Abstrakt
This article is an attempt to provide an insight into the fate of the Jewish diaspora in Zagreb, a city marked by the spectre of the Second World War. The events in the diegetic world are based on the fictionalised, tragic life of a young Jewish actress Lea Deutsch (1927-1943), who was acclaimed a prodigy of the Zagreb theatre scene and was killed in Auschwitz. Miljenko Jergović undertook the difficult task of addressing Croatian antisemitism, the circumstances surrounding the creation of the Independent State of Croatia (1941-1945), of which the darkest outcome was the Jasenovac concentration camp. The analysis of the work is part of a wide-ranging discussion on the acceptable ways to depict the Holocaust (language and form). The Croatian writer's novel highlights the topos of the eternally wandering Jew; he also dispels the myth about small promised lands in the history of Jews, who were scattered across Europe and had to face local exclusion, antisemitism and ghettoisation.
Bibliografia
Arendt, H. (2010). Eichmann wJerozolimie. Trans. A. Szostkiewicz. Kraków: Znak.
Bauman, Z. (2000). Ponowoczesność jako źródła cierpień. Warszawa: Wydawnictwo Sic!
Bauman, Z. (2012). Etyka ponowoczesna. Trans. J. Bauman, J. Tokarska-Bakir. Warszawa: Aletheia.
Buryła, S. (2011). (Nie) banalnie o Zagładzie. In: Mody wkulturze i literaturze popularnej. Eds. S. Buryła, L. Gąsowska, D. Ossowska. Kraków: Universitas.
Buryła, S. (2013). Tematy (nie)opisane. Kraków: Universitas.
Buryła, S. (2016). Wokół Zagłady. Szkice o literaturze Holokaustu. Kraków: Universitas.
Czerwiński, M. (2005). Żyd tułacz a komunikacja publiczna wXIX-wiecznej Chorwacji. “Pamiętnik Słowiański,” vol. LV, no. 2, pp. 3–24.
Franczak, K. (2013). Kalający własne gniazdo. Artyści i obrachunek z przeszłością. Kraków: Universitas. Jambrešić
Kirin, R. (2017). Ima li holokausta bez filmske glazbe? Tragom jednog hrvatskog i jednog srpskog filma o holokaustu? „Poznańskie Studia Slawistyczne,” no 12, pp. 181–195.
Jergović, M. (2008). Ruta Tannenbaum. Trans. M. Petryńska. Wołowiec: Czarne.
Kwieciński, B. (2012). Obrazy i klisze. Między biegunami wizualnej pamięci Zagłady. Kraków: Universitas.
Krupa, B. (2013). Opowiedzieć Zagładę. Polska proza i historiografia wobec Holokaustu (1987–2003). Kraków: Universitas.
Łysak, T. (2014). Humor a Zagłada – drugopokoleniowe komedie stand-up na tle popularnych reprezentacji Holokaustu. In: Tropy kultury i literatury popularnej. Eds. S. Buryła, L. Gąsowska, D. Ossowska. Warszawa: IBL, pp. 65–84.
Milewska, M. (2012). Bogowie u władzy. Gdańsk: słowo/obraz terytoria. Ndiaye, I.A. (2014). Polityka i popkultura. Władimir Putin w rosyjskiej i zachodniej popkulturze. In: Tropy kultury i literatury popularnej. Eds. S. Buryła, L. Gąsowska, D. Ossowska. Warszawa: IBL, pp. 235–254.
Stamać, A. (1992). Čudni ljudi Augusta Šenoe. In: A. Šenoa. Zlatni grad. Ed. A. Stamać. Zagreb: Mladinska knjiga Zagreb, pp. 7–17.
Sulowski, S. (2015). Wstęp. In: N. Sznaider. Pamięć żydowska i kosmopolityczny ład. Hannah Arendt i kondycja żydowska. Warszawa: Elipsa.
Sznaider, N. (2015). Pamięć żydowska i kosmopolityczny ład. Hannah Arendt i kondycja żydowska. Warszawa: Elipsa.
Szperlik, E. (2019). Chorwacka (nie)pamięć o Jugosławii. Przemilczenia, pominięcia i odpamiętanie w prozie chorwackiej po roku 1991. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
Švob, M., Brčić, C., Podgorelec, S. (1994). Židovi u Hrvatskoj s posebnim osvrtom na grad Zagreb, “Migracijske teme,” no. 10, pp. 55–84.
Švob, M. (1995). Migracije i promjene u židovskoj populaciji. “Migracijske i etničke teme”, no 11, pp. 231–289.
Ziębińska-Witek, A. (2009). Problemy reprezentacji Holokaustu. In: Zagłada. Współczesne problemy rozumienia i przedstawiania. Eds. P. Czapliński, E. Domańska. Poznań: Wydawnictwo “Poznańskie Studia Polonistyczne,” pp. 141–154.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2023 Ewa Szperlik
![Creative Commons License](http://i.creativecommons.org/l/by/4.0/88x31.png)
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy
Autorzy tekstów przyjętych do publikacji w czasopiśmie Poznańskie Studia Slawistyczne są zobowiązani do wypełnienia, podpisania i odesłania na adres redakcji umowy o udzielenie nieodpłatnej licencji do utworów, z zobowiązaniem do udzielania sublicencji CC.
Zgodnie z umową, autorzy tekstów opublikowanych w czasopiśmie Poznańskie Studia Slawistyczne udzielają Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji oraz zezwalą na użycie sublicencji Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0).
Autorzy zachowują prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem.
Użytkownicy
Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych od 2015 roku w Poznańskich Studiów Slawistycznych pod następującymi warunkami:
- uznanie autorstwa - obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem, informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, DOI) oraz samej licencji;
- bez tworzenia utworów zależnych - utwór musi być zachowany w oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.
Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2015 r. prawa autorskie są zastrzeżone.
Inne
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).