Keywords
scientific theory
scientific writing/manner
diploma thesis
master's thesis
psychology
scientific writing methodology
How to Cite
Abstract
The article focuses on the relationship between the (scientific) theory and practice of preparing a diploma thesis in academic education (specifically, in the field of social sciences, as illustrated by psychology). The study presented here is of a methodological and synthesizing nature/aims, and was prepared: (a) to fill the re-search gap observed in this area (especially in the absence of studies indicating the location of a (good) scien-tific theory on the Internet), (b) using the analytical-synthetic method and the existing data analysis method.The author discuss here a wide spectrum of aspects pertaining to such analytical problems as: (1) the essence and functional significance of a scientific theory (in science), (2) the location of a (good) scientific theory in the subject matter literature, (3) how to apply a scientific theory (while preparing a diploma the-sis), (4) the location of a scientific theory in online scientific search engines, (5) the methodology problems essential for the process of preparing a diploma thesis.
References
American Psychological Association. (2020). Publication manual of the American Psychological Association, 7th edition. American Psychological Association.
Andersen, H., Barker, P., Chen, X. (2006). The cognitive structure of scientific revolutions. Cambridge University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511498404
Babbie, E. (2008/2013). Podstawy badań społecznych (tłum. W. Betkiewicz i in.). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Barrow, J.D. (1991). Theories of everything: The quest for ultimate explanation. Oxford University Press.
Barrow, J.D. (2008). New theories of everything: The quest for ultimate explanation. Oxford University Press. DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780192807212.001.0001
Bronk, A. (2006). Metoda naukowa. NAUKA, 1, 47–64.
Bronk, A., Walczak, M. (2019). Metoda naukowa. W: S. Janeczek, M. Walczak, A. Starościc (red.). Metodologia nauk. Cz. I: Czym jest nauka? (seria: Dydaktyka Filozofii, t. 9, s. 89–153). Wydawnictwo KUL. DOI: https://doi.org/10.2307/j.ctvxrpx84.6
Brzeziński, J.M. (2019). Metodologia badań psychologicznych. Wydanie nowe. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Cleland, C.E. (2011). Nauki historyczne, nauki eksperymentalne i metoda naukowa (tłum. D. Sagan). Filozoficzne Aspekty Genezy, 8, 105–120. DOI: https://doi.org/10.53763/fag.2011.8.59
Council of Editors. (1952). Publication manual of the American Psychological Association. Psychological Bulletin, 49(4), 389–449.
Creswell, J.W. (2013). Projektowanie badań naukowych. Metody jakościowe, ilościowe i mieszane (tłum. J. Gilewicz). Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Czupryński, A. (2023). Postrzeganie metody naukowej w naukach o bezpieczeństwie. Вісник Львівського державного університету безпеки життєдіяльності, 27, 109–118. DOI: https://doi.org/10.32447/20784643.27.2023.12
Davies, P.C.W., Brown, J. (red.). (1992). Superstrings: A theory of everything? Cambridge University Press.
Devlin, W.J., Bokulich, A. (red.). (2015). Kuhn’s structure of scientific revolutions – 50 years on. Springer. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-319-13383-6
Drwal, R.Ł. (1995). Adaptacja kwestionariuszy osobowości. Wybrane zagadnienia i techniki (red. P. Brzozowski, współpraca P. Oleś). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Epstein, S. (1973). The self-concept revisited: Or a theory of a theory. American Psychologist, 28, 404–416. DOI: https://doi.org/10.1037/h0034679
Feist, J., Feist, G.J. (1998). Theories of personality (wyd. 4). McGraw Hill.
Feyerabend, P. (1975). Against method: Outline of an anarchistic theory of knowledge. New Left Books.
Feyerabend, P. (1978). Science in a free society. Verso Books.
Feyerabend, P. (1984). Science as art. Laterza.
Feyerabend, P. (1987). Farewell to reason. Verso Books.
Feyerabend, P. (1991). Three dialogues on knowledge. Wiley-Blackwell Press.
Feyerabend, P. (2016). Philosophy of nature. Polity Press.
Francuz, P., Mackiewicz, R. (2007). Liczby nie wiedzą, skąd pochodzą. Przewodnik po metodologii i statystyce: nie tylko dla psychologów. Wydawnictwo KUL.
Frankfort-Nachmias, C., Nachmias, D. (2001). Metody badawcze w naukach społecznych. Zysk i S-ka.
Gasiul, H. (2006). Psychologia osobowości. Nurty, teorie, koncepcje. Wydawnictwo Difin.
