Słowa kluczowe
parents of children with disabilities
creativity
creative attitude
art therapy
Jak cytować
Abstrakt
A child’s disability is a difficult experience for parents. It requires continuous reorganization of the world in a way adequate to the child’s needs and requirements, which is often a difficult situation for parents. The emerging frustration and crisis mean that many parents cannot cope emotionally by existing circumstances. That is why it is extremely important to support them and make it possible to adapt to the constantly changing situation in the most effective way. The answer to the need for direct impacts may be art therapy, focused on providing emotional support and developing the creative basis. To ensure effective support for parents of children with disabilities, it is necessary to recognize their preferences, needs and expectations. The purpose of the research presented in the article is to learn about the opinions on creativity and determine the differences in the intensification of the creative attitude of parents of children with disabilities, parents of preschool children and students not boring children. Research problems were formulated for such a specific purpose, referring to: defining the concept of ‘creativity’, impact of creativity on everyday functioning, experiences of the respondents in developing your own creative attitude and the level of severity of this attitude. The exploration uses a diagnostic survey method with survey technique. The culmination conducted allowed to determine the differences in the scope of these issues and question the proposal of support through the art therapy of parents of children with disabilities.
Bibliografia
Andrukowicz, W. (1999). Wokół fenomenu i istoty twórczości. Wydawnictwo Adam Marszałek.
Bernacka, R.E., Popek, S.L., Gierczyk, M. (2016). Kwestionariusz Twórczego Zachowania KANH III – prezentacja właściwości psychometrycznych. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. DOI: https://doi.org/10.17951/j.2016.29.3.33
Sectio J – Paedagogia-Psychologia, 29(3), 33–57.
Będkowska-Heine, V. (2003). Tworzenie roli matki dziecka niepełnosprawnego. W: S. Mihilewicz (red.), Wybrane zagadnienia psychopatologii rozwoju dzieci, młodzieży i dorosłych (s. 77–92). Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Bugajska-Bigos, I. (2012). The Man. Wydawnictwo Naukowe PWSZ w Nowym Sączu.
Bugajska-Bigos, I. (2013). Terapia i komunikacja przez sztukę na przykładzie współpracy z osobami niepełnosprawnymi intelektualnie i psychicznie. W: G. Borowik, A. Kowal (red.), Światy równoległe. Sztuka narzędziem terapii i komunikacji (s. 128–134). Wydawnictwo UP im. KEN, Stowarzyszenie Psychiatria i Sztuka.
Dobrołowicz, W., Karwowski, M. (red.). (2002). W stronę kreatywności. Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej.
Drori, I., Honig, B. (2013). A process model of internal and external legitimacy. Organization Studies, 34(3), 345–376. DOI: https://doi.org/10.1177/0170840612467153
Flick, U. (2012). Projektowanie badania jakościowego. Niezbędnik Badacza (tłum. P. Tomanek). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Florczykiewicz, J. (2011). Terapia przez kreację plastyczną w resocjalizacji recydywistów penitencjarnych. Oficyna Wydawnicza „Impuls”. Gałuszka, I. (2020). Wsparcie społeczne w ocenie rodziny dziecka z głęboką niepełnosprawnością intelektualną. Niepełnosprawność. Dyskursy Pedagogiki Specjalnej, (39), 174–188.
Gałuszka, I. (2023). Rodzice dzieci z głęboką niepełnosprawnością intelektualną wobec problemów wychowania. Wydawnictwo Naukowe UKEN.
Getzels, J.W., Csikszentmihalyi, M. (2017). From problem solving to problem finding. W: I.A. Taylor, J.W. Getzels (red.), Perspectives in creativity (s. 90–116). Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9781315126265-4
Gilroy, A. (2008). Bogactwo różnorodności czy neokolonializm? Rozwój arteterapii na świecie. W: B. Kaczorowska, W. Karolak (red.), Arteterapia w medycynie i edukacji (s. 33–40). Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi.
Józefowski, E. (2012). Arteterapia w sztuce i edukacji. Praktyka oddziaływań arteterapeutycznych z zastosowaniem kreacji plastycznej. Wydawnictwo Naukowe UAM.
Józefowski, E., Florczykiewicz, J. (2015). Warsztat twórczy jako okazja rozwoju podmiotowego w przestrzeni sztuki. Badania nad edukacyjnym wymiarem kreacji wizualnej. Drukarnia JAKS.
Karolak, W. (2014). Arteterapie. Język wizualny w terapiach twórczości i sztuce. Wydawnictwo Difin.
Książek, A. (2011). Czas na twórczość. Warsztaty arteterapeutyczne jako metoda pracy z osobami zagrożonymi wykluczeniem społecznym. Centrum Wspierania Aktywności Lokalnej CAL.
Kulczycki, M. (1990). Arteterapia i psychologia kliniczna. W: L. Hanek, M. Pasella (red.), Arteterapia. Zeszyt Naukowy nr 57 (s. 7–19). Akademia Muzyczna.
Limont, W. (2003). Twórczość w aspekcie cyklu życia. W: E. Dombrowska, A. Niedźwiedzka (red.), Twórczość – wyzwanie XXI wieku (s. 17–28). Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Łukasik, A. (2024). W kierunku postawy twórczej. W: E. Smołka (red.), Młodzież w procesie pracy nad sobą (s. 91–118). Instytut Badań Edukacyjnych.
Malchiodi, C.A. (2003). Art therapy and the brain. W: Malchiodi C.A. (red.), Handbook of art therapy (p. 16–24). The Guilford Press.
Malchiodi, C.A. (2014). Wprowadzenie. W: C.A. Malchiodi (red.), Arteterapia. Podręcznik. (s. 177–182). Harmonia Universalis.
Nęcka, E. (2003). Psychologia twórczości. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Obuchowski, K. (1985). Adaptacja twórcza. Książka i Wiedza.
Ochman, A. (2021). Wspomaganie rozwoju mowy dzieci w wieku przedszkolnym poprzez arteterapię. Niepełnosprawność. Dyskursy Pedagogiki Specjalnej, (44), 124–139.
Popek, S. (2001). Człowiek jako jednostka twórcza. Wydawnictwo UMCS.
Popek, S. (2010). Psychologia twórczości plastycznej. Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Sierecka, A.M. (2016). Wolontariat wśród osób niepełnosprawnych jako przykład zachowania prospołecznego. Niepełnosprawność – zagadnienia, problemy, rozwiązania, 20(3), 36–53.
Sikorski, W. (2006). Strategie interwencji kryzysowej. W: Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku (t. 5, R–St). Wydawnictwo Akademickie „Żak”.
Stańko-Kaczmarek, M. (2013). Arteterapia i warsztaty edukacji twórczej. Wydawnictwo Difin.
Stawiarska, A. (2004). Arteterapia osób niepełnosprawnych umysłowo (na przykładzie warsztatów ceramicznych). W: M. Knapik, W.A. Sacher (red.), Sztuka w edukacji i terapii (s. 157–161). Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Steliga, A. (2012). Wybrane zagadnienia terapii przez sztukę osób chorych psychicznie. Wydawnictwo Xeein.
Szmidt, K.J. (2007). Pedagogika twórczości. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Szulc, W. (2011). Arteterapia. Narodziny idei, ewolucja teorii, rozwój praktyki. Wydawnictwo Difin.
Szulc, W. (2015). Arteterapia – terapia dzięki sztuce. W: I. Bugajska-Bigos, A. Steliga (red.), Współczesna arteterapia. Aspekty teoretyczno-praktyczne (s. 13–29). Wydawnictwo Naukowe PWSZ w Nowym Sączu.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Agnieszka Ochman
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.