Keywords
beekeepers
organizations
journals
bibliography
Greater Poland
history
19th century
How to Cite
Number of views: 38
Number of downloads: 45
Abstract
Abstract: Published between 1892 and 1893, “Organ Prowincyonalnego Towarzystwa Pszczelarzy na W. Ks. Poznańskie” was a journal known within the beekeeping community. However, due to the lack of surviving copies, it had not been studied directly. The situation changed with the discovery of a complete set of issues in a private collection. The aim of this article is to provide a comprehensive analysis of the journal, both in terms of its content and its connections with the environment, that is the history of the founding institution, its place among other 19th Polish beekeeping periodicals, its presence in specialized bibliographies, and the profiles of its editors. The study employs the following methods: inductive and deductive, critical analysis, content analysis, and bibliographical research. Findings: “Organ…” was a bilingual journal. In the first year of the magazine’s existence, the Polish version was translated from German, which should be considered the primary language. In the following year, the journal was divided, with each language edition having a separate editor. Since no German copies have been found to date, a direct comparative analysis is not possible. The Polish edition of “Organ…” was modest in size and had a limited print run. It quickly became unavailable in its original form, and references to it were often distorted, diminishing its value as a periodical. The memory of this title has survived only in a few bibliographies and studies on beekeeping literature. Contrary to the established narrative, it should be recognized as an important publication – not only as an association journal promoting apiculture but, more significantly, as a publication of official organization, published in Polish language at a time of intensified anti-Polish policies by the German state.
References
Archiwum Państwowe w Gorzowie Wielkopolskim, Heiraths – Haupt – Register z 1884 roku, zespół Urząd Stanu Cywilnego w Międzychodzie, sygn. 66/291/0/2/91.
Antoniewski S., Zarys bibliografii polskiego czasopiśmiennictwa rolniczego i pokrewnego na ziemiach polskich za okres 200 lat (1755–1955), Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne 1960.
Buczyński E., Jung C., Bibliografia polskiego piśmiennictwa pszczelarskiego, Kamianna: b.w. 1987.
[Buczyński E.], Bibliografia polskiego pszczelarstwa, https://gorliceiokolice.eu/wilczyska/pages/bpp.htm [dostęp: 3.10.2024].
Das Bürgerbuch von Birnbaum 1668–1853, oprac. K. Hielscher, K. Rittershausen, H. Jockisch, red. C.J. Kenez, Marburg–Lahn: J.G. Herder-Institut 1982.
Encyklopedia pszczelarska, red. L. Bornus, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne 1989.
Grabowski B., Otwartość pszczelarska, „Bartnik Postępowy” 1885, nr 17/18, s. 259–260.
Grochowski T., Zarys bibljografji pszczelniczej polskiej, Lwów: Towarzystwo Gospodarcze Wsch. Małopolski 1926; wyd. 2: Polska bibljografja pszczelnicza, Lwów: Małopolski Związek Pszczelniczy 1931.
Guderska J., Bibliografia polskiego piśmiennictwa pszczelarskiego, w: Hodowla pszczół, red. A. Demianowicz, Warszawa: Państwowe Wydawnictwa Rolnicze i Leśne 1957, s. 727–747.
Jędraś S., 75 rocznica śmierci Aleksandra Kwiatkowskiego, „Pszczelarstwo” 1989, nr 5, s. 23.
Jędraś S., Powstanie Towarzystwa Pszczelniczego w Lesznie i jego działalność pod zaborem pruskim (część I), „Pszczelarstwo” 1983, nr 10, s. 21–22.
Jędraś S., Z dziejów koła pszczelarzy w Lesznie, Leszno: Koło Pszczelarzy 1984.
(J.P.), Jedno z najstarszych pism pszczelarskich, „Pszczelarstwo” 1952, nr 2, s. 21.
Karłowicz L., Z dziejów oświaty pszczelarskiej w Polsce, Lublin: Novum – Poli ART studio 1993.
Komierowski R., Rys historyczny I-go dwudziestopięcioletniego istnienia Centralnego Towarzystwa Gospodarczego w W. Ks. Poznańskiem do 1885 r., w: Księga Jubileuszowa wydana w 50-tą rocznicę założenia Centralnego Towarzystwa Gospodarczego w Wielkiem Księstwie Poznańskiem, 1861–1911, Poznań: Centralne Tow. Gospodarcze w Wielkiem Księstwie Poznańskiem 1911, s. 1–42.
Kostrzewski Z., Działalność organizacji pszczelarskich w Wielkopolsce, Poznań: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne 1987.
Kostrzewski Z., Organizacja wielkopolskich pszczelarzy, Poznań: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne – Oddział 1981.
Kośny L., Krakowski „Pszczelarz”, cz. 2, „Pasieka” 2018, nr 2, s. 58–60.
Kośny L., Stan badań nad polskimi czasopismami pszczelarskimi, „Studia o Książce i Informacji” 2014, t. 33, s. 109–121.
Kośny L., Wielkopolskie zagłębie czasopism pszczelarskich, cz. 1, „Pasieka” 2016, nr 4, s. 49–51.
Kośny L., Wielkopolskie zagłębie czasopism pszczelarskich, cz. 2. „Pasieka” 2016, nr 5, s. 40–43.
Kośny L., Wielkopolskie zagłębie czasopism pszczelarskich, cz. 3. „Pasieka” 2017, nr 1, s. 40–45.