Gasiul, H. (2012). Psychologia osobowości. Nurty, teorie, koncepcje (wyd. 2). Wydawnictwo Difin.
Gasiul, H. (2020). Psychologia osobowości. Nurty, teorie, koncepcje (wyd. 3). Wydawnictwo Difin.
Gergen, K.J. (1982). Toward transformation in social knowledge. Springer. DOI: https://doi.org/10.1007/978-1-4612-5706-6
Gower, B.S. (1997). Konwencjonalizm, wnioskowanie probabilistyczne i metoda naukowa (tłum. A. Jedynak). Przegląd Filozoficzny – Nowa seria, 6(1(21), 157–172.
Grabowski, M. (1998). Istotne i nieistotne w nauce. Szkice z aksjologii nauki. Wydawnictwo Rolewski.
Grobler, A. (2008). Metodologia nauk. Wydawnictwo Aureus, Wydawnictwo ZNAK.
Hall, C.S., Lindzey, G. (1990). Teorie osobowości (tłum. J. Kowalczewska, J. Radzicki). Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Harasimczuk, J., Cieciuch, J. (2012). Podstawowe standardy edytorskie naukowych tekstów psychologicznych w języku polskim na podstawie reguł APA. Liberi Libri. https://liberilibri.pl/standardy-apa-6-pl
Hawking, S.W. (2005). The theory of everything: The origin and fate of the universe (special anniversary edition). Phoenix Books.
Hawking, S.W. (2011). The illustrated theory of everything: The origin and fate of the universe. Phoenix Books.
Heller, M. (1992). Filozofia nauki. Wydawnictwo Naukowe Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie.
Hornowska, E. (2001/2017). Testy psychologiczne. Teoria i praktyka. Wydawnictwo Naukowe Scholar.
https://apastyle.apa.org/products
https://liberilibri.pl/standardy-apa-6-pl
https://sjp.pwn.pl/sjp/praktyk;2572279.html
https://sjp.pwn.pl/slowniki/kwalifikacja.html
https://sjp.pwn.pl/slowniki/nauka.html
https://sjp.pwn.pl/slowniki/teoria.html
https://sjp.pwn.pl/szukaj/kompetencje.html
https://sjp.pwn.pl/szukaj/praktyka.html
https://sjp.pwn.pl/szukaj/teoretyk
https://translate.google.pl/?hl=pl
https://www.practest.com.pl/sklep/testy
https://www.youtube.com/results?search_query=apa
Józefacka, N.M., Kołek, M.F., Arciszewska-Leszczuk, A. (2023). Metodologia i statystyka (t. 1: Przewodnik naukowego turysty). Wydawnictwo Naukowe PWN. DOI: https://doi.org/10.53271/2022.140
Kamiński, S. (1961). Pojęcie nauki i klasyfikacja nauk. Towarzystwo Naukowe KUL.
Kawa, J. (2013). Metodologia, metodyka, metoda jako podstawa wywodu naukowego. Studia Prawnoustrojowe, 21(1), 169–188.
King, B.M., Minium, E.W. (2020). Statystyka dla psychologów i pedagogów (tłum. M. Zakrzewska). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Kmita, J. (1976). Szkice z teorii poznania naukowego. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Kotowa, B., Such J. (red.). (1995). Kulturowe konteksty poznania. Wydawnictwo Naukowe IF UAM.
Krajewski, W., Strawiński, W. (1993). O uniwersalności i jedności nauki. Centrum Uniwersalizmu, Uniwersytet Warszawski.
Kuhn, T.S. (1970). The structure of scientific revolutions (wyd. 2 rozsz.). University of Chicago Press.
Lakatos, I. (1976). Proofs and refutations: The logic of mathematical discovery. Cambridge University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9781139171472
Lakatos, I. (1977). The methodology of scientific research programmes: Philosophical papers (t. 1). Cambridge University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511621123
Lakatos, I. (1978). Mathematics, science and epistemology: Philosophical papers (t. 2). Cambridge University Press.
Lakatos, I., Musgrave, A. (red.). (1970). Criticism and the growth of knowledge. Cambridge University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9781139171434
Larsen, R.J., Buss, D.M. (2005). Personality psychology: Domains of knowledge about human nature (wyd. 2). McGraw Hill.
McAdams, D.P. (1994). The Person: An introduction to Personality Psychology. ForthWorth: Hartcourt Brace College Publishers.
Muthukrishna, M. (2023). A theory of everyone: The new science of who we are, how we got here, and where we’re going. MIT Press.
