Wiersz o jesieni. O Frantzu François Ozona

Main Article Content

Krzysztof Kozłowski

Abstrakt

Kozłowski Krzysztof, Wiersz o jesieni. O Frantzu François Ozona [A Poem on Autumn. Frantz by François Ozon]. „Przestrzenie Teorii” 32. Poznań 2019, Adam Mickiewicz University Press, pp. 77–92. ISSN 1644-6763. DOI 10.14746/pt.2019.32.3.


The film Broken Lullaby ([1932] Ernst Lubitsch) and the novel L’Homme que j’ai tué ([1921, 1925, 1930] Maurice Rostand) are seen to be the main inspirations for Frantz (2016) by François Ozon. On the basis of methodology broadly understood as the concept of bringing into relief (Domański, 1992, 2002), this article aims to demonstrate the means by which the French director expanded upon the literary-film material, imbuing it with a totally singular meaning. Ozon’s inventiveness did notlimit itself to transformations typical for adaptations, but ventured towards feature film understood as a synthetic work of art that by exploiting the audiovisual properties of the medium itself, acts as a unifying force of poetry (Verlaine, Banville), music (Chopin, Debussy) and painting (Manet). The famous poem recited by the heroine, Ann, Chanson d’automne (Paul Verlaine), serves as the analytical starting point for the above. It is thus used as a pivot for the entire film, a veritable lodestarfor guiding motifs, allowing important aspects of the film to be highlighted and consequently, bring its main theme to the fore.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
Rozprawy
Biogram autora

Krzysztof Kozłowski , Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Krzysztof Kozłowski – prof. zw. dr hab., Instytut Filmu, Mediów i Sztuk Audiowizualnych, filmoznawca i teatrolog. Zajmuje się estetyką i teorią filmu, historią kina amerykańskiego i niemieckiego, historią teatru europejskiego od XVI do XIX wieku, muzyką filmową, historią i teorią mediów. Jest autorem i redaktorem publikacji krajowych i zagranicznych. Do najważniejszych należą: Teatr i religia sztuki. „Parsifal” Richarda Wagnera (Poznań 2004), Barry Lyndon (Poznań 2006), Richard Wagner, Dramaturgia opery. Wybór pism z lat 1871–1879, wstęp i red. nauk. wraz z Anną Igielską (Gdańsk 2009), Szekspir. Teoria lancasterska – domysły i fakty, red. nauk. wraz z Tomaszem Kowalskim (Warszawa 2012), Stanley Kubrick. Filmowa polifonia sztuk (Warszawa 2013), Werner Faulstich, Estetyka filmu. Badania nad filmem science fiction „Wojna światów” (1953/1954) Byrona Haskina, przekład, wstęp i red. nauk. (Poznań 2017). ORCID: 0000-0002-2736-044X. Adres e-mail: <kwk@amu.edu.pl>.

