Visualisation of the Litany in Concrete Poetry: Gomringer, Jandl, Bocian

Main Article Content

Abstract

The article presents examples of concrete poetry in Polish and German, examples that simultaneously meet the two following criteria: 1) they combine both literary and visual elements, and 2) can be considered as litanies because of the pattern of repetition used. A question is posed as to whether the poems are based on the same concept of space-time as in the medieval litanies. As the analysis shows, inter-semiotic relations between the linguistic and the visual aspects of the poems are indicative of a substantial divergence between Polish and German-language concrete poetry as regards their access to the generic worldview of the litany.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

How to Cite
Sadowski, W. (2021). Visualisation of the Litany in Concrete Poetry: Gomringer, Jandl, Bocian. Porównania, 28(1), 141-161. https://doi.org/10.14746/por.2021.1.7
Section
Articles
Author Biography

Witold Sadowski

Witold Sadowski – prof., literaturoznawca, pracownik naukowy Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, autor publikacji na temat historii i teorii wiersza, genologii, związków między literaturą a sztukami plastycznymi, twórczości poetów polskich (współczesnych i dawniejszych) oraz form religijnych w poezji europejskiej. Opublikował między innymi książki: Europejski wiersz litanijny. W innej czasoprzestrzeni (2018), Litania i poezja. Na materiale literatury polskiej od XI do XXI wieku (2011), Wiersz wolny jako tekst graficzny (2004), Tekst graficzny Białoszewskiego (1999).E-mail: sadowski@uw.edu.plORCID: 0000–0002–9816–0111

References

  1. Benveniste Émile (1977), Semiologia języka, przeł. Krystyna Falicka, w: tenże, Znak, styl, konwencja, wyb. Michał Głowiński, Czytelnik, Warszawa, s. 11–42.
  2. Bohn Willard (2011), Reading Visual Poetry, Fairleigh Dickinson University Press, Lanham.
  3. Bernstein Nils (2011), “kennen sie mich herren / meine damen und herren“: Phraseologismen in Moderner Lyrik am Beispiel von Ernst Jandl und Nicanor Parra, Königshausen & Neumann, Würzburg.
  4. Bocian Marianna (1979), Odejście Kaina, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław.
  5. Dawidek-Gryglicka Małgorzata (2012), Historia tekstu wizualnego. Polska po 1967 roku, korporacja Ha!art, Kraków–Wrocław.
  6. Gellner Christoph (2009), „das tier mensch das tier tier der schöpfer beider sei gelobt“: Ernst Jandls radikale religiöse Lyrik, w: Religion und Gegenwartsliteratur: Spielarten einer Liaison, red. Albrecht Grözinger, Andreas Mauz, Adrian Portmann, Königshausen & Neumann, Würzburg, s. 105–117.
  7. Gomringer Eugen (1975), jede sieht es sanders…, karta noworoczna dla przyjaciół, NOWEA, Düsseldorf.
  8. Gomringer Eugen (1977), konstellationen – ideaogramme – stundenbuch, Philipp Reclam jun., Stuttgart.
  9. Higgins Dick (1987), Pattern Poetry: Guide to an Unknown Literature, State University of New York Press, New York.
  10. Jandl Ernst (1997), poetische werke, t. 1–10, red. Klaus Siblewski, Luchterhand, München.
  11. Jandl Ernst (1979), Die poetische Syntax in den Gedichten von Friederike Mayröcker, „Modern Austrian Literature”, t. 12, nr 3/4, s. 237–265.
  12. Jandl Ernst (2008), Ottos Mops hopst, il. Erhard Dietl, cbj, München.
  13. Kremer Aleksandra (2015), Przypadki poezji konkretnej, Instytut Badań Literackich PAN, Warszawa.
  14. Sadowski Witold (2018), Europejski wiersz litanijny. W innej czasoprzestrzeni, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
  15. Sadowski Witold (2011), Litania i poezja. Na materiale literatury polskiej od XI do XXI wieku, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
  16. Sadowski Witold (2016), Wiersz litanijny w przekładzie na obraz, w: Ikonoklazm i ikonofilia: Między historią a współczesnością, red. Agata Stankowska, Marcin Telicki, Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, Poznań, s. 61–72.
  17. Sadowski Witold, Kowalska Magdalena, Kubas Magdalena Maria (2020), Studies on Litanies in the Past and Present, w: The Litany in Arts and Cultures, red. Witold Sadowski, Francesco Marsciani, Brepols Publishers, Turnhout, s. 1–24.
  18. Schwens-Harrant Brigitte (2015), Literatur als Litanei, w: Religion und Literatur im 20. und 21. Jahrhundert: Motive, Sprechweisen, Medien, red. Tim Lörke, Robert Walter-Jochum, V&R unipress, Göttingen, s. 353–366.
  19. Sławek Tadeusz (1989), Między literami. Szkice o poezji konkretnej, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław.
  20. Sławek Tadeusz (2007), Przed-teo, za-logia. Stanisława Dróżdża teologia przyimków, „Anthropos”, nr 8–9, https://tinyurl.com/58u5y9u4 [dostęp: 01.09.2020].
  21. Toury Gideon (1986), Translation: A Cultural-Semiotic Perspective, w: Encyclopedic Dictionary of Semiotics, t. 2, red. Thomas A. Sebeok, Mouton de Gruyter, Berlin, s. 1111–1124.
  22. Wiesiołowski Aleksandr (1913), Tri glawy iz istoriczeskoj poetiki, w: tenże, Sobranie soczinienij, t. 1, Tipografija Imperatorskoj Akademii Nauk, Sankt-Petersburg, s. 226–481.