The Interspecies Encounter Zones. Relations between dogs and humans [with “devil’s saliva in hearts”

Main Article Content

Ewa Szperlik

Abstract

The subject of the literary study proposed in the title is the triptych by Josip Mlakić, which follows the convention of a futuristic anti-utopia. The work provides research material amenable to the application of diverse, interdisciplinary methodological tools (from ecocriticism to animal studies). In addition to the symbolic framing of the issue of dogs in cultural history, the starting point for the reflections on the post-apocalyptic vision of the totalitarian world (through which further wars swept and disturbed the ecosystem) is the post-humanist and post-anthropocentric perspective of the present and future human condition, with a particular focus on species chauvinism. In the Bosnian-Herzegovinian writer’s anti-war prose, speciesism (seen from the perspective of the complex relationship between dogs and humans) is also manifested in the blurring of the boundary between the concepts of animalism and humanity, in a vision of the world in which homo crudelis proves to be the greatest threat. In the world depicted by Mlakić, the relations between the man and the dog can be defined as an example of companion species, “nanoculture” realised in diverse “contact areas”. There also arises the question of hierarchical relations between people, entities with weak subjectivity: the excluded, the marginalised and all exterminated Others, including the disabled, who become subordinated “dogs” with the status of victims. The anticipated result of the study will be to present the function of literature as a source of reflection and a medium of expression (an invention, attributed to the humans) in relation to the concept of the twilight of anthropocentrism.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

How to Cite
Szperlik, E. (2021). The Interspecies Encounter Zones. Relations between dogs and humans [with “devil’s saliva in hearts”. Poznańskie Studia Slawistyczne, (21), 189-207. https://doi.org/10.14746/pss.2021.21.10
Section
Studia animalia: the image of animals in literature
Author Biography

Ewa Szperlik, Adam Mickiewicz University in Poznan

Associate professor at Institute of Slavic Philology, Adam Mickiewicz University in Poznań; Croatist, Slavicist. She researches the contemporary and recent literature of the former Yugoslavia (Croatian, Serbian, Bosnian) and explores the issue of changes in culture and literature after 1945 and after the disintegration of Yugoslavia in the 1990s. In the field of Slavic studies, she is also interested in selected Sorbian issues. The author of the doctoral dissertation: Reception and Realisation of Socrealist Poetics in Croatian and Sorbian Prose, 2008. The most recent monograph: Croatian (non)memory of Yugoslavia. Concealment, Omission and Re-Remembering in Croatian prose after 1991, Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2019.

