comparative literature; literary translations; poetry; metaphysical poets; George Herbert

Main Article Content

Michał Banaszak

Abstract

The poem Virtue by the metaphysical poet George Herbert is a challenge for its translators, especially in formal terms. The author of the article analyses four translations of this work into Polish, made in the 20th or 21st century – by Jerzy Pietrkiewicz, Jerzy S. Sito, Stanisław Barańczak and Maciej Froński. He enumerates the transformations made in relation to the original, determines their reasons and consequences, taking under consideration such factors as the translators’ creative personality, their aims and applied strategies. The results of these analyses allow to evaluate how these factors influenced the final depiction of Virtue available to Polish-language readers.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

How to Cite
Banaszak, M. (2019). comparative literature; literary translations; poetry; metaphysical poets; George Herbert. Porównania, 22(1), 249-266. https://doi.org/10.14746/p.2018.22.18190
Section
Articles
Author Biography

Michał Banaszak, Uniwersytet Zielonogórski

Mgr, prawnik, filolog angielski, doktorant na kierunku literaturoznawstwo na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Zielonogórskiego. Swoje zainteresowania naukowe koncentruje wokół tematyki przekładu poetyckiego. Temat przygotowywanej pracy doktorskiej dotyczy przekładów twórczości angielskich poetów metafizycznych XVII wieku na język polski.

