Abstract
The underlying goal of the present study is to investigate the experience gained by the Jagiellonian Library staff in the implementation process of the new open knowledge policy at the Jagiellonian University. The discussed tasks and decisions pertaining to the process focus on both the historical aspects of the implementation of the policy and the relevant activities that are either being carried out now or became effective following the introduction of relevant legal acts and a series of legal instruments pertaining to the comprehensive realisation of the project. Applicable methods of literature analysis and review were used to collect data, just as a case study, which altogether allowed the concerns of open access to knowledge to be properly distinguished and discussed in detail from the perspective of its implementation at the Jagiellonian University. Our experience thus far indicates that the main issues in the implementation of open knowledge at the University include insubstantial awareness among staff, as well as insufficient funding. The main advantages of open knowledge, however, include: limitless access to literature and a better promulgation of research results, scholarly output and publications.
References
Komunikat Komisji dla Parlamentu Europejskiego, Rady i Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego w sprawie informacji naukowej w epoce cyfrowej: dostęp, rozpowszechnianie i konserwacja {SEC(2007)181} /*COM/2007/0056 końcowy */, Bruksela 2007, https://tinyurl.com/bdeca9x4 [dostęp: 23.09.2022].
Kroes N., Zalecenie Komisji z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie dostępu do informacji naukowej oraz jej ochrony (2012/417/UE), Dz. Urz. UE 2012, L 194/41, https://tinyurl.com/mrpn9twp [dostęp: 23.09.2022].
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1290/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiające zasady uczestnictwa i upowszechniania dla programu „Horyzont 2020” – programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji (2014–2020) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1906/2006, Dz. Urz. UE, L 347/81, https://tinyurl.com/4hamt46u [dostęp: 23.09.2022].
Strategia rozwoju Uniwersytetu Jagiellońskiego do 2030 r., https://tinyurl.com/5n955bce [dostęp: 31.08.2022].
Zarządzenie nr 129 Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z 23 grudnia 2014 roku w sprawie: utworzenia instytucjonalnego Repozytorium Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2014, https://tinyurl.com/59mbn3p2 [dostęp: 8.08.2022].
Zarządzenie nr 130 Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z 23 grudnia 2014 roku w sprawie: trybu rejestracji dorobku publikacyjnego pracowników Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2014, https://tinyurl.com/dtfws7am [dostęp: 8.08.2022].
Zarządzenie nr 71 Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z 23 października 2018 roku w sprawie trybu rejestracji dorobku publikacyjnego pracowników i doktorantów Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz podawania nazwy Uniwersytetu Jagiellońskiego przy afiliowaniu publikacji, Kraków 2018, https://tinyurl.com/hw4e4af7 [dostęp: 8.08.2022].
Zarządzenie nr 109 Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z 20 grudnia 2019 roku w sprawie: Polityki otwartego dostępu do publikacji naukowych i danych badawczych pracowników i doktorantów Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2019, https://tinyurl.com/34uhe6fk [dostęp: 10.08.2022].
Zarządzenie nr 110 Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z 20 grudnia 2019 roku w sprawie: powołania i ustalenia zakresu działania Pełnomocnika Rektora UJ ds. otwartego dostępu do publikacji naukowych i danych badawczych, Kraków 2019, https://tinyurl.com/44r6h53s [dostęp: 10.08.2022].
Zarządzenie nr 5 Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 21 stycznia 2022 roku w sprawie: Polityki otwartego dostępu do publikacji naukowych i danych badawczych pracowników, doktorantów i studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2022, ttps://tinyurl.com/2p8vstx7 [dostęp: 27.08.2022].
Zarządzenie nr 6 Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 21 stycznia 2022 roku w sprawie: powołania i określenia zakresu działania Koordynatora UJ ds. otwartego dostępu do publikacji naukowych i danych badawczych oraz Zastępcy Koordynatora ds. otwartego dostępu do publikacji naukowych i danych badawczych, Kraków 2022, https://tinyurl.com/45y895e6 [dostęp: 27.08.2022].
Adamiec A., Model oceny akademickich repozytoriów instytucjonalnych w Polsce w kontekście otwartej nauki, Warszawa 2021 (rozprawa doktorska), https://tinyurl.com/3wjxbef4 [dostęp: 9.10.2022].
Auksztol J., Urząd Statystyczny w Gdańsku, Szkolnictwo wyższe w roku akademickim 2020/2021 (wyniki wstępne), Gdańsk: GUS 2021, https://tinyurl.com/3km9m9t9 [dostęp: 31.08.2022].
Chand P., Murthy T.A.V., Prakash K., Gohel U., Institutional Repositories, Open Access Movement and OAI-PMH Complaint Software, Ahmedabad: INFLIBNET 2004, s. 52–64, https://tinyurl.com/yvn6nsku [dostęp: 7.10.2022].
Christian G., Open Access Initiative and the Developing World, „African Journal of Library Archives and Information Science” 2008, t. 18, nr 2, s. 1–11, https://tinyurl.com/22tanx56 [dostęp: 7.10.2022].
Diamond Open Access, 2022, https://en.wikipedia.org/wiki/Diamond_open_access [dostęp: 31.12.2022].
European Science Foundation, About Plan S, https://www.coalition-s.org [dostęp: 23.09.2022].
