji CC.
Zgodnie z umową, autorzy tekstów opublikowanych w czasopiśmie Glottodidactica udzielają Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji oraz zezwalą na użycie sublicencji Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0).
Autorzy zachowują prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem.
Użytkownicy
Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych od 2015 roku w Glottodidactica pod następującymi warunkami:
- uznanie autorstwa - obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem, informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, DOI) oraz samej licencji;
- bez tworzenia utworów zależnych - utwór musi być zachowany w oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.
Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2015 r. prawa autorskie są zastrzeżone.
Inne
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).