Edukacyjna funkcja koroplastycznych przedstawień terakotowych z Egiptu okresu grecko-rzymskiego, na podstawie wybranych grup zabytków

Main Article Content

Sławomir Jędraszak

Abstrakt

The Educational Function of Terracotta Representations from Egypt in the Graeco-Roman PeriodThe subject of this paper aims to investigate problems associated with selected examples of terracotta drawn from the wide iconographic range of figurines produced in Egypt during the Graeco-Roman period. It attempts to find an answer to the question of whether, in the case of the categories of figurines and terracotta plaques, there are any associations or correlations with upbringing and education. The author maintains that the terracotta figurines, which are the subject of this paper, could include, among many others, examples evoking patterns of appropriate behaviour. Some figurines also played a significant part in the history of Graeco-Roman Egypt, forming an important source for the promotion of a range of information with a socio-political content.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
MATERIAŁY

Bibliografia

  1. Adriani A., Annuaire du Musée Gréco–Romain (1935–1939), Alexandrie 1940.
  2. Adriani A., Annuaire du Musee greco-romain (1940–1950), Alexandrie 1952.
  3. Ashour S., An Unpublished Grenite statue of Diskophoros Ephébos in Cair, BIFAO 112, 2012, s. 19–56.
  4. Bagnall R.S., Cribiore R., Women’s letters from ancient Egypt, 300 BC – AD 800, Ann Arbor 2006.
  5. Bailey D.M., Antaios, an Egyptian God in Roman Egypt: extracting an iconography, w: red. M. Sanader, A. Rendić-Miočević, The Proceedings of the 8th International Colloquium on Problems of Roman Provincial Art, Zagreb 2005, s. 389–398.
  6. Bailey D.M., Catalogue of the Terracottas in the British Museum, vol. VI, Ptolemaic and Roman Terracottas from Egypt, London 2008.
  7. Bailey D.M., Little emperors, w: red., D.M. Bailey, Archaeological Research in Roman Egypt, The Proceedings of The Seventeenth Classical Colloquium of The Department of Greek and Roman Antiquities, British Museum, held on 1–4 December, 1993, JRA Suppl. 19, Oxford 1996, s. 207–213.
  8. Ballet P., Terres cuites gréco–égyptiennes du Musée d’ Alexandrie, w: Alessandria e il mondo ellenistico‐romano. I Centenario del Museo Greco‐Romano (Alessandria, 23‐27 Novembre 1992), Atti del II Congresso Internazionale Italo‐Egiziano, «L’Erma» di Bretschneider, Roma 1995, s. 259–264, pl. XXVII–XXIX.
  9. Bernhard M.L., Historia starożytnej sztuki greckiej, t. IV: Sztuka hellenistyczna, IV w. p.n.e., Warszawa 1993.
  10. Besques S., Catalogue raisonné des figurines et reliefs en terre-cuite grecs, étrusques et romaines: Époques hellénistique et romaine. Cyrénaique, Égypte ptolémaique et romaine, Afrique du Nord et Proche-Orient, Musée du Louvre 1954, Paris 1992.
  11. Bingen J., Bagnall R.S., Hellenistic Egypt: monarchy, society, economy, culture, Berkeley 2007.
  12. Boutantin C., Terres cuites et culte domestique: bestiaire de l’Égypte gréco-romaine, (Religions in the Graeco-Roman world 179), Leiden, Boston 2014.
  13. Braun T.F.R.G., The Greeks in Egypt, w: The Cambridge Ancient History² III 3, s. 32–53.
  14. Breccia E., Municipalité d’Alexandrie. Alexandrea ad Aegyptum; Guide de la ville ancienne et moderne et du Musée gréco-romain, Bergamo 1914.
  15. Bugh G.R., The Theseia in Late Hellenistic Athens, „Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik” 83, 1990, s. 20–37.
  16. Burn L., Higgins R., Catalogue Greek terracottas in The British Museum III, London 2001.
  17. Burr Thompson D., The Origin of Tanagras, AJA 70, 1, 1966, s. 51–63. Burstein S.M., Kleopatra i jej rządy, przeł. B. Godzińska, Warszawa 2008.
  18. Chauveau M., Egypt in the Age of Cleopatra. History and Society under the Ptolemies, London 2000.
  19. Chesterman J., Collecting Classical Terracotta Figures, „Minerva” 1, 9, 1990, s. 34–36.