Nagel, E. (1961). Struktura nauki (tłum. J. Giedymin, B. Rassalski, H. Eilstein). Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Nęcka, E. (2023). Psychologia. Wprowadzenie. Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Newman, B.M., Newman, P.R. (2024). Teorie rozwoju człowieka (tłum. M. Białecka, M. Szpak, M. Szmytke). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Oleś, P.K. (2013). Wprowadzenie do psychologii osobowości. Wydanie nowe. Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Ossowski, S. (1967). O nauce. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Palfrey, J., Gasser, U. (2008). Born digital: Understanding the first generation of digital natives. Basic Books.
Pervin, L.A., John, O.P. (2002). Osobowość. Teoria i badania. Wydawnictwo UJ.
Pinheiro, M.M., Simões, D. (red.). (2016). Handbook of research on engaging digital natives in higher education settings. IGI Global. DOI: https://doi.org/10.4018/978-1-5225-0039-1
Popper, K.R. (1945). The open society and its enemies (t. 1–2). Routledge.
Popper, K.R. (1957). The poverty of historicism. Routledge. DOI: https://doi.org/10.2307/2551048
Popper, K.R. (1959). The logic of scientific discovery. Psychology Press. DOI: https://doi.org/10.1063/1.3060577
Popper, K.R. (1963). Conjectures and refutations: The growth of scientific knowledge. Routledge. DOI: https://doi.org/10.1063/1.3050617
Popper, K.R. (1973). Objective knowledge: An evolutionary approach. Oxford University Press.
Popper, K.R. (1977). Logika odkrycia naukowego (tłum. U. Niklas). Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Popper, K.R. (1982). The open universe: An argument for indeterminism. Routledge.
Popper, K.R. (1992). Wiedza obiektywna. Ewolucyjna teoria epistemologiczna (tłum. A. Chmielewski). Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Popper, K.R. (1994). The myth of the framework: In defence of science and rationality. Routledge.
Prensky, M. (2001a). Digital natives, digital immigrants. https://marcprensky.com/writing/Prensky%20%20Digital%20Natives,%20Digital%20Immigrants%20-%20Part1.pdf
Prensky, M. (2001b). Digital natives, digital immigrants, part II: Do they really think differently? https://www.marcprensky.com/writing/Prensky%20%20Digital%20Natives,%20Digital%20Immigrants%20-%20Part2.pdf
Prywatna e-mailowa korespondencja naukowa z dr. hab. Adamem Tarnowskim, prof. UMK, z dnia 6 stycznia 2024 roku.
Sadowski, A., Szydlik, A. (2016). Poznanie naukowe i kanony nauki. Optimum. Studia Ekonomiczne, (2(80), 55–68. DOI: https://doi.org/10.15290/ose.2016.02.80.05
Schreiber, D. (2022). The theory of everything else: A voyage into the world of the weird. Mudlark.
Skimina, E., Harasimczuk, J., Cieciuch, J. (2022). Podstawowe standardy edytorskie naukowych tekstów psychologicznych w języku polskim na podstawie reguł APA 7, Liberi Libri. https://liberilibri.pl/apa7 DOI: https://doi.org/10.47943/lib.9788363487560
Spendel, Z. (2005). Metodologia badań psychologicznych jako forma świadomości historycznej. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Stachowski, R., Zeidler, W. (red.). (2008) Opisowa metodologia badań psychologicznych. Studia i przykłady. Vizja Press & IT.
Such, J. (1973). Wstęp do metodologii ogólnej nauk. Wydawnictwo Naukowe UAM.
Such, J. (1975). Problemy weryfikacji wiedzy. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Such, J., Szcześniak, M. (1997). Filozofia nauki. Wydawnictwo Naukowe UAM.
Surzykiewicz, J. (2000). Agresja i przemoc w szkole. Uwarunkowania socjoekologiczne. Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej.
Tiuhtin, V.S. (1983). Metoda a metodologia naukowa. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio I. Philosophia-Sociologia, 8(12), 167–180.
Weinberg, S. (1993). Dreams of a final theory: The search for the fundamental laws of Nature. Hutchinson Radius. DOI: https://doi.org/10.1063/1.2808871
Wilber, K. (2001). A theory of everything: An integral vision for business, politics, science and spirituality. Shambhala Publications.
Zawadzki, B. (2006). Kwestionariusze osobowości. Strategie i procedura konstruowania. Wydawnictwo Naukowe Scholar.
License
Copyright (c) 2025 Zbigniew Małysz
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.