Kranowski W., Uzupełnienie polskiej bibliografii pszczelniczej. Wydanie II. Lwów 1931, „Bartnik Postępowy” 1934, nr 2, s. 59–60.
Lexikon deutscher Schriftsteller und Schriftstellerinnen, „Deutscher Litteratur-Kalender: auf das Jahr…” 1896, red. J. Kürschner, s. 1–1466.
L.L., Korespondencye, „Pasieka” 1898, nr 2, s. 31–32.
Mazak S., Stulecie najstarszego periodyku Wielkopolski – „Pszczelarza”, „Pszczelarstwo” 1981, nr 3, s. 16–18. Mendrala S., Rozwój organizacyj pszczelniczych na zachodnich ziemiach polski (ciąg dalszy), „Bartnik Wielkopolski” 1937, nr 8, s. 260–263.
Nowakowski C., 100-lecie działalności Wielkopolskiej Organizacji Pszczelarskiej, „Pszczelarstwo” 1982, nr 5, s. 18–21. „Organ Prowincyonalnego Towarzystwa Pszczelarzy na W. Ks. Poznańskie” R. 1: 1892, R. 2: 1893.
Osiak F., O pierwszych organizacjach pszczelarskich w byłym zaborze pruskim, „Pszczelarstwo” 1957, nr 11, s. 326–327.
Osiak F., O początkach prasy pszczelarskiej w Polsce, „Pszczelarstwo” 1957, nr 7, s. 212–215.
Poznańskie, Czasopisma 1865–1914, w: Bibliografia historii Polski XIX i XX wieku, t. 3: 1865–1918, wol. 2, zebr. i oprac. Zespół Pracowni Bibliografii Retrospektywnej XIX i XX wieku pod kier. S. Sokołowskiej, Warszawa: Wydawnictwo DiG 2010, s. 17–187.
Rozmaitości, „Bartnik Postępowy” 1883, nr 2, s. 32.
Snowadzki G., Geschichte des Verbandes der Groβpolnischen Imkervereine, „Posener Bienenwirt” 1929, nr 8/9, s. 141–152.
Stagraczyński J., Oświadczenie, „Pasiecznik” 1887, nr 11/12, s. 152. DOI: https://doi.org/10.1093/mind/os-12.45.152a
Stagraczyński J., Przedmowa, „Pasiecznik” 1883, nr 1, s. 1–5.
Szwejcerowa A., Groszyńska J., Spis polskich biologicznych czasopism i wydawnictw ciągłych znajdujących się w bibliotekach polskich: materiały bibliograficzne, Warszawa–Łódź: Warszawska Drukarnia Naukowa 1952.
Ś.p. Franciszek Chocieszyński, „Pasieka” 1899, nr 3, s. 33.
Tomaszewski R., Nie tylko Dzierżon: wprowadzenie do bibliografii piśmiennictwa pszczelniczego na Śląsku, „Biblioteka” 2011, nr 15, s. 25–55. DOI: https://doi. org/10.14746/b.2011.15.2 DOI: https://doi.org/10.14746/b.2011.15.2
Tomaszewski R., Od Ostroroga do „Pszczelnictwa Współczesnego” – zarys wielkopolskiego piśmiennictwa pszczelniczego, „Biblioteka” 2013, nr 17, s. 65–101. DOI: https:// doi.org/10.14746/b.2013.17.4 DOI: https://doi.org/10.14746/b.2013.17.4
Turowska-Bar I., Polskie czasopisma o wsi i dla wsi od XVIII w. do r. 1960: materiały bibliograficzno-katalogowe, Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza 1963.
Von der Redaktion, „Der Bienenwirt” 1887, nr 1, s. 1–2.
Walerowicz S., Z historii wielkopolskiego ruchu pszczelarskiego (część 1), „Pszczelarstwo” 1981, nr 6, s. 21.
Walerowicz S., Z historii wielkopolskiego ruchu pszczelarskiego (część 2), „Pszczelarstwo” 1981, nr 7, s. 19.
Walerowicz S., Z historii wielkopolskiego ruchu pszczelarskiego (część 3), „Pszczelarstwo” 1981, nr 8, s. 18.
License
Copyright (c) 2025 Leszek Kośny, Roman Tomaszewski
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Utwory opublikowane w czasopiśmie Biblioteka, na platformie Pressto należącej do Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu od 2015 roku są udostępniane na
licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
Tym samym wszyscy zainteresowani są uprawnieni do korzystania z utworów opublikowanych po 2015 roku pod następującymi warunkami:
- uznania autorstwa czyli obowiązek podania wraz z rozpowszechnianym utworem informacji o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, doi) oraz samej licencji
- na tych samych warunkach — remiksując utwór, przetwarzając go lub tworząc na jego podstawie, należy swoje dzieło rozpowszechniać na tej samej licencji, co oryginał.
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).
Autor zachowuje prawa majątkowe, ale udziela zgody Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu na wykorzystanie dzieła. Autorzy tekstów zakwalifikowanych do publikacji proszeni są o wypełnienie podpisanie i przesłanie umowy.
Jeżeli autor artykułu nie jest przekonany, że może wykorzystywać cudze utwory (np. ilustracje, fotografie, tabele) w ramach cytatu we własnej tekście musi dostarczyć do redakcji czasopisma zgodę od uprawnionych podmiotów.
Prawa są zastrzeżone do wszystkich tekstów opublikowanych przed rokiem 2015.