JISC, OpenDOAR Statistics, https://tinyurl.com/2u95ffek [dostęp: 9.10.2022].
Kierunki rozwoju otwartego dostępu do publikacji i wyników badań naukowych w Polsce, MNiSW, https://tinyurl.com/46n8jj4n [dostęp: 4.06.2020].
KZB Krakowski Zespół Biblioteczny, Zespoły robocze: Zespół roboczy KZB ds. repozytorium otwartych danych badawczych uczelni krakowskich, http://www.kzb.krakow.pl/?page_id=12 [23.08.2022].
Lynch C., Institutional Repositories: Essential Infrastructure for Scholarship in the Digital Age, „ARL: A Bimonthly Report” 2003, nr 226, s. 1–7, https://tinyurl.com/3ttnhe4f [dostęp: 7.10.2022].
Morais R. et al., From Principles to Practices: Open Science at Europe’s Universities: 2020–2021 EUA Open Science Survey Results, Brussels: European University Association 2021, https://tinyurl.com/y54ny7e9 [dostęp: 30.08.2022].
Otwarta nauka, 2022, https://pl.wikipedia.org/wiki/Otwarta_nauka [dostęp: 9.08.2022].
Otwarty dostęp, 2022, https://pl.wikipedia.org/wiki/Otwarty_dost%C4%99p [dostęp: 30.08.2022].
Otwarta nauka na UJ: szkolenia, https://pod.uj.edu.pl/nasze-szkolenia [dostęp: 22.08.2022].
Poślada U., Rozwój idei otwartej nauki na przykładzie ośrodków uniwersyteckich w Polsce, „Folia Bibliologica” 2020, t. 62, s. 45–69. DOI: https://doi.org/10.17951/fb.2020.62.45-69
Raport nt. realizacji polityki otwartego dostępu do publikacji naukowych w latach 2015–2017, Warszawa 2018, https://tinyurl.com/yddhywhs [dostęp: 8.08.2022].
ROARMAP, Policies Adopted by Quarter, 2022, https://roarmap.eprints.org [dostęp: 30.08.2022].
Sójkowska I., Gruenpeter N., Polityki otwartości w Polsce, Koalicja Otwartej Edukacji, https://tinyurl.com/3vphrmym [dostęp: 31.08.2022].
Suber P., Otwarty dostęp, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2014. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323515777
Szafrański L., Gromadzenie danych badawczych w Repozytorium Uniwersytetu Jagiellońskiego i wsparcie naukowców w zakresie otwartej nauki, „Biuletyn EBIB” 2020, nr 5, s. 5, https://tinyurl.com/573shpnf [dostęp: 23.08.2022].
Szafrański L., Otwarta nauka w opinii naukowców z Uniwersytetu Jagiellońskiego, w: Horyzonty informacji, t. 3, red. P. Korycińska, Kraków: Uniwersytet Jagielloński, Biblioteka Jagiellońska 2021, s. 46–56, https://tinyurl.com/2f92wcmp [dostęp: 17.08.2022].
Szafrański L., Zarządzanie zasobami dokumentów elektronicznych w instytucjonalnych repozytoriach akademickich, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe i Edukacyjne Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich 2019, https://tinyurl.com/5f5f42vz [dostęp: 30.08.2022].
The Guild of European, About, https://www.the-guild.eu/about [dostęp: 18.08.2022].
UNESCO, UNESCO Recommendation on Open Science, Paris: UNESCO 2021, https://tinyurl.com/2s43ppsu [dostęp: 9.08.2022].
Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, UJ w sieci The Guild, https://the-guild.uj.edu.pl/uj-w-sieci [18.08.2022].
Wałek A., Data Librarian and Data Steward – New Tasks and Responsibilities of Academic Libraries in the Context of Open Research Data Implementation in Poland, „Przegląd Biblioteczny” 2019, z. 4, s. 507. DOI: https://doi.org/10.36702/pb.634
License
Copyright (c) 2022 Leszek Szafrański
![Creative Commons License](http://i.creativecommons.org/l/by-sa/4.0/88x31.png)
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Utwory opublikowane w czasopiśmie Biblioteka, na platformie Pressto należącej do Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu od 2015 roku są udostępniane na
licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
Tym samym wszyscy zainteresowani są uprawnieni do korzystania z utworów opublikowanych po 2015 roku pod następującymi warunkami:
- uznania autorstwa czyli obowiązek podania wraz z rozpowszechnianym utworem informacji o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, doi) oraz samej licencji
- na tych samych warunkach — remiksując utwór, przetwarzając go lub tworząc na jego podstawie, należy swoje dzieło rozpowszechniać na tej samej licencji, co oryginał.
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).
Autor zachowuje prawa majątkowe, ale udziela zgody Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu na wykorzystanie dzieła. Autorzy tekstów zakwalifikowanych do publikacji proszeni są o wypełnienie podpisanie i przesłanie umowy.
Jeżeli autor artykułu nie jest przekonany, że może wykorzystywać cudze utwory (np. ilustracje, fotografie, tabele) w ramach cytatu we własnej tekście musi dostarczyć do redakcji czasopisma zgodę od uprawnionych podmiotów.
Prawa są zastrzeżone do wszystkich tekstów opublikowanych przed rokiem 2015.