Bibliografia

  1. Ahrens B., Die Dejeuner-Malerei von Edouard Manet, Claude Monet und Pierre-Auguste Renoir. Untersuchung zur Darstellung von Mahlzeiten in der Zeit des französischen Impressionismus, Ludwigshafen am Rhein 2006 [maszynopis].
  2. Banville Th. de, Les Stalactites; Odelettes; Amethystes; Le Forgeron, Paris 1889.
  3. Bildanalysen: Gemälde, Fotos, Werbebilder, hrsg. von W. Faulstich, Bardowick 2010.
  4. Domański J., Tekst jako uobecnienie. Szkic z dziejów myśli o piśmie i książce, Kęty 20022.
  5. Eliot T.S., Od Poego do Valéry’ego, [w:] tegoż, Szkice krytyczne, wybrała, przełożyła i wstępem opatrzyła M. Niemojowska, Warszawa 1972, s. 105–126.
  6. Elsaesser Th., Das Weimarer Kino – aufgeklärt und doppelbödig, Berlin 1999.
  7. Faulstich W., Estetyka filmu. Badania nad filmem science fiction „Wojna światów” (1953/1954) Byrona Haskina, przeł. M. Kasprzyk, K. Kozłowski, przedmową poprzedził i oprac. K. Kozłowski, Poznań 2017 („Biblioteka «Przestrzenie Teorii»”).
  8. Faulstich W., Filmgeschichte, Paderborn 2005.
  9. Friedrich H., Struktura nowoczesnej liryki. Od połowy XIX do połowy XX wieku, przeł. i opatrzyła wstępem E. Feliksiak, Warszawa 1978.
  10. Gadamer H.-G., Poetica. Wybrane eseje, przeł. M. Łukasiewicz, Warszawa 2001 („Archiwum Humanistyki XX wieku”).
  11. George S., Gesamt-Ausgabe der Werke, t. 16: Zeitgenössische Dichter. Übertragungen, cz II: Verlaine, Mallarmé, Rimbaud, de Régnier, D’Annunzio, Rolicz-Lieder, Berlin 1929.
  12. Hammerstein R., Die Stimme aus der anderen Welt. Über die Darstellung des Numinosen in der Oper von Monteverdi bis Mozart, Tutzing 1998.
  13. Hirsbrunner Th., Debussy und seine Zeit, Laaber 1981 („Große Komponisten und ihre Zeit”).
  14. Jarociński S., Debussy a impresjonizm i symbolizm, Kraków 1966.
  15. Juszczak W., Malarstwo polskie. Modernizm, Gdańsk 20052.
  16. Kilb A., Diese Liebe beginnt mit einer Schusswunde, „Frankfurter Allgemeine Zeitung” 2016 (29 września); <https://www.faz.net/aktuell/feuilleton/kino/grosses-franzoesisches-kino-francois-ozons-frantz-14457832-p2.html?printPagedArticle=true#page-Index_1> [dostęp: 16.02.2020].
  17. Kunze S., Der Sprechgesang und das Unsagbare. Bemerkungen zu „Pelléas et Mélisande” von Debussy, [w:] Analysen. Beiträge zu einer Problemgeschichte des Komponierens. Festschrift für Hans Heinrich Eggebrecht zum 65. Geburtstag, hrsg. von W. Breig, R. Brinkmann und E. Budde, Stuttgart 1984.
  18. Mallarmé S., Wybór poezji, redagował A. Ważyk, Warszawa 1980.
  19. Nochlin L., Realizm, przeł. W. Juszczak, T. Przestępski, Warszawa 1974.
  20. Okulicz-Kozaryn R., Litwin wśród spadkobierców Króla-Ducha. Twórczość Čiurlionisa wobec Młodej Polski, Poznań 2007.
  21. Osthoff W., Stefan George und „les deux musiques”, Stuttgart 1989.
  22. Peyre H., Co to jest symbolizm?, przeł. i posłowiem opatrzył M. Żurowski, Warszawa 1990.
  23. Praz M., Zmysły, śmierć i diabeł w literaturze romantycznej, przeł. K. Żaboklicki, wstęp M. Brahmer, Gdańsk 20102 („Klasyka Światowej Humanistyki”).
  24. Rilke R.M., Poezje, wybrał, przeł. i posłowiem opatrzył M. Jastrun, Kraków 1987.
  25. Rostand M., L’Homme que j’ai tué, „Les OEuvres Libres” 1921, nr 3 (sept.), s. 169–215.
  26. Rostand M., L’Homme que j’ai tué, Paris 1925.
  27. Rostand M., L’Homme que j’ai tué, Paris 1934.
  28. Rostand M., L’Homme que j’ai tué. Pièce en 3 actes et un prologue, b.m. [Paris?] 1930.
  29. Rymkiewicz J.M., Myśli różne o ogrodach, Warszawa 20102.
  30. Thibaudet A., Historia literatury francuskiej. Od Rewolucji Francuskiej do lat trzydziestych XX wieku, przeł. J. Guze, Warszawa 1997.
  31. Tomaszewski M., Chopin. Człowiek, dzieło, rezonans, Kraków 20102.
  32. Valéry P., Estetyka słowa. Szkice, wybór A. Frybesowej, wstęp M. Żurowskiego, przeł. D. Eska, A. Frybesowa, Warszawa 1971.
  33. Valéry P., Rzeczy przemilczane (Z pism o sztuce), wybór, przekład i noty J. Guze, Warszawa 1974.
  34. Verlaine P., Wybór poezji, oprac. A. Drzewicka, Warszawa i in. 1980, „Biblioteka Narodowa”, seria II, nr 200.