Słowa kluczowe
pszczelarze
organizacje
czasopisma
bibliografia
Wielkopolska
historia
XIX wiek
Jak cytować
Liczba wyświetleń: 37
Liczba pobrań: 45
Abstrakt
Streszczenie. Wydawany w latach 1892–1893 „Organ Prowincyonalnego Towarzystwa Pszczelarzy na W. Ks. Poznańskie” był czasopismem, o którego istnieniu wiedziało środowisko pszczelarzy. Jednak ze względu na brak znanych zachowanych egzemplarzy pismo to nie doczekało się opracowania z autopsji. Sytuacja zmieniła się wraz z odnalezieniem w zbiorach prywatnych kompletu wydanych numerów. Celem artykułu jest wszechstronna analiza czasopisma, pod względem zarówno jego zawartości, jak i związków z otoczeniem, tzn. nakreślenie dziejów instytucji sprawczej, miejsca wśród innych polskich czasopism pszczelarskich XIX wieku oraz w bibliografii dziedzinowej, a także prezentacja redaktorów. W pracy wykorzystano metody: indukcyjną i dedukcyjną, analizy krytycznej i analizy zawartości oraz bibliograficzną. Wnioski: „Organ…” był czasopismem dwujęzycznym. W pierwszym roku jego istnienia wersja polska była tłumaczona z niemieckiej, którą należy uznać za podstawową. W kolejnym roku nastąpił podział, każda z wersji miała oddzielnego redaktora. Ponieważ do tej pory nie odnaleziono egzemplarzy niemieckich, bezpośrednia analiza porównawcza nie jest możliwa. „Organ…” w wersji polskiej był czasopismem bardzo skromnym objętościowo i o niskim nakładzie. Szybko stał się niedostępny w wersji oryginalnej, a przekazy o nim były powielane i deprecjonowały jego wartość jako czasopisma. Pamięć o tym tytule przetrwała tylko w nielicznych bibliografiach i opracowaniach dotyczących literatury pszczelniczej. Wbrew ukształtowanemu tradycją przekazowi należy stwierdzić, że było to czasopismo ważne i to nie tylko jako organ związkowy mający za zadanie propagowanie gospodarki pasiecznej, ale przede wszystkim jako organ oficjalnej organizacji ukazujący się w języku polskim w okresie szczególnie nasilonej antypolskiej polityki państwa niemieckiego.
Bibliografia
Archiwum Państwowe w Gorzowie Wielkopolskim, Heiraths – Haupt – Register z 1884 roku, zespół Urząd Stanu Cywilnego w Międzychodzie, sygn. 66/291/0/2/91.
Antoniewski S., Zarys bibliografii polskiego czasopiśmiennictwa rolniczego i pokrewnego na ziemiach polskich za okres 200 lat (1755–1955), Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne 1960.
Buczyński E., Jung C., Bibliografia polskiego piśmiennictwa pszczelarskiego, Kamianna: b.w. 1987.
[Buczyński E.], Bibliografia polskiego pszczelarstwa, https://gorliceiokolice.eu/wilczyska/pages/bpp.htm [dostęp: 3.10.2024].
Das Bürgerbuch von Birnbaum 1668–1853, oprac. K. Hielscher, K. Rittershausen, H. Jockisch, red. C.J. Kenez, Marburg–Lahn: J.G. Herder-Institut 1982.
Encyklopedia pszczelarska, red. L. Bornus, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne 1989.
Grabowski B., Otwartość pszczelarska, „Bartnik Postępowy” 1885, nr 17/18, s. 259–260.
Grochowski T., Zarys bibljografji pszczelniczej polskiej, Lwów: Towarzystwo Gospodarcze Wsch. Małopolski 1926; wyd. 2: Polska bibljografja pszczelnicza, Lwów: Małopolski Związek Pszczelniczy 1931.
