The Crooked Mirrors of the Crisis? Brexit-Related Socio-Political Conflicts and Divisions in Contemporary British and Irish Fiction

Main Article Content

Ryszard Bartnik
Leszek Drong
Małgorzata Zduniak-Wiktorowicz

Abstract

The aim of this article is to offer a literary, philosophical and socio-political background to the development of BrexLit, defined by Jon Day (in 2017) as an emerging genre of literature. Our article’s focus is on British and Irish novels, as well as other anglophone fiction from outside the British Isles, which communicate a message to do with the 2016 referendum resulting in the departure of the United Kingdom from the European Union. Novelists have developed a particularly acute and sensitive response to the socio-political transformations in Great Britain and, to a large extent, in Northern Ireland. The key question we address here concerns the role of literary discourse confronting socio-political realities and various ideologies that have affected people living in the UK. Do the novels published over the last few years reflect alternative political scenarios? Or, by involving an inevitable temporal slippage in commenting on European realities, are they only a displaced and ideologically refracted reflection of the social changes, i.e., crooked mirrors of the crisis? Is there, in the contemporary novel, a still inadequately utilized potential to shape and implement fictional narratives with a view to a better future of the culture—and the whole public sphere—in the British Isles? Our answers consist in maintaining close ties between the evolution of the British assessment of sociopolitical realities and European culture at large, including the sort of culture that is only anticipated and projected onto the future. Both British and Irish writers who address Brexit as an issue nearly unanimously emphasize a message about upholding and affirming a supranational community above politics, even in the face of recent rifts and divisions.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

How to Cite
Bartnik, R., Drong, L., & Zduniak-Wiktorowicz, M. (2021). The Crooked Mirrors of the Crisis? Brexit-Related Socio-Political Conflicts and Divisions in Contemporary British and Irish Fiction. Porównania, 30(3), 21-39. https://doi.org/10.14746/por.2021.3.2
Section
Articles
Author Biographies

Ryszard Bartnik, Adam Mickiewicz University, Poznań

Ryszard Bartnik – dr hab., zatrudniony na stanowisku profesora uczelni na Wydziale Anglistyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza (Zakład Literatury Angielskiej i Lingwistyki Literackiej). Jego głównym obszarem zainteresowań badawczych jest współczesna literatura brytyjska / angielska / północnoirlandzka / południowoafrykańska. Główny nacisk w swoich badaniach kładzie na sposoby przedstawiania, w ramach dyskursu literackiego, takich kwestii jak: trauma, pamięć, przemoc, pojednanie, społeczeństwa podzielone, ale także fundamentalizm, ideologia. Rezultatem powyższych prac badawczych jest wydana w 2017 roku książka poświęcona południowoafrykańskim i północnoirlandzkim narracjom literackim powstałym po okresach przełomu politycznego, odpowiednio w roku 1994 i 1998. W ostatnim czasie, to jest w latach 2020–2021, jego uwaga skupia się na zawirowaniach okołobrexitowych i związanych z brexitem korelacjach pomiędzy dyskursem literackim a dyskursem społeczno-politycznym.

Leszek Drong, Uniwersytet Śląski w Katowicach

Leszek Drong – prof. dr hab., anglista związany z Instytutem Literaturoznawstwa na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Obecnie pełni także funkcję prodziekana ds. badań naukowych Wydziału Humanistycznego. Od 2019 roku jest prezesem Polskiego Towarzystwa Badań Irlandystycznych. Jego najnowsza monografia nosi tytuł: Tropy konfliktu. Retoryka pamięci kulturowej we współczesnej powieści północnoirlandzkiej (Katowice 2019). Publikował ostatnio w takich czasopismach jak „Critique: Studies in Contemporary fiction”, „Estudios Irlandeses”, „Studia Litteraria Universitatis Iagellonicae Cracoviensis” czy „Przegląd kulturoznawczy”. Jego zainteresowania badawcze oscylują wokół irlandystyki (szczególnie Irlandia Północna) oraz badań nad pamięcią kulturową w kontekście geopolityki europejskiej (badania nad granicami – border studies).

Małgorzata Zduniak-Wiktorowicz, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Małgorzata Zduniak-Wiktorowicz – dr hab., prof. UAM, pracuje na Wydziale Filologii Polskiej i Klasycznej, gdzie prowadzi zajęcia dla cudzoziemców. Zajmuje się głównie polsko-niemieckimi dyskursami, polską literaturą w Niemczech, w tym niemiecko-polską prozą migracyjną, studiami postkolonialnymi i postzależnościowymi. Autorka monografii: Filologia w kontakcie. Polonistyka, germanistyka, postkolonializm, Poznań 2018.