  20. Cribiore R., Gymnastic of the Mind. Greek Education in Hellenistic and Roman Egypt, Princeton 2001.
  21. Dasen V., Dwarfs in Ancient Egypt and Greece, Oxford 1993. Dunand F., Catalogue des terres cuites grèco-romaines d’Egypte, Paris 1990.
  22. Dunand F., Religion populaire en Egypte romaine: Les terres cuites isiaques du Musée du Caire (Études preěliminaires aux religions orientales dans l’empire romain 76), Leiden 1979.
  23. Dunand F., Religion Populaire et iconographie en Égypte hellénistique et romaine, w: red. Kippenberg H.G. i in., Visible Religion, Annual for Religious Iconography, Popular Religion, Vol. III, Leiden 1984.
  24. Errington R.M., Historia świata hellenistycznego 323–30 p.n.e., przeł. A. Gąsior-Niemiec, Kraków 2010.
  25. Fischer-Bovet Ch., Army and Society in Ptolemaic Egypt, Cambridge 2014.
  26. Fischer J., A triumphant Macedonian horseman: Evidence of a Ptolemaic Victory Monument, w: red.: N. Bonacasa, A.M. Donadoni, Roveri, S. Aiosa, P. Miná, Faraoni come dei, Tolemei come Faraoni, Atti del V Congresso Internazionale Italo-Egiziano Torino, Archivio di Stato 8–12 Dicembre 2001, Torino 2003, s. 375–380.
  27. Fischer J., Griechisch – römische Terrakotten aus Ägypten. Die Sammlungen Sieglin und Schreiber Dresden, Leipzig, Stuttgart, Tübingen (Tübinger Studien zur Archäologie und Kunstgeschichte, Bd. 14), Tübingen 1994.
  28. Fjeldhagen M., Catalogue of Graeco-Roman terracottas from Egypt: Ny Carlsberg Glyptotek, Copenhagen 1995.
  29. Grant M., Cleopatra, London 1974. Hausmann U., Zur Eroten und-Gallier, Ikonographie in alexandrinischen Kunst, w: Alessandria e il mondo ellenistico – romano, Studi in onore di Achille Adriani 5, Roma 1992, s. 283–295.
  30. Jędraszek S., A Ptolemaic Monument to Victory over the Galatians, w: red. L. Czerniak, Gdańskie Studia Archeologiczne 2, Gdańsk 2012, s. 235–246.
  31. Jędraszek S., Kult domowy na przykładzie wybranych zabytków kaplic terakotowych pochodzących z Egiptu okresu grecko-rzymskiego, „Przegląd Religioznawczy” 4, 254, 2014, s. 51–61.
  32. Jędraszek S., Religijne znaczenie sztuki koroplastów na przykładzie zabytków pochodzących z Egiptu okresu grecko-rzymskiego, „Przegląd Religioznawczy” 3, 248, 2013, s. 3–21.
  33. Jędraszek S., Wizerunki egipskich kapłanów na przykładzie wybranych terakotowych statuetek z okresu grecko-rzymskiego – symbolika i znaczenie, „Przegląd Religioznawczy” 4, 254, 2014, s. 63–78.
  34. Jędraszek S., Wojownicze Bóstwo Bes, „Scripta Biblica Et Orientalia” 4, 2012, s. 145–177.
  35. Jędraszek S., Wybrane aspekty odnoszące się do obecności celtyckich najemników w siłach militarnych Lagidów, w: red. D. Waszak, Celtica. Studia z dziejów Celtów, t. 1, Kalisz-Oświęcim 2013, s. 71–92.
  36. Jędraszek S., Wybrane przykłady terakotowych przedstawień figuralnych o tematyce militarnej: Egipt okresu grecko-rzymskiego (Scripta Militaris), w: red. K. Kościelniak, Z. Pilarczyk, Wybrane problemy badawcze historii wojskowej. W pancerzu i mundurze, Toruń 2014, s. 11–42.
  37. Jędraszek S., Wybrane przykłady terakotowych statuetek wyobrażających wojowników nubijskich z Egiptu okresu grecko-rzymskiego. Temat do dyskusji, w: D. Waszak, Res Militaris II, red., [artykuł w druku].
  38. Kingsley B.M., The cap that survived Alexander, AJA 85, 1, 1981, s. 39–46. Kingsley B.M., The Kausia Diademophoros, AJA 88, 1, 1984, s. 66–68.
  39. Kiss Z., Représentations des barbares dans l’iconographie romaine impériale en Égypte, „Klio” 71, 1989, s. 127–137.
  40. Kiss Z., Un Pharaon Romain, w: red. J. Aksamit, J. Lipińska, Warsaw Egyptological Studies 1, Essays in honour of Prof. Dr. Jadwiga Lipińska, Warsaw 1997, s. 291–296.
  41. Kleiner G., Tanagrafiguren. Untersuchungen zur hellenistischen Kunst und Geschichte, (Jahrbuch des Deutschen Archäologischen Instituts : Ergänzungsheft 15), Berlin 1942.
  42. Laubscher H.P., Ein ptolemäisches Gallierdenkmal, „Antike Kunst” 30, 2, 1987, s. 131–154.
