Czestochowa music schools in the interwar period. Outline of the issues
DOI:
https://doi.org/10.14746/bhw.2025.50.14Keywords:
music education, Czestochowa, interwar periodAbstract
The situation of music education in the 19th century was very difficult. Most people interested in this field studied under the supervision of private teachers. The education usually included playing a chosen instrument, without additional subjects in the field of music theory. The level of private teachers varied greatly. There were both professionals and amateurs among them. In Czestochowa, changes began to occur gradually with the establishment of the first professional music school established by Ludwik Wawrzynowicz, two private ones headed by Feliks Witeszczak and Bolesław Grzewiński, and other associations operating in the craft and industrial environment. Thanks to them, the group of professional musicians, performers, teachers, popularizers and music activists grew. The article presents an outline of the activities of the above-mentioned music schools operating in the city during the interwar period.
Downloads
References
Literatura przedmiotu
Hermach E., Śląskie Konserwatorium Muzyczne, w: 30 lat Państwowej Szkoły Muzycznej w Katowicach 1929–1959, pod red. L. Markiewicza, J. Powroźniaka, Katowice 1960.
Malko W., Biografie kompozytorów częstochowskich, Ludwik Wawrzynowicz (1870–1957), „Almanach Częstochowy” 1989.
Malko W., 100 lat szkolnictwa muzycznego w Częstochowie 1904–2004, Częstochowa 2004.
Malko W., Życie muzyczne Częstochowy w latach 1918–1939, Częstochowa 2008.
Mielczarek T., Od „Monitora” do „Gońca Częstochowskiego”. Dzieje prasy częstochowskiej 1769–1994, Kielce 1996.
Paszta A., Paszta P., Pamiątki materialne związane z Towarzystwem Śpiewaczym „Lutnia” z Częstochowy, „Ziemia Częstochowska” 2019, t. 45.
Pietrzykowski J., Walka i męczeństwo. Z wojennych dziejów duchowieństwa diecezji częstochowskiej (1939–1945), Warszawa 1981.
Walczak M., Szkolnictwo zawodowe w Polsce w okresie okupacji hitlerowskiej, Wrocław–Warszawa–Kraków 1993.
Wrona-Meryk I., Szkoły zawodowe w Częstochowie w latach 1939–1945, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Historyczne” 2021, nr 148, z. 1.
Źródła
„Głos Organistowski” 1904, nr 1.
„Głos Organistowski” 1905, nr 12.
„Goniec Częstochowski” 1907, nr 318; 1908, nr 133; 1934, nr 22.
„Kierownik Chórów. Miesięcznik poświęcony sprawom organistów” 1926, nr 1; 1934, nr 11 i 12.
Do organistów na wsiach, „Goniec Częstochowski” 1918, nr 118.
Egzamin i popis w Szkole Muzycznej L. Wawrzynowicza, „Goniec Częstochowski” 1937, nr 144.
Egzaminy w szkole muzycznej L. Wawrzynowicza, „Goniec Częstochowski” 1919, nr 130.
Instytut Muzyczny F. Witeszczaka, „Goniec Częstochowski” 1916, nr 138.
Koncerty jako obowiązkowe zajęcia szkolne, „Goniec Częstochowski” 1935, nr 240.
Miketta J., Szkolnictwo muzyczne w Polsce pod względem statystycznym i organizacyjnym, „Muzyka” 1927, nr 11.
Odczyty o muzyce polskiej dla uczniów, „Goniec Częstochowski” 1922, nr 127.
Okólnik nr 80 z dnia 11 września 1935 r., w sprawie organizacji lekcji muzycznych na rok szkolny 1935/1936 w państwowych gimnazjach ogólnokształcących, „Gazeta Urzędowa Województwa Śląskiego” z 24 stycznia 1936 r., R. 13.
Osobiste, „Goniec Częstochowski” 1918, nr 108.
Otwarcie szkoły muzycznej w Częstochowie, „Dzwonek Częstochowski”, luty 1905, t. 2(44).
Pisma, „Przegląd Muzyczny. Miesięcznik Zjednoczenia Polskich Związków Śpiewaczych” 1927, R. 3, nr 2.
Popis Szkoły Muzycznej, „Goniec Częstochowski” 1922, nr 146.
Rozporządzenie MWRiOP z dn. 1 czerwca 1937 roku o ustroju szkół artystycznych muzyki, (Dz.U. 1937, nr 44, poz. 343).
Szkoła Muzyczna dyr. F. Witeszczaka, „Goniec Częstochowski” 1921, nr 187.
Szkoła Muzyczna F. Witeszczaka, „Goniec Częstochowski” 1934, nr 45; 1938, nr 202.
Szkoła Muzyczna im. St. Moniuszki w Częstochowie, „Goniec Częstochowski” 1938, nr 196, nr 202.
Szkoła Muzyczna p. Ludwika Wawrzynowicza w Częstochowie, „Dzwonek Częstochowski” 1905, t. 1(43).
Szkoła Muzyczna pod kierunkiem L. Wawrzynowicza, „Goniec Częstochowski” 1918, nr 112.
Szkoła muzyczna w Częstochowie, „Lutnista”, styczeń 1905, nr 1.
Średnia Szkoła Muzyczna im. St. Moniuszki, „Goniec Częstochowski” 1936, nr 131.
Ustawa z dnia 11 marca 1932 roku o prywatnych szkołach oraz zakładach naukowych i wychowawczych (Dz.U. 1932 nr 33, poz. 343).
W sprawie organistów, „Słowo Polskie” 1904, R. 9, nr 433.
Z popisu Szkoły Muzycznej im. St. Moniuszki w Częstochowie, „Goniec Częstochowski” 1936, nr 146.
Z prasy polskiej w ojczyźnie, „Echo Muzyczne. Miesięcznik poświęcony muzyce kościelnej i świeckiej oraz zespołom muzycznym i teatralnym” 1931, R. 8, nr 2.
Z wieczoru uczniowskiego, „Goniec Częstochowski” 1917, nr 15.
Zakończenie roku w szkole muzycznej dyr. L. Wawrzynowicza, „Goniec Częstochowski” 1934, nr 144.
Zakończenie roku w Szkole Muzycznej, „Goniec Częstochowski” 1918, nr 129.
Zatwierdzenie regulaminu dla organistów, „Goniec Częstochowski” 1926, nr 187.
Ze Szkoły Muzycznej im. St. Moniuszki w Częstochowie, „Goniec Częstochowski” 1933, nr 35.
Ze szkoły muzycznej L. Wawrzynowicza, „Goniec Częstochowski” 1919, nr 131; 1937, nr 222.
Ze szkoły muzycznej, „Goniec Częstochowski” 1907, nr 326; 1918, nr 112; 1924, nr 145, nr 205; 1925, nr 135, nr 198; 1927, nr 215; 1934, nr 135.
Ze świata muzycznego, „Goniec Częstochowski” 1917, nr 15.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Izabela Wrona-Meryk
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Zgodne z normami prawa polskiego.
