Słowa kluczowe
demography
family policy
social changes
fertility
Jak cytować
Abstrakt
Like many European countries, Poland is facing a growing demographic crisis that may soon significantly impact the country’s economic and social stability. Key contributing factors include a persistently low fertility rate, labor migration, and population aging. These phenomena result in reduced human capital, decreased economic competitiveness, and increased pressure on healthcare and pension systems. The article emphasizes the need for a long-term, responsible, and effective pro-family policy as a vital tool for addressing these challenges. The family is recognized as the foundation of demographic resilience, with a particular focus on the role of women as guardians of intangible values and the spiritual dimension of the home. The paper presents an analysis of statistical data and a review of family policy solutions implemented in Poland and selected European countries, offering systemic proposals aimed at boosting fertility and strengthening social capital.
Bibliografia
Balcerzak-Paradowska, B., Szymborski, J. (red.). (2009). Polityka rodzinna w krajach Unii Europejskiej – wnioski dla Polski. Biuletyn RPO – Materiały, (67), 55–176.
Błaszczak-Przybycińska, I. (2014), Wartość pracy domowej – wycena empiryczna na podstawie ogólnopolskiego badania budżetu czasu ludności. W: A. Kubów, J. Szczepaniak-Sienniak (red.), Polityka rodzinna w Polsce z perspektywy wybranych aspektów polityki społecznej i ekonomii. Doświadczenia innych państw europejskich (s. 44–59). Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. DOI: https://doi.org/10.15611/pn.2014.364.03
Główny Urząd Statystyczny. (2023). Dobowy budżet czasu ludności w 2023 r. https://stat.gov.pl/obszarytematyczne/warunki-zycia/dochody-wydatki-i-warunki-zycialudnosci/dobowy-budzet-czasu-ludnosci-w-2023r-,35,1.html
Główny Urząd Statystyczny. (2024a). Polska w liczbach 2024. https://stat.gov.pl/files/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5501/14/17/1/polska_w_liczbach_024_pl_pi.pdf
Główny Urząd Statystyczny. (2024b). Sytuacja demograficzna Polski do 2023 r. GUS. https://stat.gov.pl/files/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5468/40/4/1/sytuacja_demografizna_polski_do_2023.pdf
Główny Urząd Statystyczny. (2025a, kwiecień). Analizy i raporty statystyczne. Biuletyn Statystyczny, (8).
Główny Urząd Statystyczny. (2025b). Sytuacja demograficzna Polski do 2024 r. GUS.
Golinowska, S. (2019). Modele polityki społecznej w Polsce i Europie na początku XXI wieku. Fundacja im. Stefana Batorego.
Hozer, M. (2006). O potrzebie odrębnej wyceny pracy domowej kobiet na wsi i w mieście. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, (450), 269–288.
Hozer-Koćmiel, M. (2010). Statystyczna analiza podziału czasu i wartości pracy kobiet. Studia i Prace Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania, (20), 69–84.
Marszałek, M. (2017). Kryteria i dylematy dotyczące wyceny produkcji domowej w Polsce. Wiadomości Statystyczne, 62(7(674), 25–41. DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0014.0977
OECD. (2019). Measuring women’s economic empowerment: Time use data and gender inequality. https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2019/03/measuring-women-s-economic-empowerment_c84d0bb5/02e538fc-en.pdf
Okólski, M., Kaczmarczyk, P. (2013). Przyszłość demograficzna Polski. Opinie i Rekomendacje OBMF, (1), 1–3.
Polska w liczbach. (b.d.). Polska w liczbach. https://www.polskawliczbach.pl
Schrade, U., Wolniewicz, B., Zubelewicz, J. (1996). Dom jako wartość duchowa. Znak, (4), 90–108.
Sztumski, W. (2014). Krytycznie o pojęciu pracy i równowadze między czasem pracy i czasem wolnym. W: R. Tomaszewska-Lipiec (red.), Relacje praca – życie pozazawodowe – drogą do zrównoważonego rozwoju jednostki (s. 147–160). Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
Tkaczyk, M. (2003). Polityka prorodzinna w Polsce i Europie (założenia). Studia nad Rodziną, 7(2(13), 119–132.
Toczyski W. (2018). Przedsiębiorczość społeczna młodzieży jako ważny kod kulturowy wpływający na przyszłość demograficzną Polski. W: J. Hrynkiewicz, A. Potrykowska, J. Witkowski (red.),
Sytuacja demograficzna Polski jako wyzwanie dla polityki społecznej i gospodarczej (s. 228–229). Rządowa Rada Ludnościowa.
Wyszyński, S. (1999). Słowo Prymasa do najodważniejszych Polaków. Gorzów Wlkp., katedra, 1 grudnia 1957. W: S. Wyszyński, Dzieła zebrane (t. 3: 1956–1957, s. 602), WSD.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Przemysław Żebrok
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.