Guderska J., Bibliografia polskiego piśmiennictwa pszczelarskiego, w: Hodowla pszczół, red. A. Demianowicz, Warszawa: Państwowe Wydawnictwa Rolnicze i Leśne 1957, s. 727–747.
Jędraś S., 75 rocznica śmierci Aleksandra Kwiatkowskiego, „Pszczelarstwo” 1989, nr 5, s. 23.
Jędraś S., Powstanie Towarzystwa Pszczelniczego w Lesznie i jego działalność pod zaborem pruskim (część I), „Pszczelarstwo” 1983, nr 10, s. 21–22.
Jędraś S., Z dziejów koła pszczelarzy w Lesznie, Leszno: Koło Pszczelarzy 1984.
(J.P.), Jedno z najstarszych pism pszczelarskich, „Pszczelarstwo” 1952, nr 2, s. 21.
Karłowicz L., Z dziejów oświaty pszczelarskiej w Polsce, Lublin: Novum – Poli ART studio 1993.
Komierowski R., Rys historyczny I-go dwudziestopięcioletniego istnienia Centralnego Towarzystwa Gospodarczego w W. Ks. Poznańskiem do 1885 r., w: Księga Jubileuszowa wydana w 50-tą rocznicę założenia Centralnego Towarzystwa Gospodarczego w Wielkiem Księstwie Poznańskiem, 1861–1911, Poznań: Centralne Tow. Gospodarcze w Wielkiem Księstwie Poznańskiem 1911, s. 1–42.
Kostrzewski Z., Działalność organizacji pszczelarskich w Wielkopolsce, Poznań: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne 1987.
Kostrzewski Z., Organizacja wielkopolskich pszczelarzy, Poznań: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne – Oddział 1981.
Kośny L., Krakowski „Pszczelarz”, cz. 2, „Pasieka” 2018, nr 2, s. 58–60.
Kośny L., Stan badań nad polskimi czasopismami pszczelarskimi, „Studia o Książce i Informacji” 2014, t. 33, s. 109–121.
Kośny L., Wielkopolskie zagłębie czasopism pszczelarskich, cz. 1, „Pasieka” 2016, nr 4, s. 49–51.
Kośny L., Wielkopolskie zagłębie czasopism pszczelarskich, cz. 2. „Pasieka” 2016, nr 5, s. 40–43.
Kośny L., Wielkopolskie zagłębie czasopism pszczelarskich, cz. 3. „Pasieka” 2017, nr 1, s. 40–45.
Kranowski W., Uzupełnienie polskiej bibliografii pszczelniczej. Wydanie II. Lwów 1931, „Bartnik Postępowy” 1934, nr 2, s. 59–60.
Lexikon deutscher Schriftsteller und Schriftstellerinnen, „Deutscher Litteratur-Kalender: auf das Jahr…” 1896, red. J. Kürschner, s. 1–1466.
L.L., Korespondencye, „Pasieka” 1898, nr 2, s. 31–32.
Mazak S., Stulecie najstarszego periodyku Wielkopolski – „Pszczelarza”, „Pszczelarstwo” 1981, nr 3, s. 16–18. Mendrala S., Rozwój organizacyj pszczelniczych na zachodnich ziemiach polski (ciąg dalszy), „Bartnik Wielkopolski” 1937, nr 8, s. 260–263.
Nowakowski C., 100-lecie działalności Wielkopolskiej Organizacji Pszczelarskiej, „Pszczelarstwo” 1982, nr 5, s. 18–21. „Organ Prowincyonalnego Towarzystwa Pszczelarzy na W. Ks. Poznańskie” R. 1: 1892, R. 2: 1893.
Osiak F., O pierwszych organizacjach pszczelarskich w byłym zaborze pruskim, „Pszczelarstwo” 1957, nr 11, s. 326–327.
Osiak F., O początkach prasy pszczelarskiej w Polsce, „Pszczelarstwo” 1957, nr 7, s. 212–215.