  43. Launey M., Recherches sur les armées hellénistiques, I–II, Paris 1949–1950. Leyenaar-Plaisier P.G., Les terres cuites grecques et romaines : catalogue de la collection du Musée national des antiquités a Leiden (Collections of the National Museum of Antiquities at Leiden : C.N.M.A.L., v.3), Leiden 1979.
  44. Lipiński E., Studia z dziejów i kultury starożytnego Bliskiego Wschodu, Kraków 2013.
  45. Łukaszewicz A., Kleopatra. Ostatnia królowa starożytnego Egiptu, Warszawa 2005. Meeks D., Harpokrates, w: Lexikon der Ägyptologie II, Wiesbaden 1977, s. 1003–1011 (kolumny).
  46. Meltzer E.S., Horus, [w:] D.B. Redford, The Oxford Encyclopedia of Ancient Egypt, Vol. 2, Oxford 2001, s. 119–122.
  47. Müller S., Das hellenistische Königspaar in der medialen Repräsentation: Ptolemaios II und Arsinoe II. (Beiträge zur Altertumskunde Bd. 263, Berlin, New York 2009.
  48. Myśliwiec K., Said M.B., Polish – Egyptian Excavations at Tell Atrib in 1994–1995, „Etudes et Travaux” 18, 1999, s. 181–219.
  49. Naerebout F., Cuius regio, eius religio? Rulers and Religious Changes in Greco-Roman Egypt, w: red. L. Bricault, M.J. Versluys, Power, politics, and the cults of Isis .Proceedings of the Vth International Conference of Isis studies, Boulogne-sur-Mer, October 13–15, 2011, (Religions in the Graeco-Roman world Vol. 180, Boston 2014, s. 36–61.
  50. Niwiński A., Bóstwa, kulty i rytuały starożytnego Egiptu, Warszawa 2004.
  51. Pawlaczyk A., De Iside et Osiride = O Izydzie i Ozyrysie, Fontes Historiae Antiquae (1998) 4, Poznań 2003.
  52. Perdrizet P., Les terres cuites grecques d’Égypte de la collection Fouquet, Nancy-Paris-Strasbourg 1921.
  53. Philipp H., Terrakotten aus Ägypten im Ägyptischen Museum Berli, (Bilderheft der Staatlichen Museen zu Berlin-Preussischer Kulturbesitz, Heft 18/19), Berlin 1972.
  54. Reinach A.J., Les Galates Dans L’Art Alexandrin, „Monuments et Mémoires” 18, 1911, s. 37–116.
  55. Romanosky E., Min, w: red. D.B. Redford,The Oxford Encyclopedia of Ancient Egypt, Vol. 1, Oxford 2001, s. 413–415.
  56. Saatsoglou-Paliadeli Chr., Aspects of Ancient Macedonian Costume, JHS 113, 1993, s. 122–147.
  57. Schneider-Herrmann G., About The Significance of Alexandrian Terracottas, w: Alessandria e il mondo ellenistico-Romano: studi in onore Achille Adriani, a cura di Nicola Bonacasa e Antonino di Vita. Studi e materiali 5, Roma 1984, s. 303–308, tab. LV.
  58. Seif El-Din M., Nenna M.-D., La petite plastique en faïence du musée gréco-romain d’Alexandrie, „Bulletin de correspondance hellénique” 118, 2, 1994, s. 291–320.
  59. Sekunda N.V., A Macedonian Companion in a Pompeian Fresco, „Archeologia” LIV, 2003, s. 29–33, tabl. X-XI.
  60. Sekunda N.V., The Antigonid Army, (Akanthina 8), Gdańsk 2013.
  61. Sekunda N.V., The Introduction of Cavalry Thureophoroi Into Greek Warfare, „Fasciculi Archaeologiae Historicae” 19, 2006, s. 9–17.
  62. Szymańska H., Egipskie figurki terakotowe z okresu ptolemejskiego i cesarstwa rzymskiego w zbiorach Muzeum w Krakowie, „Materiały Archeologiczne” 21, 1981, s. 141–170.
  63. Świderkówna A., Hellenika, Wizerunek Epoki od Aleksandra do Augusta, Warszawa 1995. Thompson D.B., Troy, The Terracotta Figurines of the Hellenistic Period (Supplementary Monographs, 3), Princeton 1963.
  64. Thompson H.A., Thompson D.B., Rotroff S. I., Hellenistic pottery and terracottas, Princeton 1987.
  65. Török L., Hellenistic and Roman Terracottas from Egypt (Bibliotheca Archaeologica, 15), Roma 1995.
  66. Vidman L., Isis und Serapis bei den Griechen und Roemern, Berlin 1970. Vogt J., Terrakotten (Die griechisch-ägyptische Sammlung Ernst von Sieglin, Bd. 2; Expedition Ernst von Sieglin: Ausgrabungen in Alexandria, Bd. 2; Expedition Ernst Sieglin, Tl. 2.), Leipzig 1924.
  67. Wipszycka E., O starożytności polemicznie, Warszawa 1994. Wypustek A., Życie rodzinne starożytnych Greków, (Strefa Arche), Wrocław 2007.