References

  1. @BorderIrish (2019), I am the Border, so I am, HarperCollinsPublishers, London.
  2. Applebaum Anne (2020), Twilight of Democracy. The Seductive Lure of Authoritarianism, Doubleday, New York.
  3. Bauman Zygmunt (1989), Modernity and the Holocaust, Polity Press, Cambridge.
  4. Bauman Zygmunt (2018), Retrotopia, przeł. Karolina Lebek, PWN, Warszawa.
  5. Beard Mary (2019), A New European Song, w: A Love Letter to Europe: An Outpouring of Sadness and Hope from Writers, Thinkers and Artists, red. Mary Beard i in., Hodder & Stoughton, Kindle Edition.
  6. Blair Tony (2010), A Journey, Hutchinson, London.
  7. Buckledee Steve (2018), Language of Brexit: How Britain Talked Its Way Out of the European Union, London and New York, Bloomsbury Academic.
  8. Coe Jonathan (2018), Middle England, Penguin Books, London.
  9. Conspiracy Theories: The Reptilian Elite, “Time”, https://tinyurl.com/3mr48htd [dostęp: 30.05.2021].
  10. Drong Leszek (2019), Tropy konfliktu. Retoryka pamięci kulturowej we współczesnej powieści północnoirlandzkiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice.
  11. Drong Leszek (2021), Ograniczanie Irlandii. Badania (po)nad granicami i literatura rozbiorowa, „Śląskie Studia Polonistyczne”, t. 17, nr 1, s. 1–16, https://doi.org/10.31261/SSP.2021.17.01.
  12. Eaglestone Robert, red. (2018), Brexit and Literature: Critical and Cultural Responses, London and New York, Routledge.
  13. Edgington Tom, Morris Chris (2021), Brexit: What is the Northern Ireland Protocol and why are there checks?, “BBC News”, 15.03, https://www.bbc.com/news/explainers–53724381 [dostęp: 30.05.2021].
  14. Ferriter Diarmaid (2019), The Border: The Legacy of a Century of Anglo-Irish Politics, Profile Books, London.
  15. Fukuyama Francis (2019), Identity. Contemporary Identity Politics and the Struggle for Recognition, Profile Books, London.
  16. Hamid Mohsin (2018), Drzwi na Zachód, przeł. Witold Kurylak, Sonia Draga, Katowice.
  17. Hesk Jon (2019), Boris Johnson and the seductive sophistry of slogans, “Ancient and Modern Rhetoric”, 01.10, https://tinyurl.com/29su4fbf [dostęp: 30.05.2021].
  18. Jarniewicz Jerzy (2000), Hieroglify historii, w: tenże, Lista obecności. Szkice o dwudziestowiecznej prozie brytyjskiej i irlandzkiej, Rebis, Poznań, s. 227–231.
  19. Lanchester John (2019), The Wall, Faber & Faber, London.
  20. Lively Penelope (2019), It Began on a Field in Normandy, w: A Love Letter to Europe: An Outpouring of Sadness and Hope from Writers, Thinkers and Artists, red. Mary Beard i in., Hodder & Stoughton, Kindle Edition.
  21. McCann Gerard, Hainsworth Paul (2016), Brexit and Northern Ireland: the 2016 referendum on the United Kingdom’s membership of the European Union, “Irish Political Studies”, 32: 2, s. 1–14, https://doi.org/10.1080/07907184.2016.1243530
  22. McEwan Ian (2019), The Cockroach, Jonathan Cape, London.
  23. Moore Cormac (2019), Birth of the Border: The Impact of Partition in Ireland, Merrion Press, Newbridge.
  24. O’Toole Fintan (2020), Three Years in Hell: The Brexit Chronicles, Head of Zeus, London.
  25. Park David (2018), Travelling in a Strange Land, Bloomsbury Publishing, London.
  26. Patterson Glenn (2019), Backstop Land, Head of Zeus, London.
  27. Patterson Henry (2013), Ireland’s Violent Frontier: The Border and Anglo-Irish Relations During the Troubles, Palgrave Macmillan, London.
  28. Perrigo Billy (2019), “Get Brexit Done.” The 3 Words That Helped Boris Johnson Win Britain’s 2019 Election, “Time”, 13.12, https://tinyurl.com/ypajkxat [dostęp: 30.05.2021].
  29. Schlögel Karl (2009), W przestrzeni czas czytamy. O historii cywilizacji i geopolityce, przeł. Izabela Drozdowska, Łukasz Musiał, Poznańska Biblioteka Niemiecka, Poznań.
  30. Schraer Rachel, Edgington Tom (2019), Chlorinated chicken: How safe is it?, “BBC Reality Check”, 05.03, https://www.bbc.com/news/uk–47440562 [dostęp: 30.05.2021].
  31. Shaw Kristian (2017), Cosmopolitanism in Twenty-First Century Fiction, Palgrave Macmillan, London.
  32. Shaw, Kristian (2021), Brexlit: British Literature and the European Project, Bloomsbury Publishing, London.
  33. Skrendo Andrzej (2019), Pisarz jako przewodnik duchowy w: Geoliteratura. Przewodnik, bedeker, poradnik, red. Jerzy Madejski, Sławomir Iwasiow, Universitas, Kraków, s. 23–40.
  34. Sobolewska Maria, Ford Robert (2020), Brexitland: Identity, Deversity and the Reshaping of British Politics, Cambridge University Press, Cambridge.
  35. The Northern Ireland Protocol (2020), https://tinyurl.com/5ap6um7b [dostęp: 30.05.2021].
  36. Upstone Sara (2018), Do novels tell us how to vote?, w: Brexit and Literature: Critical and Cultural Responses, red. Robert Eaglestone, Routledge, London and New York, s. 44–58.
  37. Years and Years, twórca: Russell T. Davies, Red Production Company i HBO, 2019.