Treść głównego artykułu

Abstrakt

Artykuł przedstawia postać diakona parafii luterańskiej w Lesznie Jeremiasa Hentschela (1662–1709), jego piśmienniczą aktywność oraz zbiór książek, które przekazał ufundowanej przez siebie bibliotece parafialnej. Przedmiotem daru była kwota 940 guldenów na budowę pomieszczenia biblioteki oraz 144 dzieła w 25 tomach, które nabył w latach 1682–1687. Woluminy te mają charakterystyczną proweniencję: wytłoczony na pergaminowych okładkach akronim JHLP – Jeremias Hentschel Lesna Polonus. Omawiany zbiór obejmuje liczne dysertacje akademickie wydane w czołowych ośrodkach ortodoksji luterańskiej, głównie w Jenie i Wittenberdze, teksty z zakresu filozofii, historii Kościoła, polemiki z innymi wyznaniami chrześcijańskimi. Teksty niereligijne stanowią margines.

Słowa kluczowe

księgozbiory protestantyzm Leszno proweniencje XVII – XVIII wiek.

Szczegóły artykułu

Jak cytować
Szymańska, K. (2015). Jeremias Hentschel Lesna Polonus (1662–1709) i jego księgozbiór. Fragment z dziejów biblioteki parafii luterańskiej w Lesznie. Biblioteka, (19(28), 59-80. https://doi.org/10.14746/b.2015.19.04

Bibliografia

  1. Discessurus ex hac Academia vir-juvenis praestantissimus, Dn. Jeremias Hentschelus, Lesna-Polonus... [Ienae], Literis Nisianis 1687.
  2. Der ewige Sabath..., Gedruckt zur Lissa durch Benjamin Friedrich Held 1706.
  3. Die von Gott... bey volckreicher Leich-Bestattung des... Samuel Hentschels... in einer Abdanckungs-Rede..., Gedruckt zur Lissa durch Michael Bukken 1690.
  4. Ein dreifaches Weinstocks-Bild durch Versammlung..., Breslau, In der Baumannischen Erden Buchdruckerey, druckts Johann Jancker Factor 1709.
  5. Gesamlete Liebes-Thränen, bey dem früh-zeitigen, höchst-schmertzlichen Absterben des... Martha Elisabeth Heldin, gebohrnen Weinbergin... aus herzlichen Mittleiden überreichet..., Gedruckt zur Lissa durch Michael Bukken 1691.
  6. Grab- und Ehren-Wahl..., Gedruckt zur Lissa durch Michael Bukken 1693.
  7. Harms H., Lissas Neubürger zwischen ersten und zweiten Stadtbrande (1661–1701), „Deutsche Wissenschaftliche Zeitschrift im Wartheland” 1942, z. 5/6, s. 259–284.
  8. Harms H., Eine Schülerliste der lutherischen Lateinschule in Lissa i. W. von 1676, „Deutsche Wissenschaftliche Zeitschrift für Wartheland” 1943, z. 7–8, s. 209–226.
  9. Die heilige Gottes-Gelessenheit gläubiger Seelen... der... Susannae Catharinae Herrmannin..., gebohrnen Linckin... bey Ihren Grabe..., Gedruckt zur Lissa durch Michael Bukken 1691.
  10. Herrmann Z., Die von Gott uns anbefohlene Himmels-Sorge..., Gedruckt zur Lissa durch Michael Bukken 1690.
  11. Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 5: Województwo poznańskie, z. 12: Powiat leszczyński, red. T. Ruszczyńska, A. Sławska Warszawa 1975.
  12. Kohte J., Geschichte der protestantischen Kirchenbaues in der Provinz Posen, „Zeitschrift der Historischen Gesellschaft für die Provinz Posen” 1897, t. 12, 1–32.
  13. Kohte J., Die Kreuz-Kirche in Lissa, ein Denkmal des protestantischen Kirchenbaues, „Mitteilungen”, Historische Gesellschaft für Posen 1935, z. 3, s. 22–34.
  14. Smend G., Evangelisches Schulwesens in Lissa. Ein Beitrag zur Entwicklung der Volkschule in der Provinz Posen, Lissa [s.a.].
  15. Smend G., Die Kreuzkirche in Lissa. Ein Beitrag zu ihrer Baugeschichte, Lissa 1910.
  16. Smend G., Die Ordinationen in der lutherischen Kirche Grosspolens, „Aus Posens Kirchlicher Vergangenheit” R. IV, 1914, s. 1–43.
  17. Statut für das der evangelisch-lutherischen Kreuz-Kirche zu Lissa gehörige, durch Vereinigung mit dem St. Jeremias-Hospital erweiterte St. Georgen-Hospital, Lissa 1881.
  18. Szymańska K., Dom ze słów... Wspólnota luterańska w Lesznie w XVII i XVIII wieku w świetle własnej spuścizny literackiej (rekonesans), w: Rzeczpospolita domów, t. 3: Domy Boże, red. K. Krawiec-Złotkowska, Słupsk 2012, s. 551–562.
  19. Szymańska K., Losy księgozbiorów historycznych parafii ewangelickich w Lesznie, w: Dziedzictwo utracone – dziedzictwo odzyskane, red. A. Kamler, D. Pietrzkiewicz, Warszawa 2014, s. 201–221.
  20. Szymańska K., Katalog starych druków Muzeum Okręgowego w Lesznie, Leszno 2001.
  21. Thomas Ch.S., Lesna erudita Lutherana, „Deutsche Wissenschaftliche Zeitschrift für Polen” 1938, z. 35, s. 143–161.
  22. Trauer-Frost über dem höchst-schmertzlichen tödtlichen Hintritt..., Gedruckt zur Lissa durch Benjamin Friedrich Held 1706.
  23. Einen treuen Freund im Bilde des... Caspar Gräbers... am Tage seiner volckreichen Beerdigung..., Gedruckt zur Lissa durch Michael Bukken 1700.
  24. Urban W., Hentschel Samuel, w: Polski słownik biograficzny, t. 9, Wrocław 1960–1961, s. 426–427.
  25. Was besser als Gold bey... Leich-Bestattung des... Abraham Goldammers... an seiner Grab-Stäte..., Gedruckt zur Lissa durch Michael Bukken 1694.
  26. Wohlmeinende Frost-Zeilen..., Gedruckt zur Lissa durch Benjamin Friedrich Held 1706.
  27. Wotschke Th., Lissaer Studenten bis 1800, „Deutsche Wissenschaftliche Zeitschrift für Polen” 1930, z. 19, s. 123–141.