Abstrakt
The article presents the latest research findings on the interrelationship between the type of text medium and the ability to read with understanding acquired through education. A large-scale study by researchers has shown that the kind of medium impacts reading comprehension. Researchers have proven that reading from digital media negatively affects reading comprehension in the early stages of education. Naomi S. Baron attempted to explain this phenomenon. She pointed to two different reading techniques. The study concludes that education, especially early childhood education, should provide reading instruction from printed texts, which determines the fate of textbooks, and should not be abandoned. The study of academic reading was also analysed. The study revealed a high level of affirmation of the advantages of reading in print. Nearly 92% of respondents said they concentrate best when reading in print. The results of our survey of high school graduates studying medicine, computer science, pedagogy, and physical culture sciences confirmed the need to use textbooks in the educational process. The printed text was and still is the primary didactic medium.
Bibliografia
Altamura, L., Vargas, C., Salmerón, L. (2023). Do new forms of reading pay off? A meta-analysis on the relationship between leisure digital reading habits and text comprehension. Review of Educational Research. 95(1), 53–88. DOI: https://doi.org/10.3102/00346543231216463
Awramiuk, E., Citko, M. (2024). Fonetyka i fonologia na studiach polonistycznych – od diagnozy potrzeb studenta do refleksji metodycznych. Linguodidactica, 28(1), 7–23. DOI: https://doi.org/10.15290/lingdid.2024.28.01
Awramiuk, E., Krasowicz-Kupis, G. (2013). Reading and spelling acquisition in Polish: Educational and linguistic determinants. L1-Educational Studies in Language and Literature, 14(2), 1–24. DOI: https://doi.org/10.17239/L1ESLL-2014.01.13
Baron, N.S. (2015). Words onscreen: The fate of reading in a digital world. Oxford University Press.
Baron, N.S. (2021a). How we read now: Strategic choices for print, screen, and audio. Oxford University Press. DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780190084097.001.0001
Baron, N.S. (2021b). Know what? How digital technologies undermine learning and remembering. Journal of Pragmatics, 175, 27–37. DOI: https://doi.org/10.1016/j.pragma.2021.01.011
Baron, N.S., Calixte, R.M., Havewala, M. (2017). The persistence of print among university students: An exploratory study. Telematics and Informatics, 34(5), 590–604. DOI: https://doi.org/10.1016/j.tele.2016.11.008
Bauman, T. (red.). (2013). Praktyka badań pedagogicznych. Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Catts, H.W., Kamhi, A.G. (red.). (2005). The connections between language and reading disabilities. Psychology Press. DOI: https://doi.org/10.4324/9781410612052
Chyl-Tanaś, K. (2024). Jak nauczyć się czytać w dorosłości? Joanny Landy-Tołwińskiej walka z analfabetyzmem. Edukacja, 3(170), 1–13. DOI: https://doi.org/10.24131/3724.240301
Creswell, J.W. (2013). Projektowanie badań naukowych. Metody jakościowe, ilościowe i mieszane (tłum. J. Gilewicz). Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Czapla, M. (2021a). Dyspozycje aksjologiczne nauczyciela – perspektywa ucznia. Kultura –Społeczeństwo–Edukacja, 20(2), 341–358. DOI: https://doi.org/10.14746/kse.2021.20.22
Czapla, M. (2021b). Nauczyciel w życiu człowieka – perspektywa ucznia. Postulowany a rzeczywisty model osobowo-zawodowy nauczyciela. W: K. Chałas, M. Buk-Cegiełka (red.), Funkcjonowanie szkoły i jej podmiotów wobec wyzwań cywilizacyjnych – teoria, badania, projektowanie zmian (t. 1, s. 187–199). Wydawnictwo Polihymnia.
Dehaene, S. (2010). Reading in the brain: The new science of how we read. Penguin Group.
Ehri, L.C., Nunes, S.R., Willows, D.M., Schuster, B.V., Yaghoub‐Zadeh, Z., Shanahan, T. (2001). Phonemic awareness instruction helps children learn to read: Evidence from the National Reading Panel’s meta analysis. Reading Research Quarterly, 36(3), 250–287. DOI: https://doi.org/10.1598/RRQ.36.3.2
Ellis, G., Bloch, C. (2021). Neuroscience and literacy: An integrative view. Transactions of the Royal Society of South Africa, 76(2), 157–188. DOI: https://doi.org/10.1080/0035919X.2021.1912848
Ferguson, G.A., Takane, Y. (2003). Analiza statystyczna w psychologii i pedagogice (tłum. M. Zagrodzki). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Frankfort-Nachmias, Ch., Nachmias, D. (2001). Metody badawcze w naukach społecznych (tłum. E. Hornowska). Zysk i S-ka.Gillon, G.T. (2017). Phonological awareness. Second edition: From research to practice. The Guilford Press.
Instytut Badań Edukacyjnych. (2024). Wyniki badania PIAAC 2023. Wyzwania dla Polski w zakresie kompetencji dorosłych. Instytut Badań Edukacyjnych. https://www.ibe.edu.pl/pl/aktualnosci/2773wyniki-badania-piaac-2023-wyzwania-dla-polski-w-zakresie-kompetencji-doroslych
Invernizzi, M., Juel, C., Swank, L., Meier, J. (2017). Phonological Awareness Literacy Screening for Kindergarten (PALS-K). State Department of Education, University of Virginia.
Juszczyk, S. (2013). Badania jakościowe w naukach społecznych. Szkice metodologiczne. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Krasowicz-Kupis, G. (1999). Rozwój metajęzykowy a osiągnięcia w czytaniu u dzieci 6–9-letnich. Wydawnictwo UMCS.
Krasowicz-Kupis, G. (2006). Rozwój i ocena umiejętności czytania dzieci sześcioletnich. Wydawnictwo Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej.
Kubinowski, D. (2017). Badanie jakościowe jako poznanie idiomatyczne. Jakościowe Badania Pedagogiczne, 2(2), 65–78.
McCarthy, K.S., McNamara, D.S. (2021). The multidimensional knowledge in text comprehension framework. Educational Psychologist, 56(3), 196–214. DOI: https://doi.org/10.1080/00461520.2021.1872379
McNamara, D.S. (2017). Self-explanation and reading strategy training (SERT) improves low-knowledge students’ science course performance. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED577143.pdf DOI: https://doi.org/10.1080/0163853X.2015.1101328
Moats, L.C. (2020). Teaching reading is rocket science: What expert teachers of reading should know and be able to do (raport). American Federation of Teachers. https://www.aft.org/sites/default/files/moats.pdf
OECD. (2024a). Do adults have the skills they need to thrive in a changing world? Survey of adult skills 2023. OECD Publishing.
OECD. (2024b). Survey of Adult Skills – Reader’s Companion. OECD Publishing.
Silverman, D. (2012). Interpretacja danych jakościowych. Metody analizy rozmowy, tekstu i interakcji (tłum. M. Głowacka-Grajper, J. Ostrowska). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Stahl, S.A., Murray, B.A. (1994). Defining phonological awareness and its relationship to early reading. Journal of Educational Psychology, 86(2), 221–234. DOI: https://doi.org/10.1037//0022-0663.86.2.221
Willingham, D.T. (2017). The reading mind: A cognitive approach to understanding how the mind reads. John Wiley & Sons.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Małgorzata Czapla
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.