Poznańskie, Czasopisma 1865–1914, w: Bibliografia historii Polski XIX i XX wieku, t. 3: 1865–1918, wol. 2, zebr. i oprac. Zespół Pracowni Bibliografii Retrospektywnej XIX i XX wieku pod kier. S. Sokołowskiej, Warszawa: Wydawnictwo DiG 2010, s. 17–187.
Rozmaitości, „Bartnik Postępowy” 1883, nr 2, s. 32.
Snowadzki G., Geschichte des Verbandes der Groβpolnischen Imkervereine, „Posener Bienenwirt” 1929, nr 8/9, s. 141–152.
Stagraczyński J., Oświadczenie, „Pasiecznik” 1887, nr 11/12, s. 152. DOI: https://doi.org/10.1093/mind/os-12.45.152a
Stagraczyński J., Przedmowa, „Pasiecznik” 1883, nr 1, s. 1–5.
Szwejcerowa A., Groszyńska J., Spis polskich biologicznych czasopism i wydawnictw ciągłych znajdujących się w bibliotekach polskich: materiały bibliograficzne, Warszawa–Łódź: Warszawska Drukarnia Naukowa 1952.
Ś.p. Franciszek Chocieszyński, „Pasieka” 1899, nr 3, s. 33.
Tomaszewski R., Nie tylko Dzierżon: wprowadzenie do bibliografii piśmiennictwa pszczelniczego na Śląsku, „Biblioteka” 2011, nr 15, s. 25–55. DOI: https://doi. org/10.14746/b.2011.15.2 DOI: https://doi.org/10.14746/b.2011.15.2
Tomaszewski R., Od Ostroroga do „Pszczelnictwa Współczesnego” – zarys wielkopolskiego piśmiennictwa pszczelniczego, „Biblioteka” 2013, nr 17, s. 65–101. DOI: https:// doi.org/10.14746/b.2013.17.4 DOI: https://doi.org/10.14746/b.2013.17.4
Turowska-Bar I., Polskie czasopisma o wsi i dla wsi od XVIII w. do r. 1960: materiały bibliograficzno-katalogowe, Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza 1963.
Von der Redaktion, „Der Bienenwirt” 1887, nr 1, s. 1–2.
Walerowicz S., Z historii wielkopolskiego ruchu pszczelarskiego (część 1), „Pszczelarstwo” 1981, nr 6, s. 21.
Walerowicz S., Z historii wielkopolskiego ruchu pszczelarskiego (część 2), „Pszczelarstwo” 1981, nr 7, s. 19.
Walerowicz S., Z historii wielkopolskiego ruchu pszczelarskiego (część 3), „Pszczelarstwo” 1981, nr 8, s. 18.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Leszek Kośny, Roman Tomaszewski
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
Utwory opublikowane w czasopiśmie Biblioteka, na platformie Pressto należącej do Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu od 2015 roku są udostępniane na
licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
Tym samym wszyscy zainteresowani są uprawnieni do korzystania z utworów opublikowanych po 2015 roku pod następującymi warunkami:
- uznania autorstwa czyli obowiązek podania wraz z rozpowszechnianym utworem informacji o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, doi) oraz samej licencji
- na tych samych warunkach — remiksując utwór, przetwarzając go lub tworząc na jego podstawie, należy swoje dzieło rozpowszechniać na tej samej licencji, co oryginał.
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).
Autor zachowuje prawa majątkowe, ale udziela zgody Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu na wykorzystanie dzieła. Autorzy tekstów zakwalifikowanych do publikacji proszeni są o wypełnienie podpisanie i przesłanie umowy.
Jeżeli autor artykułu nie jest przekonany, że może wykorzystywać cudze utwory (np. ilustracje, fotografie, tabele) w ramach cytatu we własnej tekście musi dostarczyć do redakcji czasopisma zgodę od uprawnionych podmiotów.
Prawa są zastrzeżone do wszystkich tekstów opublikowanych przed rokiem 2015.