Schlagworte
autonomisation des étudiants
littéracies universitaires
discours glottodidactique
savoirs glottodidactiques
glottodidactique comme discipline académique et domaine de recherche
mémoire de licence en glottodidactique.
Zitationsvorschlag
Abstract
Le présent article constitue une réflexion didactologique sur le développement de la littéracie universitaire en français et en polonais auprès des étudiants polonais de troisième année en ethnolinguistique en situation de rédiger leurs mémoires de licence en didactologie des langues et cultures dont l’équivalent polonais serait le terme de « glottodidactique ». La première partie du texte sera focalisée sur la présentation du mémoire de licence en glottodidactique comme composante importante de la formation philologique à l’Université Adam Mickiewicz de Poznań. Par la suite, l’auteure analysera le concept de conscience épistémologique et son impact sur le développement de l’autonomie des apprenants lors de leur appropriation de l’écrit et des savoirs glottodidactiques. La conception de l’auteure relative à la rédaction des textes de recherche dans le domaine de la glottodidactique est fondée sur le présupposé d’après lequel les étudiants de troisième année devraient prendre conscience de ce qu’est la spécificité épistémologique de leur domaine de spécialité et pouvoir la prendre en considération aussi bien au niveau de la forme que du fond de leurs mémoires de licence. Pour terminer sa réflexion, l’auteure décrira différentes étapes dans le développement de la conscience épistémologique des étudiants en ethnolinguistique, repérables dans leur cursus, et se penchera sur les articulations entre leur conscience épistémologique et leur futur professionnel en tant que chercheurs qui construisent et communiquent des savoirs spécialisés à travers le discours glottodidactique.
Literaturhinweise
Bachelard, G. (1938). La Formation de l’esprit scientifique. Contribution à une psychanalyse de la connaissance objective. Paris : Vrin.
Chiss, J.-L. (2010). La didactique des langues : une théorie d’ensemble et des variables ? In : D. Macaire / J.P. Narcy-Combes/ H. Portine (dir.), Interrogations épistémologiques en didactique des langues (p.37-45). Paris : Clé International.
Chiss, J.-L. (2012). De la littératie aux littératies : conceptions et frontières. Recherches en didactique des langues et des cultures. Les Cahiers de l’Acedle, 9 (2), 1-5.
Dakowska, M. (2010). W poszukiwaniu wiedzy praktycznie użytecznej. O dojrzewaniu glottodydaktyki jako dziedziny akademickiej. Neofilolog, 34, 9-19.
Dakowska, M. 2014. O rozwoju dydaktyki języków obcych jako dyscypliny naukowej. Warszawa : Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
Delcambre, I. / Lahanier-Reuter, D. (2012). Littéracies universitaires : présentation. In : I. Delcambre / D. Lahanier-Reuter (dir.), « Littéracies universitaires : nouvelles perspectives », Pratiques. Linguistique, littérature, didactique,153-154, 3-19.
Galisson, R. (1986). Éloge de la Didactologie/Didactique des Langues et des Cultures (maternelles et étrangères) - D/DLC. Études de Linguistique Appliquée, 64, 97-110.
Galisson, R. (1990). 1990. Où va la didactique du français langue étrangère ? In : R. Galisson (dir.), « De la linguistique appliquée à la didactologie des langues-cultures : vingt qns de réflexion », Études de Linguistique Appliquée. Revue de didactologie des langues-cultures,79, 9-28.
Galisson, R. / Puren, Ch. (1999). La formation en question. Paris : CLE International.
Karpińska-Musiał, B. (2016). Edukacja spersonalizowana w uniwersytecie. Ideologia – instytucja – dydaktyka – tutor. Kraków : Wydawnictwo LIBRON.
Karpińska-Musiał, B. / Orchowska, I. (2014). Świadomość przedmiotowa i epistemologiczna nauczyciela-refleksyjnego praktyka z perspektywy polskiej glottodydaktyki. Neofilolog, 43/1, 25-38.
Narcy-Combes, J.-P. (2010). Illusion ontologique et pratique réflexive en didactique des langues. In : D. Macaire / J.-P. Narcy-Combes / Portine, H. (dir.). Interrogations épistémologiques en didactique des langues (p.111-122). Paris : Clé International.
Orchowska, I. (2008a). La formation interculturelle des futurs enseignants de FLE dans le contexte universitaire polonais. Krako : FLAIR.
Orchowska, I. (2008b). Les pratiques discursives orales à visée argumentative et la perspective interculturelle en FLE. In : J. Lis / T. Tomaszkiewicz (dir.), Francophonie et interculturalité (p.123-130). Łask : Oficyna Wydawnicza Leksem.
Orchowska, I. (2009). Rozwijanie kompetencji dyskursywnej w KJO w zakresie dyskursu naukowego w języku francuskim jako obcym: wyzwania językowe, dyskursywne i interkulturowe. In : J. Nijakowska (dir.), Język – poznanie – zachowanie: Perspektywy i wyzwania w studiach nad przyswajaniem języka obcego (p. 173-189). Łódź : Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Orchowska, I. (2010a). Wpływ strategii dyskursywnych na realizację celów uczeniowych i heurystycznych w sytuacji konsultacji seminaryjnych. In : M. Pawlak/ E. Waniek-Klimczak (dir.), Mówienie w języku obcym - sukcesy i porażki uczenia się i nauczania (p. 313-327). Poznań – Kalisz – Konin : Wydawnictwo UAM i PWSZ w Koninie.
