Keywords
language
Ferdinand de Saussure
scientific discipline
interdisciplinarity
How to Cite
Abstract
This article explores the evolution in defining the goals, subject matter and boundaries of linguistics as an academic discipline. The discussion has two goals: to demonstrate shifts in the understanding of the essence of linguistics and to provide a synthesized overview of changes in methodological tools and the scope of linguistic research, particularly those arising from interdisciplinary collaboration. The article outlines the historical context for the formation of linguistics and its research focus, and it synthesizes potential mechanisms for expanding the boundaries of linguistic inquiry (redefining research objectives, paradigm shifts, and interdisciplinary approaches) as well as forms of openness to collaboration (interdisciplinarity, complementarity, and transdisciplinarity). The conclusions consider the implications of these shifts in the self-definition of linguistics for research outcomes.
References
Baudouin de Courtenay, J. (1983). Charakterystyka psychologiczna języka polskiego. W: Dzieła wybrane, t. V. Warszawa: PWN, s. 28–98.
Baudouin de Courtenay, J. (2016). Językoznawstwo. W: Teksty mniej znane, „Biblioteka LingVariów”, t. 21. Przeł. M. Skarżyński. Kraków: Księgarnia Akademicka, s. 161–194.
Baudouin de Courtenay, J. (1990). Język i języki. W: Dzieła wybrane, t. IV. Warszawa: PWN, s. 332–354.
Bierwiaczonek, B. (2008). Czy językoznawstwo kognitywne jest autonomiczne?. W: Metodologie językoznawstwa. Współczesne tendencje i kontrowersje. Red. P. Stalmaszczyk, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 120–131.
Bobrowski, I. (2020). Zagadnienia metodologii i filozofii językoznawstwa. Kraków: Instytut Języka Polskiego PAN.
Bobryk, J. (2011). Redukcjonizm, psychologia, semiotyka. Warszawa: Polskie Towarzystwo Semiotyczne i Instytut Psychologii PAN.
Chruszczewski, P. (2011). Językoznawstwo antropologiczne. Zadania i metody. Wrocław: Oddział PAN we Wrocławiu.
Domańska, E. (2010). Jakiej metodologii potrzebuje współczesna humanistyka? „Teksty Drugie”, nr 1–2, s. 45–55.
Furdal, A. (1977). Językoznawstwo otwarte. Opole: Wydawnictwo Opolskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.
Gadamer, H.-G. (2004). Prawda i metoda. Zarys hermeneutyki filozoficznej. Przeł. B. Baran. Warszawa: PWN.
Gawroński, A. (1984). Dlaczego Platon wykluczył poetów z Państwa? U źródeł współczesnych badań nad językiem. Warszawa: Biblioteka Więzi.
Grucza, F. (1983). Zagadnienia metalingwistyki. Warszawa: PWN.
Heinz, A. (1978). Dzieje językoznawstwa w zarysie. Warszawa: PWN.
Hohol, M. (2017). Wyjaśnić umysł. Struktura teorii neurokognitywnych. Kraków: Copernicus Center Press.
Kiklewicz, A. (2011). Profilowanie kontekstu w paradygmatach językoznawstwa. W: Metodologie językoznawstwa. Od genu języka do dyskursu. Red. P. Stalmaszczyk, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 83–110. DOI: https://doi.org/10.18778/7525-585-0.06
Kuhn, Th. S. (2020). Struktura rewolucji naukowych. Przeł. H. Ostromęcka. Warszawa: Aletheia.
Lakoff, G. (1990). The Invariance Hypothesis: Is Abstract Reason Based on Image Schemas? „Cognitive Linguistics”, nr 1, s. 39–74. DOI: https://doi.org/10.1515/cogl.1990.1.1.39
Lyons, J. (1975). Wstęp do językoznawstwa. Przeł. K. Bogacki. Warszawa: PWN.
Paveau, M.-A., Sarfati, G.-E. (2009). Wielkie teorie językoznawcze. Od językoznawstwa historyczno-porównawczego do pragmatyki. Przeł. I. Piechnik. Kraków: Flair.
Saussure, F. de (1961). Kurs językoznawstwa ogólnego. Przeł. K. Kasprzyk. Warszawa: PWN.
Schlauch, M. (1967). Język i językoznawstwo współczesne. Przeł. L. Biedrzycki. Warszawa: PWN.
Słapek, D. (2017). Rozważania metajęzykoznawcze. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego – Primum Verbum.
Stalmaszczyk, P. (2021). Szkice z metodologii językoznawstwa i filozofii języka. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. DOI: https://doi.org/10.18778/8220-515-2
Stalmaszczyk, P. (red.). (2006). Metodologie językoznawstwa. Podstawy teoretyczne, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Stalmaszczyk, P. (red.) (2008). Metodologie językoznawstwa. Współczesne tendencje i kontrowersje, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Szczepankowska, I. (2003). Interdyscyplinarność językoznawstwa a problem kompetencji badawczej. W: Słowa jak mosty nad wiekami. Red. U. Sokólska, P. Wróblewski, Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, s. 375–382.
Tabakowska, E. (2005). Komunikowanie i poznawanie w językoznawstwie. „Teksty Drugie”, nr 1–2, s. 50–59.
Taylor, J.R. (2007). Gramatyka kognitywna. Przeł. M. Buchta, Ł. Wiraszka. Kraków: Universitas.
Wendland, M. (2017). Humanistyka w oczach humanistów – od wczesnej nowożytności do dzisiaj. W: Komunikacja naukowa w humanistyce. Red. E. Kulczycki, Poznań: Instytut Filozofii UAM, s. 303–328.
Wierzbicka, A. (2011). Uniwersalia ugruntowane empirycznie. „Teksty Drugie”, nr 1–2, s. 13–42.
Winiarska, J. (2011). Kognitywizm – językoznawstwo otwarte?. W: Metodologie językoznawstwa. Od genu języka do dyskursu. Red. P. Stalmaszczyk, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 27–48. DOI: https://doi.org/10.18778/7525-585-0.03
Zeidler-Janiszewska, A. (2006). Visual Culture Studies czy antropologicznie zorientowana Bildwissenschaft? O kierunkach zwrotu ikonicznego w naukach o kulturze. „Teksty Drugie”, z. 4, s. 9–30.
Znaniecki, F. (1988). Wstęp do socjologii. Warszawa: PWN.
License
Copyright (c) 2025 Anna Chudzik
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.