References

  1. Literatura podmiotu:
  2. Antologia angielskiej poezji metafizycznej XVII stulecia. Wybór, wstęp i oprac. S. Barańczak. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1982.
  3. Donne, John. Medytacje. Alembik Śmierci. Przekład i wstęp Piotr Plichta. Katowice: Stowarzyszenie Inicjatyw Wydawniczych, 2014.
  4. Herbert, George. Virtue. The Norton Anthology of English Literature. T. 1. Red. M. H. Abrams. New York, London: W. W. Norton & Company, 2000. S. 1604.
  5. Herbert, George. Cnota. Przeł. Jerzy Pietrkiewicz. Antologia liryki angielskiej (1300-1950). Londyn: Katolicki Ośrodek Wydawniczy „Veritas”, 1958. S. 70-73.
  6. Herbert, George. Cnota. Przeł. Jerzy Sito. Poeci metafizyczni. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1981. S. 119.
  7. Herbert, George. Cnota. Przeł. Stanisław Barańczak. Antologia angielskiej poezji metafizycznej XVII stulecia. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1982. S. 143.
  8. Herbert, George. “Wiersze“. Przeł. Maciej Froński. Literatura na Świecie 5-6 (2014). S. 121-124.
  9. Pietrkiewicz Jerzy, red. Antologia liryki angielskiej (1300-1950). Londyn: Katolicki Ośrodek Wydawniczy „Veritas”, 1958.
  10. Poeci języka angielskiego. T. 1. Oprac. H. Krzeczkowski, J. S. Sito, J. Żuławski. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1969.
  11. Sito Jerzy S., red. Śmierć i miłość. Mała antologia poezji według tekstów angielskich mistrzów, przyjaciół, rywali, wrogów i naśladowców Johna Donne‘a. Warszawa: Czytelnik, 1963.
  12. Sito Jerzy S., red. Poeci metafizyczni. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1981.
  13. Traherne, Thomas. „Dziękczynienie za Duszę“. Przeł. Andrzej Sosnowski. Literatura na Świecie 5-6 (2014a). S. 5-23.
  14. Traherne, Thomas. „Wiersze“. Przeł. Zbigniew Machej. Literatura na Świecie 5-6 (2014b). S. 33-44, 103-113.
  15. Vaughan, Henry. „Wiersze“. Przeł. Maciej Froński. Literatura na Świecie 5-6 (2014). S. 45-50.
  16. Literatura przedmiotu:
  17. Barańczak, Stanisław. „Mały, lecz maksymalistyczny manifest translatologiczny […]”. Ocalone w tłumaczeniu. Kraków: a5, 2004. S. 13-62.
  18. Bennett, Joan. Five Metaphysical Poets. Cambridge: University Press, 1964.
  19. Dembińska-Pawelec, Joanna. Światy możliwe w poezji Stanisława Barańczaka. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 1999.
  20. Górski, Tomasz. „Intertekstualność a przekład”. Między Oryginałem a Przekładem XI. Nieznane w przekładzie. Red. M. Filipowicz-Rudek, J. Konieczna-Twardzikowa. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2005. S. 231-243.
  21. Johnson, Samuel. „Cowley”. The Norton Anthology of English Literature. T. 1. Red. M. H. Abrams. New York, London: W. W. Norton & Company, 2000. S. 2736-2738.
  22. Kaczorowska, Monika. „Wstęp. Poeta jako tłumacz. Wprowadzenie w problematykę poetyki przekładów poetyckich Stanisława Barańczaka”. Przekład jako kontynuacja twórczości własnej. Na przykładzie wybranych translacji Stanisława Barańczaka z języka angielskiego. Kraków: Universitas, 2011. S. 5-26.
  23. Martz Louis L., red. The Oxford Poetry Library. George Herbert. Oxford, New York: Oxford University Press, 1994.
  24. Nord, Christiane. „Wprowadzenie do tłumaczenia funkcjonalnego”. Współczesne teorie przekładu. Antologia. Red. P. Bukowski, M. Heydel. Kraków: Znak, 2009. S. 175-191.
  25. Onions Charles T., red. The Oxford Dictionary of English Etymology. Oxford: Oxford Unversity Press, 1979.
  26. Pawelec, Dariusz. Poezja Stanisława Barańczaka. reguły i konteksty. Katowice: „Śląsk”, 1992.
  27. Pietrkiewicz, Jerzy. „Przedmowa“. Antologia liryki angielskiej (1300-1950). Red. J. Pietrkiewicz. Londyn: Katolicki Ośrodek Wydawniczy „Veritas”, 1958. S. 17-20.
  28. Pietrkiewicz, Jerzy. „Literatura polska w perspektywie europejskiej”. Literatura polska w perspektywie europejskiej. Studia i rozprawy. Wyb. i oprac. J. Starnawski. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1986. S. 31-43.
  29. Plichta, Piotr. „O pierwszych przekładach utworów Johna Donne na język polski”. Studia o przekładzie 33. Wielcy tłumacze. Red. P. Fast, W. M. Osadnik. Katowice: „Śląsk”, 2012. S. 97-108.
  30. Rajewska, Ewa. „Poeta i tłumacz”. Stanisław Barańczak – poeta i tłumacz. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2007. S. 9-29.
  31. Sito, Jerzy S. „Poeci metafizyczni”. Poeci metafizyczni. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1981. S. 5-16.
  32. Sowizdrzał z Mikołowa. Wywiad Marcina Mońki z Maciejem Frońskim. Gazeta Wyborcza 15.03.2007. Web. 24.03.2018. <http://maciekfronski.dzs.pl/media-o-mnie/wywiad---gazeta-wyborcza>
  33. Starnawski, Jerzy. „Jerzy Pietrkiewicz – badacz literatury polskiej i porównawczej”. Literatura polska w perspektywie europejskiej. Studia i rozprawy. Wyb. i oprac. J. Starnawski. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1986. S. 5-29.
  34. Toury, Gideon. „Pojęcie domniemanego przekładu. Zaproszenie do nowej dyskusji”. Studia o przekładzie 10. Komparatystyka literacka a przekład. Red. P. Fast, K. Żemła. Katowice: „Śląsk“, 2000. S. 19-35.
  35. Ward, Jean. „George Herbert a wiek XX. W kręgu chrześcijańskiej poezji brytyjskiej”. Pamiętnik literacki 98 (2007). Z. 2. S. 107-129.
  36. Wilcox, Helen. „George Herbert”. The Cambridge Companion to English Poetry. Donne to Marvell. Red. T. N. Corns. Cambridge: Cambridge University Press, 1998. S. 183-199.
  37. Wilczek, Piotr. „John Donne. Polskie przekłady Sonetu X”. Studia o przekładzie 32. Angielsko-polskie związki literackie. Red. P. Fast. Katowice: „Śląsk“, 2011. S. 19-30.
  38. Wilczek, Piotr. „Translatorskie polemiki Stanisława Barańczaka”. „Obchodzę urodziny z daleka…” Szkice o Stanisławie Barańczaku. Red. J. Dembińska-Pawelec, D. Pawelec. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2007. S. 199-209.
  39. Wiszniowska-Majchrzyk, Marta. „Onegdaj w nocy Wieczność oczy me ujrzały czyli o angielskiej poezji metafizycznej XVII wieku”. Studia Philosophiae Christianae 47 (2011). S. 151-166.