References

  1. Baratay, É. (2014). Zwierzęcy punkt widzenia. Inna wersja historii. Przeł. P. Tarasewicz. Gdańsk: Wydawnictwo w Podwórku.
  2. Barcz, A. (2016). Realizm ekologiczny. Od ekokrytyki do zookrytyki w literaturze polskiej. Katowice: Wydawnictwo Naukowe „Śląsk”.
  3. Cirlot, J. E. (2000). Słownik symboli. Przeł. I. Kania. Kraków: Znak.
  4. Chymkowski, R. (2014). Zwierzęta i antropologia kultury. „Przegląd Humanistyczny” nr 1 (442), R. LVIII, s. 35–44.
  5. Dzwonkowska, D. (2015). Znaczenie empatii i współczucia w trosce o jakość życia zwierząt. W: Filozofia wobec świata zwierząt. Red. D. Dzwonkowska, M. Latawiec, D. Gzyra, J. Lejman, M. Twardowski, J. Tymieniecka-Suchanek. Warszawa: Wydawnictwo KSW, s. 81–100.
  6. Fiedorczuk, J. (2015). Cyborg w ogrodzie. Wprowadzenie do ekokrytyki. Gdańsk: Wydawnictwo Naukowe Katedra.
  7. Haraway, D. J. (2007). When species meet. Minneapolis: University of Minnesota Press.
  8. Haraway, D. J. (2012). Manifest gatunków stowarzyszonych. Przeł. J. Bednarek. W: Teorie wywrotowe. Antologia przekładów. Red. A. Gajewska, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, s. 241–260.
  9. Jaroszuk, A. (2014). Podobieństwa i różnice. Badania historyczne nad zwierzętami a animal studies. „Przegląd Humanistyczny” nr 1 (442), R. LVIII, s. 27–33.
  10. Jarzyna, A. (2019). Post-koiné. Studia o nieantropocentrycznych językach (poetyckich). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
  11. Kopaliński, W. (2015). Słownik symboli. Warszawa: Rytm.
  12. Lejman, J. (2015). O zmyślności zwierząt. Rozważania wokół etyki zróżnicowanych natur. W: Filozofia wobec świata zwierząt. Red. D. Dzwonkowska, M. Latawiec, D. Gzyra, J. Lejman, M. Twardowski, J. Tymieniecka-Suchanek. Warszawa: Wydawnictwo KSW, s. 31–58.
  13. Lestel, D. (2015). Myśleć sierścią. Zwierzęcość w perspektywie drugoosobowej. Przeł. A. Dwulit. W: Zwierzęta i ich ludzie. Zmierzch antropocentrycznego paradygmatu. Red. A. Barcz, D. Łagodzka. Warszawa: IBL, s. 14–28.
  14. Mlakić, J. (2020). O zlatu, ljudima i psima. Zaprešić: Fraktura. Pogačnik, J. (2006). Proza poslije FAK-a. Zagreb: Profil.
  15. Pratt, M. L. (1992). Imperial Eyes. Travel Writing and Transculturation. London–New York: Routledge.
  16. Pręgowski, M. P. (2014). Największy, najukochańszy. Ostatnie pożegnania opiekunów z psami. W: Pies też człowiek? Relacje psów i ludzi we współczesnej Polsce. Red. M. P. Pręgowski, J. Włodarczyk. Gdańsk: Wydawnictwo Naukowe Katedra, s. 301–327.
  17. Schollenberger, J. (2014). Zwierzoczłekoupiór? Posthumanistyczna refleksja nad zwierzętami. „Przegląd Humanistyczny” nr 1 (442), R. LVIII, s. 15–25.
  18. Twardowski, M. (2015). Krótko o „słabej” wersji antropocentryzmu Bryana G. Nortona. W: Filozofia wobec świata zwierząt. Red. D. Dzwonkowska, M. Latawiec, D. Gzyra, J. Lejman, M. Twardowski, J. Tymieniecka-Suchanek. Warszawa: Wydawnictwo KSW, s. 59–79.
  19. Ullrich, J. (2015). Strefy kontaktu. Spotkanie psa i człowieka. (Psio-ludzkie metamorfozy w sztuce współczesnej). Przeł. E. Ulińska. W: Zwierzęta i ich ludzie. Zmierzch antropocentrycznego paradygmatu. Red. A. Barcz i D. Łagodzka. Warszawa: IBL, s. 77–93.
  20. Wojtków, A. (2014). Dogoterapia we współczesnej Polsce. W: Pies też człowiek? Relacje psów i ludzi we współczesnej Polsce. Red. M. P. Pręgowski, J. Włodarczyk. Gdańsk: Wydawnictwo Naukowe Katedra, s. 231–255.
  21. Włodarczyk, J. (2014a). Strefy kontaktu i strefy władzy. Feministyczna analiza relacji kobiet i psów w sportach kynologicznych w Polsce. W: Pies też człowiek? Relacje psów i ludzi we współczesnej Polsce. Red. M. P. Pręgowski, J. Włodarczyk. Gdańsk: Wydawnictwo Naukowe Katedra, s. 113–151.
  22. Włodarczyk, J. (2014b). Kto śni o owcach? Pasterstwo z psami a pastoralizm. W: Pies też człowiek? Relacje psów i ludzi we współczesnej Polsce. Red. M. P. Pręgowski, J. Włodarczyk. Gdańsk: Wydawnictwo Naukowe Katedra, s. 153–192.
  23. Vargas, W. (2020). Bestiariusz zwierząt. Olszanica: BOSZ.
  24. Visković, V. (2006). U sjeni FAK-a. Zagreb: v/b/z.