Orchowska, I. (2010b). Konstruowanie projektu pracy dyplomowej jako element kształcenia akademickiego przyszłych nauczycieli języków obcych. Neofilolog, 34, 111-122.
Orchowska, I. (2013a). O rozbieżnościach konceptualnych w definiowaniu zakresu obszaru badawczego glottodydaktyki wewnątrz wspólnoty naukowej polskich glottodydaktyków. In : P. Nowakowski / K. Stroński / M. Szczyszek. (dir.), « Od wspólnot komunikatywnych do kontaktów międzywspólnotowych », Poznańskie Spotkania Językoznawcze, 26, 61-77. Poznań : Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.
Orchowska I. (2013b). De la communication spécialisée à l’intérieur de la communauté glottodidactique polonaise. Conceptualisation de l’objet de la discipline scientifique et de son interdisciplinarité. In : E. Wąsikiewicz-Firlej / H. Lankiewicz (dir.), From classroom to workplace : advances in applied linguistics (p.189-206). Piła : Wydawnictwie PWSZ im. S. Staszica w Pile.
Orchowska, I. (2014a). De l’autonomie scientifique de la didactologie des langues étrangères en Pologne. L’analyse comparative des conceptions de trois épistémologues contemporains polonais de la discipline. In : J.I. Ignacio Aguilar Río / C. Brudermann / M. Leclère (dir.). Complexité, diversité et spécificité : Pratiques didactiques en contexte (p.181–195). Paris : Université Sorbonne Nouvelle – Paris 3. Repéré à : https://halshs.archives-ouvertes.fr/halshs-01099170/document.
Orchowska, I. (2014b). Rozwijanie glottodydaktycznej świadomości epistemologicznej przyszłych nauczycieli a sukces w procesie nauczania-uczenia się języka obcego. In : B. Karpeta-Peć / R. Kucharczyk / M. Smuk / M. Torenc (dir.), Wyznaczniki sukcesu nauczyciela i ucznia w glottodydaktyce (p. 77-97). Warszawa : Instytut Germanistyki UW, Instytut Romanistyki UW.
Orchowska, I. (2017). De la spécificité épistémologique du discours méta-glottodidactique. Entre autonomie intellectuelle des chercheurs et leur appartenance à la communauté scientifique polonaise. Studia Romanica Posnaniensia, 44 (2), 27-45.
Orchowska, I. (2019). O autonomii przedmiotu poznania polskiej dydaktyki J2. Od syntezy do metaanalizy polskiego dyskursu metaglottodydaktycznego (en préparation).
Schön, D. 1983. The Reflective Practitioner. How Professionals Think in Action. London : Temple Smith.
Wilczyńska, W. (1996). Mémoire de diplôme au NKJO. Petit guide. Poznań : Instytut Filologii Romańskiej.
Wilczyńska, W. (2002). Podmiotowość i autonomia jako wyznaczniki osobistej kompetencji komunikacyjnej In : W. Wilczyńska (dir.). Autonomizacja w dydaktyce języków obcych. Doskonalenie się w komunikacji ustnej (p. 51-67). Poznań : Wydawnictwo UAM.
Wilczyńska, W. (2004). Identité bilingue et compétence personnalisée. French Studies in Southern Africa, 33, 94-112.
Wilczyńska W. (2010). Obszary badawcze glottodydaktyki. Neofilolog, 34, 21-35.
Wilczyńska, W. / Michońska-Stadnik, A. (2010). Metodologia badań w glottodydaktyce. Wprowadzenie. Kraków : AVALON.
Zając, J. (2010). Glottodydaktyka w ujęciu epistemologicznym. Neofilolog, 34, 37-48.
Lizenz
Copyright (c) 2026 Izabela Orchowska
Dieses Werk steht unter der Lizenz Creative Commons Namensnennung - Keine Bearbeitungen 4.0 International.
Authors
Authors of texts accepted for publication in Glottodidactica are required to complete, sign and return to the editor's office the Agreement for granting a royalty-free license to works with a commitment to grant a CC sub-license.
Under the agreement, the authors of texts published in Glottodidactica grant the Adam Mickiewicz University in Poznań a non-exclusive, royalty-free license and authorize the use of Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0) Creative Commons sub-license.
The authors retain the right to continue the free disposal of the work.
Users
Interested Internet users are entitled to use works published in Glottodidactica since 2016, under the following conditions:
- attribution - obligation to provide, together with the distributed work, information about the authorship, title, source (link to the original work, DOI) and the license itself.
- no derivatives - the work must be preserved in its original form, without the author's consent it is not possible to distribute the modified work, such as translations, publications, etc.
Copyrights are reserved for all texts published before 2016.
Miscellaneous
Adam Mickiewicz University in Poznań retains the right to magazines as a whole (layout, graphic form, title, cover design, logo etc.).